De fide Contra Manicheos (16-20)

Id uero, quod adhuc aduersi generis maculas portat,
per aestus atque calores particulatim descendit
atque arboribus ceterisque plantationibus ac satis omnibus
miscetur ot coloribus diuersis inficitur. et quo
pacto ex ista magna et clarissima naui figurae puerorum
et uirginum parent contrariis potestatibus, quae in
caelis degunt quaeque igneam habent naturam atque
ex isto aspectu decoro uitae pars, quae in earundem
membris habetur, laxata deducitur per calores in terram:
eodem modo etiam altissima illa uirtus, quae in naui
uitalium aquarum habitat, in similitudine puerorum ac
uirginum sanctarum per suos angelos adparet his potestatibus,
quarum natura frigida est atque humida quaeque
in caelis ordinatae sunt. et quidem his, quae feminae
sunt, in ipsis forma puerorum adparet, masculis uero
uirginum. hac uero mutatione et diuersitate personarum
diuinarum ac pulcherrimarum humidae frigidaeque stirpis
principes masculi seu feminae soluuntur atque id,
quod in ipsis est uitale, fugit: quod uero resederit, laxatum
deducitur in terram per frigora et cunctis terrae
generibus admiscetur.

Quis non rideat uel potius doleat et detestetur istum hominem
tam horrenda et execrabilia de diuina substantia dicentem?
ergo substantiae lucis aeternae, parti dei in captiuitate, in calamitatibus,
in aerumnis, in pressuris, in sordibus atque inmunditia
secundum uestrum errorem, uestram constitutionem non poterat
aliter cotidie subueniri, nisi beatus pater, qui naues lucidas habet [*]

Sed certe respondeatur mihi ab iis, qui ipsum Manichaeum
sequuntur: si deus incorruptibilis est uel omnis natura summi
boni inuiolabilis, inmaculabilis, inadibilis, incoinquinabilis, inconprehensibilis:
quid poterat facere mali natura huic tantae naturae,
si nollet cum illa pugnare, ne ad tantum dedecus deduceretur?
hoc dixi: quid factura erat deo gens tenebrarum, si nollet cum
illa pugnare? si mini dicitur "nihil," quaero, cur hodie eius pars,
hoc est dei deus in calamitatibus, in pressuris, in captiuitate, in
subiectione sit constituta, ut tam turpiter etiam liberetur et nec
sic liberari tota possit uel ipse pater, ut luctum habeat memoratae
partis suae causa, quem ludum Manichaeus in suis libris apertissime
praedicat.

Ait quidam: nihil ei fieri poterat, sed ut ostenderet
praescientiam se habere cogitationum principum tenebrarum,
et ut monstraret nihil se timere, propterea pugnanit.
cui ego dixi: qui potuit cogitationes principum tenebrarum
uidere ac neminem timere, quare non uidit luctum sibi inminentem
de partis suae infelicitate, quam hodie patitur? quam partem suam
nODI quam recipiet integram, quia remanet inde aliquid, sient ipse
dicit, quod purgari non poterit, et in globo tenebrarum in aeternum
damnabitur. magna praescientia uel potius inscientia et misera [*]

Item dictum est a quodam; nihil ei poterat facere gens
tenebrarum, sed ipse noluit pati rem malam circa fines suos et
misit, qui eam debellaret cui ego dixi: si ita est, ut dicis. ipse
potius inuenitur malus, qui rem uicinam nihil ei nocentem delere
uoluit. et sicut malus in illam, sic crudelis in suam aut ignarus
futurae calamitatis eius. cum enim putat rem bonam se posse perficere,
ut in regno mali, quod ei non nocebat, regionem suam
extenderet, prius non praeuidit infelicitatem, quae memoratam
partem eius cotidie premit; deinde quod eam totam numquam
in pristinam libertatem recipere poterit.\'