Dictiones (15)

XV. DICTIO IN NOVERCAM QVAE CVM MARITO PRIVIGNI ODIA SVADERE NON POSSET VTRISQVE VENENA PORREXIT.

Adest, iudices, nouerca, quae ut satisfaciat odiis, non parcit
affectibus, quam ne priuignus euaderet, elegit miscere eius
casibus quem dilexit, quae saeuissimarum more beluarum de
confusis mortibus tesseram fecit, dignos leti sorte aestimans
quicumque cum inimico illius potuere trucidari. ruptis repagulis
accepit furor eius exercitium, quasi neci deputatum
perimens quicquid occurrit. generalitati perniciosa esse desiderans,
nisi defecissent toxica, adhuc ira crescebat: hausta
sunt a duobus uenena quae repperit: quod in aliorum seruaretur
exitio non remansit. heu! quemadmodum gemuit
defectum poculi, cum cadauera pauca conspiceret, indignata
sibi quod de funesto liquore plus defunctis, quam quod occideret,
dedit. quaesiuit de extinctorum uisceribus pretium [*] [*]

mortis alienae, si licuisset, abstrahere, ut plurimis per guttas
fata dispergeret, ut animarum penetralia uirus nobile possideret.
ante experimentum perniciosus effundebatur humor in
poculum: fecit eam quid perdidisset agnoscere, postquam de
sucis abundantibus pauoos extinxit. ubinam gentium fuit
animus coniugalis diligentiae ? ubi maritalis sacramentum
copulae ? plus egit priuigni quam tori recordatio: dum inmanitati
obsequitur, effugatus est uiri praesentis affectus:
credidit in quocumque uiuente priuigni remanere posse substantiam.
lucem uoluit profana confundere et humani generis
messem mundo labente succidi, quicquid in occasum potuit
ire praecipitans, ueternis Erebi legibus diem nostrum cupiens
scelerata submitters, ne illum uel post inferna odiosus inspiceret.
quantis gradibus et profectu scelerum ad uenena
descendit? diu exitium distulit, quod aliquando in tormentis
constituto ingessit uice beneficii. ante flagris fame frigore
inimicum corpus adflixit: postrema est in nouercali indignatione
necis exsecutio. uellem in accusatione, iudices, diutius
inmorari, nisi facinerosae poenam prolixior lingua differret.
nolumus quas peroranti conceditis ut addicenda in luce
mereatur indutias. quotiens, scelestissima feminarum, subdolis
priuignum fouisti (matrem) mentita conplexibus? quotiens innoxiis
potionibus egisti, ut de manu tua mortem securus acciperet?
capta(sti) sitis tempus et bibendi necessitatem: (te) forte,
ut citius letum porrigeres, exorabat: habuisti misericordis
opinionem priuigni desideriis obsequendo. quotiens matrum
loca tenuisti, ut nouercam tutius exhiberes? solet, libertatis [*]
praesules, in coniugali consortio unius subolis ut commune
pignus adtendi, dum affectio quam pater obtinuit transit ad
filium: decedentibus matronis uirorum prouidentia, dum ad
educandam posteritatem curarum participes quaerunt, sic
nouercas inueniunt. saepe tamen sub hoc uocabulo mater
accedit eo cautior circa germen alienum, quo sollicitius nomen
tragicum uult uitare: genetricem munit securitas et sacramentum
nominis sui. (sunt) quae etiam misericorditer creduntur
irasci. uestras, infaustae, blanditias iure respuimus, quibus
per fucum malitiae interna uestitis. erubesco, cognitores
sanctissimi, damnatam meritis suis diuturna inpugnatione
sustentare: non est anceps sententia, quam labore suspendo.
utinam exquisitis effugetur de luce cruciatibus et lentis secta
uulneribus existat superstes corpori suo! non uno tempore de
propriis sedibus nocens anima pellatur. in affectum reduciter
puritas, quotiens generalitatis oculos expiaueris cruce noxiorum.