De XII Abusionibus saeculi (7-9)

CHRISTIANVS CONTENTIOSVS.

Septimus abusionis gradus est Christianus contentiosus, qui cum
participationem nominis Christi per fidem et baptismum suscepit,
contra Christi dicta et propositum mundi caduca delectamenta diligit.
omne enim quod contenditur aut propter propriam eius rei dilectionem
de qua agitur aut propter alterius amorem quae sub odiosa
specie latet appetitur. quemadmodum uerbi gratia bellum animoso
conpugnantium conflictu cum odiosa res sit, propter amorem
uictoriae et libertatis peragitur, et multae aliae dilectae species
sub odioso labore uel formidine satis contentiose expetuntur.
unde patenter intellegitur nihil contendi, nisi propter dilectionem
subsequentem scilicet amabilem remunerationem. qui igitur
mundum praesentem ex quacumque causa contendit, perspicue
ostenditur mundum diligere, quod per Iohannem spiritus sancti [*] [*]

sermones interdicunt, quibus ait: nolite diligere mundum,
neque ea quae in mundo sunt? mundi enim amor et Dei pariter
in uno corde cohabitare non possunt, quemadmodum oculi caelum
pariter et terram nequaquam conspiciunt. sed requirendum est,
si uere in mundo aliquid sit quod amari debeat et quis sit ille mundus
quem diligi diuina eloquia uetant. terra ergo cum nascentibus ex
ea et metallis et animantibus et pulcritudine uestium et oblectationibus
ciborum et his quae ad haec pertinent non diligi praecipitur, sed
proximus propter quem haec omnia facta sunt amari iubetur. haec
enim omnia praedicta uelut non mansura ad caelestem patriam pergentes
comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis coheredes
semet ipsos licenter inuicem diligunt. quod ergo semper in mundo non
manet et cum mundo pariter deficiet et ipse mundus non amari imperatur:
proximus autem qui est pars regni caelestis in terra interim
a regni caelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in summa
illa patria in aeternum coheres habebitur. propterea uero mundus
praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione alienus saeculi dilector
quisque efficiatur. non ergo debet contendi quod non licet amari.
igitur Christianus qui nominis Christi similitudinem tenet morum
quoque similitudinem habere debet. Christianus enim recte nemo dicitur,
nisi qui Christo moribus coaequatur. de Christo uero per prophetam
ita describitur: ecce puer meus quem elegi, electus
meus, conplacuit sibi in illo anima mea: ponam spiritum
meum super eum. non contendet neque clamabit [*] [*] [*]
neque audiet aliquis in plateis uocem eius. ecce Christus
non contendit neque clamauit: et tu si morum Christi similitudinem
retinere cupis, ne contendas, ne abusiuus in ecclesia Christianus
existas. suis enim sectatoribus Christus praecepit: nolite uocari
Rabbi: unus est enim magister uester, qui est
Christus: et patrem nolite uocare super terram: unus
est enim pater uester qui in caelis est. omnes enim
uos fratres estis. quibus ad supplicandum imperauit dicere:
pater noster qui in caelis es sanctificetur nomen tuum.
frustra ergo patrem contendit in terra qui patrem et patriam profitetur
habere se in caelo: cuius possessor nemo efficitur, nisi qui de
terrenae patriae contentione securus habetur.

PAVPER SVPERBVS.

Octauus abusionis gradus est pauper superbus, qui nihil habens
in superbiam extollitur, cum e contrario diuitibus saeculi non superbe
sapere per apostolum imperetur. quid ergo stolidius fieri potest quam
illum qui per infimam miseriam uelut in terram abiectus extremus
et humilis incedere et contristari debuerat supercilioso superbiae tumore
inflatam mentem contra Deum erigere ? per quod uitium lapsi
corruerunt qui summo caeli conditi erant culmine. quid ergo uult
quasi potens in terra superbire, qui prae omnibus hominibus debuerat
humilis apparere? sed ne de paupertate sua tristitiam habeant, quid
a Deo accepturi sunt pauperes adtendant: ipse etenim inquit: [*] [*]

beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum
«aelorum. recta namque dispensatione misericors caeli regnum illis
committit quibus regni terrarum participationem [inter mortales] abstulit,
ut ipse diues in caeli sede appareat qui in terra penitus nihil
procurat. cauendum uero pauperibus est, ne dum per necessitatem
terrae regnum perdunt, per mentis imprudentiam etiam caelorum
regna amittant. cum enim Dei dispensatione paupertatem necessariam
acceperint, in ipsorum arbitrio pendet utrum pauperes spiritu sint.
non enim quibuscumque pauperibus caeli regna promittuntur, sed his
tantummodo quibus diuitiarum inopiam animorum humilitas comitatur.
pauper enim humilis pauper spiritu appellatur, qui cum egenus foris
cernitur, numquam in superbiam eleuatur: quoniam ad petenda regna
caelorum plus ualet mentis humilitas quam praesentium diuitiarum
temporalis paupertas. etenim humiles qui bene diuitias possessas habent
possunt pauperes spiritu appellari , et superbos nihil habentes
haud dubium est beatitudine paupertatis priuari. de quibus utrisque
sancta scriptura ita loquitur: est quasi diues, cum nihil habeat
et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit.
quasi diues est pauper superbus mentis affectu et quasi pauper
est diues mentis humilitate. diues ergo inopia est mentis humilitas
et ineptae diuitiae sunt animorum inormitas. prouidendum ergo est [*] [*]
pauperibus, ut semet ipsos quales sint intellegant et quod rebus consequi
non ualent mentis tumore superbire desistant.

REX INIQVVS.

Nonus abusionis gradus est rex iniquus. etenim regem non iniquum
sed correctorem iniquorum esse oportet. unde in semet ipso nominis
sui dignitatem custodire debet: nomen enim regis intellectualiter hoc
retinet, ut subiectis omnibus rectoris officium procuret sed qualiter
alios corrigere poterit qui proprios mores ne iniqui sint non corrigit?
quoniam iustitia regis exaltatur solium et ueritate solidantur
gubernacula populorum. iustitia uero regis est neminem iniuste per
potentiam opprimere, sine acceptione personarum inter uirum et proximum
suum iudicare, aduenis et pupillis et uiduis defensorem esse,
furta cohibere, adulteria punire, iniquos non exaltare, inpudicos et
histriones non nutrire, impios de terra perdere, parricidas et periurantes
uiuere non sinere, ecclesias defendere, pauperes eleemosynis
alere, iustos super regni negotia constituere, senes et sapientes et
sobrios consiliarios habere, magorum et ariolorum pythonissarumque
superstitionibus non intendere, iracundiam differre , patriam fortiter
et iuste contra aduersarios defendere, per omnia in Deo uiuere, prosperitatibus
non eleuare animum, cuncta aduersa patienter ferre,
fidem catholicam in Deum habere, filios suos non sinere impie agere,
certis horis orationibus insistere, ante horas congruas non gustare
cibum. uae enim terrae, cuius rex est puer et cuius [*] [*]

principes mane comedunt. haec regni prosperitatem in praesenti
faciunt et regem ad caelestia regna meliora perducunt. qui uero
regnum secundum hanc legem non dispensat, multas nimirum aduersitates
imperii tolerat. idcirco enim saepe pax populorum rumpitur et
offendicula etiam de regno suscitantur, terrarum quoque fructus diminuuntur
et seruitia populorum praepediuntur,, multi etiam dolores
prosperitatem regni inficiunt, carorum et liberorum mortes tristitiam
conferunt, hostium incursus prouincias undique uastant, bestiae armentorum
et pecorum greges dilacerant, tempestates ueris et hiemis
terrarum fecunditatem et maris ministeria prohibent, et aliquando
fulminum ictus segetes et arborum flores et pampinos exurunt. super
omnia uero regis iniustitia non solum praesentis imperii faciem fuscat
sed etiam filios suos et nepotes, ne post se regni hereditatem teneant,
obscurat. propter piaculum enim Salomonis regnum domus Israel Dominus
de manibus filiorum eius dispersit. et propter iustitiam Dauid
regis lucernam de semine eius semper in Hierusalem reliquit. ecce
quantum iustitia regis saeculo ualeat, intuentibus perspicue patet.
pax populorum est, tutamentum patriae, inmunitas plebis, munimentum
gentis, cura languorum, gaudium hominum, temperies aeris,
serenitas maris, terrae fecunditas, solacium pauperum, hereditas
filiorum et sibimet ipsi spes futurae beatitudinis. attamen sciat quod
sicut throno hominum primus constitutus est, sic et in poenis, si iustitiam
non fecerit, primatum habiturus est. omnes namque quoscumque
peccatores sub se in praesenti habuit, supra se modo plagali
in illa poena habebit. [*]