Liber de Divinis Scripturis sive Speculum quod fertur S. Augustini (73-76)

LXXIII. NEMINEM ESSE SINE PECCATO.

In prouerbiis: Quis gloriabitur purum se habere cor?
aut quis audebit dicere mundum se esse a peccato? Item
in iob: Quoniam si fuero iustus, non dubito quin os meum
admiserit iniquitatem. et si dixero: sine querella sum, adaeque
difficilia locutus sum. quis enim hominum uel uirorum
ab operibus suis mundus et inmaculatus est coram domino?
quia nemo mundus a sorde, nec unus quidem, etiam si una
die fuerit uita eius super terram. quis enim hominum est
sine querella? aut quis poterit iustus esse, qui natus est ex
muliere? nam si nec caelum mundum est ante conspectum

[*][*]

[*][*][*]

domini, quanto magis exsecrabilis et inmundus uir? Item
iohannes apostolus I: Si dixerimus quia peccatum non
habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est
si confiteamur peccata nostra, fidelis et iustus est qui dimittat
nobis peccata, et mundet BOS ab omni iniquitate.

LXXIIII. NON FVRANDVM.

In exodo: Non facietis furtum et non mentiemini. Item
in psalmo XLVIIII: Si uidebas furem, simul cum eo currebas,
et cum adulteris portionem tuam ponebas. Item
illic: Arguam te et statuam illa contra faciem tuam. Item
in prouerbiis: Qui partitur cum fure, odit animam suam.
Item ad corinthios I: Non fures, non auari, non
ebriaci, non maledici, non rapaces regnum dei possidebunt.

[*][*]

[*][*]

Item in zacharia propheta: Et conuersus adleuaui oculos
meos, et uidi et ecce falcem uolantem, statura cubitorum
uiginti et latitudo cubitorum decem. et dixit mihi: hoc est
male dictum, quod eDit ad maleficos qui sunt super faciem
totius terrae: quia omnis fur et periurus ex ea usque ad
mortem punietur. et proferam illam, dicit dominus omnipotens,
et introibit in domum furis et in domum periurantis in
nomine meo in mendacio, et requiescet in media domo eius,
et consummabit eum et materiam eius et lapidem eius.
ltem in exodo: Quod si quis inuolaueirt uitulum aut ouem
et occiderit eum aut uendiderit, quinque uitulos reddet pro
uno uitulo et quattuor oues pro una one. Item illic: Quod
si pauper est et non habet unde reddat, ueneat pro furto.
quod si prehensus fuerit et inuentum fuerit in manibus eius
furtum ab asino usque ad ouem uiuentem, dupla reddet.

[*][*]

[*][*]

LXXV. NON GLORIANDVM IN SAPIENTIA MVNDI.

In prouerbiis: Esto confidens toto corde in domino, in
tua autem sapientia noli extolli. Item illic: Noli esse
sapiens aput te: time autem deum et declina ab omni malo.
tunc sanitas erit corpori tuo et diligentia ossibus tuis.
Item illic: Vidi uirum aestimantem se sibi sapientem esse,
spem autem habuit magis insipiens quam ille. Item in
esaia: Vae his qui prudentes sunt aput se et in conspectu
suo sapientes. Item illic: Perdam sapientiam sapientium,
et prudentiam prudentium reprobabo. Item in hieremia:
Haec dicit dominus: non glorietur sapiens in sua sapientia,

[*][*]

[*][*]

et non glorietur fortis in sua fortitudine, et non glorietur
diues in diuitiis suis: sed in hoc glorietur qui gloriatur, scire
et intellegere quia ego sum dominus qui facio misericordiam
et iudicium et iustitiam super terram, quia in his est uoluntas
mea, dicit dominus. Item apostolus ad romanos:
Dicentes enim esse se sapientes stulti facti sunt. Item ad
corinthios I: Vbi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor
huius saeculi? nonne stultam fecit deus sapientiam mundi?
Item illic: Videte uocationem uestram, fratres, quia non
multi sapientes secundum carnem, non multi potentes, non
multi nobiles: sed quae stulta sunt huius mundi elegit deus,
ut confundat sapientes, et infirma mundi elegit deus, ut confundat
fortia, et ignobilia et contemptibilia elegit quae non
sunt, ut quae sunt destituat, ut non glorietur omnis caro
coram deo. Item illic: Nemo se fallat. si quis uidetur

[*][*]

[*][*]

sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens. nam
sapientia huius mundi stultitia est aput deum. scriptum est
enim: conprehendam sapientes in astutia eorum. et iterum:
dominus nouit cogitationes sapientium quoniam uanae sunt

LXXVI. NON AMBIENDOS HONORES.

In ecclesiastico: Noli superbire ante conspectum regis,
neque in locis potentium subsistas: melius est enim dici tibi:
ascende ad me, quam humiliari in conspectu potentis. Noli
quaerere a deo ducatum neque a rege cathedram honoris:
non iustifices te ante dominum, quoniam agnitor cordis est.
noli quaerere eligi iudex nisi uirtute inrumpere iniquitates,
ne forte extimescas faciem potentis et ponas scandalum in
astutia tua. Item in euangelio secundum matthaeum:
Accessit ad dominum mater filiorum zebedaei cum filiis suis,

[*][*]

[*][*]

adorans eum et postulans aliquid ab eo. ille autem ait: quid
uis? dicit illa: ut sedeant isti duo fili mei unus ad dexteram
tuam et unus ad sinistram in regno tuo. ait autem iesus:
nescitis quid postuletis: potestis bibere calicem, quem ego
bibiturus sum? illi autem dixerunt: possumus. ait illis iesus:
calicem meum quidem bibetis, sedere autem ad dexteram
uel ad sinistram meam non est meum dare uobis, sed quibus
paratum est a patre meo. quo audito ceteri decem discipuli
indignati sunt de duobus fratribus. iesus autem aduocauit
eos et dixit: scitis quoniam principes gentium dominantur
eorum et magnam potestatem exercent in eos. non sic est
inter uos, sed quicumque uoluerit inter uos primus esse erit
uester seruus: sicut et filius hominis non uenit, ut illi ministretur,
sed ut ministret et det animam suam redemptionem
pro multis. uos autem quaeritis in modicis extolli, et de
maximis minui. cum autem introieritis ad caenam uocati,
nolite recumbere in honorificis locis, ne forte dignior te
superueniat et accedens inuitator dicat tibi: adhuc infra
accede, et confundaris. si autem recubueris in inferiori loco,
adueniet inferior te, et dicet tibi qui te ad caenam inuitauit:
accede adhuc in superiori loco, et erit hoc tibi utilius. quia
omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exalta-

[*][*]

[*]

ezebitur. Item in ezechiel propheta: Et cognoscent omnia
ligna campi quia ego sum dominus, qui humilio lignum altum
et exalto lignum humile et arefacio lignum uiride et reuirescere
facio lignum aridum. ego dominus locutus sum et
faciam.