Liber de Divinis Scripturis sive Speculum quod fertur S. Augustini (121-125)

In psalmo XLV: Propterea non timebimus, dum conturbabitur
terra et tranferentur montes in corde maris. sonauerunt
et turbatae sunt aquae eorum, conturbati sunt montes in

[*][*]

fortitudine eius. Item in psalmo LXXIII: Quia inimicus
exprobrauit domino, et populus insipiens exacerbauit nomen
tuum. ne tradas bestiis animas confitentes tibi, animas pauperum
tuorum ne obliuiscaris in finem. Item in ecclesiastico:
Quasi a facie colubri fuge peccata. si accesseris
ad illa, suscipient te quasi dentes leonis in deuorando interficientes.
quasi romphaea bis acuta iniquitatium uindex.
Item in esaia propheta: Et erit in illa die, detrahet
dominus muscas, quae dominantur in partes fluminis aegypti,
et apes, quae sunt in regione eorum. Item illic: Mundate
a conspectu eius uias, et auferte offendicula de itinere populi
mei. Item illic: Ingredimini. per portas meas et facite

[*][*]

iter populo meo et lapides de uia proicite. Item in hieremia
propheta: Date domino deo uestro gloriam antequam
obscuret et priusquam offendant pedes uestri in montibus
tenebrosis. Item in naum propheta: Montes commoti
sunt ab illo, et colles tremuerunt, et formidauit uniuersa
terra, et petrae confractae sunt abante eum. Item in
ambacum propheta: Defluxerunt gentes, quassatisuntmontes
uehementer, liquefacti sunt colles aeternales. Item in
ezechiel propheta: Aquila illa magna magnarum alarum,
longa extensione, plena unguibus, quae habet ducatum intrandi
in libanum et accipere electa cedri, summa teneritudinis
euolsit et adtulit in terra chanaam, in ciuitate murata
posuit ea. Item in iob: Et dissolue quod cum lapidibus

[*][*]

agri testamentum tuum est. Item in amos propheta:
Et abstuli amorraeum a facie eorum, cuius erat altitudo ut
altitudo cedri et fortitudo eius sicut ilex: et abstuli fructus
eius a summo et radices eius ab imo. Item iohel propheta:
Quia gens ascendit super terram, gens ualida et
innumerabilis: dentes eius sicut dentes leonis, et molares eius
sicut catuli leonum. posuit uineam meam in exterminium et
ficus meas in confractionem. Item secundum matthaeum:
Imperauit iesus, et exiit daemonium illud, et sanus
factus est puer ab illa hora. tunc accesserunt ad iesum
discipuli secreto et dixerunt: quare nos non potuimus
expellere illud? ait illis: propter incredulitatem uestram.
amen dico uobis: si haberetis fidem sicut granum sinapis.
diceretis huic monti: transi hinc illuc, et transiret, et nihil
uobis inpossibile esset.

[*][*]

In exodo: Quis similis tibi in diis, domine? Item in
psalmo LXXXVIII: Quoniam quis in nubibus aequabitur
domino? aut quis similis erit deo inter filios dei? deus, qui
glorificatur in consilio sanctorum, magnus et metuendus super
omnes qui in circuitu eius sunt. domine deus uirtutum, quis
similis tibi? potens es, domine, et ueritas tua in circuitu tuo.

In deuteronomio: Statuit fines gentium secundum
numerum angelorum dei. Item in tobi raphahel angelus:
Et cum orares tu et sarra nurus tua, ego obtuli

[*][*]

memoriale orationis uestrae ante dominum. Item secundum
matthaeum: Videte, ne contemnatis unum ex istis
pusillis credentibus in me: dico uobis, quoniam angeli eorum
semper in caelum uident faciem patris mei, qui est in caelis.
Item in actibus apostolorum: Nuntiauit petrum stare
ad ostium. dixerunt: non, sed angelus eius est. Item in
apocalypsi iohannis: Et angelo ephesi ecclesiae scribe.

In psalmo LXI: Quo usque inruitis in homines, inter-
Scientes uniuersos tamquam parieti inclinato et maceriae in-

[*][*]

pulsae? uerum tamen honorem meum cogitauerunt repellere.
Item in psalmo LXXVIIII: Vt quid destruxisti maceriam
eius? Item in ezechiel propheta: Et instruent parietem,
et ipsi unguent eum. si cadet, dic ad unguentes eum. et
cadet, et erit pluuia inundans, et dabo lapides glebas petrarum
in alligamenta eorum, et cadent, et spiritum extollentem,
et rumpetur. et ecce cecidit paries, et dicent uobis: ubi est
unctio uestra, quam unxistis? propterea haec dicit dominus:
rumpam spiritum extollentem cum ira, et pluuia inundans in
ira mea erit, et lapides petrarum et glebas in iracundia mea
superducam in consummatione. et effodiam parietem, quem
unxistis, et cadet. et ponam illum ad terram et reuelabuntur
fundamenta eius, et conruit et consummamini cum increpationibus:
et cognoscetis quia ego sum dominus. et consummabo
iram meam super parietem et super unguentes eum,
et cadet. et dixi ad uos: non est paries neque qui unguunt
illum. sed prophetae israhel, qui prophetant in hierusalem,

[*][*]

et qui uident ei pacem, et non est pax., dicit dominus. Item
in euangelio secundum matthaeum: Vae uobis, scribae
et pharisaei hypocritae, qui similes estis monumentis dealbatis,
quae quidem uidentur a foris hominibus speciosa, intus
autem plena sunt ossibus humanis et omni spurcitia. Item
in actibus apostolorum: Percutiet te deus, paries dealbate.
Item ad ephesios: Et legem mandatorum sententiis
euacuauit, ut duos conderet in semet ipso in uno nouo homine:
et medium parietem consepti soluens, inimicitiam in
carne sua. Item in esaia propheta: Et effluent lateres.
et cadet murus, quoniam regnauit dominus in sion et in
hierusalem. Item illic: Altitudinem refugii parietis toi

[*][*]

humiliabit et descendit usque ad pauimentum. Item illic:
Et ciuitates munitas deicies et deduces usque ad pauimentum,
et conculcabunt eas pedes mansuetorum et humilium.
Item illic: Et a pauimento uox tua infirmabitur. Item
illic: Populus iste qui me inritat contra me semper: isti
sacrificant in hortis et incendunt super lateres daemoniis,
quae nihil sunt, et in monumentis et speluncis dormiunt
propter somnia, qui edunt carnes suillas et ius sacrificiorum:
inquinata sunt omnia uasa eorum.

In deuteronomio: Non in pane solo uiuit homo, sed in
omni uerbo, quod exierit de ore domini. Item in amba-

[*][*]

cum propheta: Iustus autem ei fide mea uiuit Item
in euangelio secundum iohannem: Bespondit iesus et
dixit illi: omnis qui bibet ex aqua hac sitiet iterum: qui
autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum,
sed erit illi fons aquae uiuae salientis in uitam aeternam.
Inter haec autem rogabant eum discipuli dicentes:
rabbi, manduca. ait autem illis iesus: ego cibum habeo
manducare, quem uos non scitis. dicebant ergo discipuli eius
inter semet ipsos: numquid aliquis adtulit ei manducare?
dicit eis iesus: meus est cibus, ut faciam uoluntatem eius
qui me misit et ut perficiam opus eius. Item illic:
Et dixit illis: amen dico uobis, non moyses dedit uobis panem
de caelo, sed pater meus dat nobis panem de caelo illum
uerum. panis enim dei est qui descendit de caelo et uitam
dat huic mundo. dixerunt: domine, semper da nobis panem
istum. et dixit iesus: ego sum panis uitae: qui uenit ad me

[*][*]

non esuriet, et qui credit in me, non sitiet umquam. Item
illic: Murmurabant autem iudaei de eo quod dixit: ego
sum panis qui descendi de caelo, et dicebant: nonne hic equ
iesus filius ioseph, cuius nos nouimus patrem et matrem?
quomodo ergo hic dicit: ego de caelo descendi? Iterum ait:
ego sum panis uitae. patres uestri manducauerunt mannam
in deserto et mortui sunt. hic est autem panis, qui de caelo
descendit, ut qui ex eo manducauerit non moriatur. ego sum
panis uiuus, qui de caelo descendi: si quis manducauerit ex
hoc pane, uiuet in aeternum: et hic panis, quem ego dabo
pro huius mundi uita, corpus meum est. conmiserunt igitur
inuicem iudaei dicentes: quomodo potest iste nobis corpus
suum dare manducare? et dixit illis iesus: amen amen dico
nobis, nisi manducaueritis corpus fili hominis et biberitis
sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. qui enim
manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, habebit
uitam aeternam, et ego resuscitabo eum in nouissimo die.
caro enim mea uere est cibus et sanguis meus uere est potus.

[*][*]

qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, in
me manet et ego in illo. sicut misit me uiuus pater et ego
uiuo propter patrem, et qui me manducat et ipse uiuet propter
me. hic est panis qui de caelo descendit non sicut
manducauerunt patres uestri mannam, et mortui sunt. qui
mandncat hunc panem, uiuet in aeternum.