Liber qui appellatur Speculum (30)

XXX. DE EPISTVLA PAVLI APOSTOLI AD ROMANOS.

Non enim erubesco euangelium. uirtus enim dei est in
salutem omni credenti, Iudaeo primum et Graeco. iustitia
enim dei in eo reuelatur ex fide in fidem, sicut scriptum
est: iustus autem ex fide mea uiuet. reuelatur enim ira dei
de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum
eorum, qui ueritatem in iniustitiam detinent: quia quod notum
est dei manifestum est in illis: deus enim in illis manifestauit.
inuisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea quae facta
sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque eius uirtus
et diuinitas, ut sint inexcusabiles, quia, cum cognouissent
deum, non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt,
sed euanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est
insipiens cor eorum: dicentes enim se esse sapientes stulti
facti sunt, et mutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem
imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum
et serpentium. propter quod tradidit illos deus in [*] [*]

desideria cordis eorum in inmunditia, ut contumeliis adficiant
corpora sua in semet ipsis, qui commutauerunt ueritatem dei
in mendacium, et coluerunt et seruierunt creaturae potius
quam creatori, qui est benedictus in saecula. amen. propterea
tradidit illos deus in passiones ignominiae. nam feminae
eorum inmutauerunt naturalem usum in eum usum, qui est
contra naturam. similiter autem et masculi relicto naturali
usu feminae exarserunt in desideriis suis in inuicem, masculi
in masculos turpitudinem operantes et mercedem, quam
oportuit, erroris sui in semet ipsis recipientes. et sicut non
probauerunt deam\ habere in notitiam, tradidit illos deus in
reprobum sensum, ut faciant quae non conuenit: repletos
omni iniquitate, malitia, fornicatione, auaritia, nequitia, plenos
inuidia, homicidio, contentione, dolo, malignitate, susurrones,
detractores, deo odibiles, contumeliosos, superbos, elatos,
inuentores malorum, parentibus non oboedientes, insipientes,
inconpositos, sine affectione, absque foedere, sine misericordia:
qui cum iustitiam dei cognouissent, non intellexerunt quoniam
qui talia agunt digni sunt morte, non solum qui ea faciunt,
sed et qui consentiant facientibus. Propter quod inexcusabilis
es, o homo omnis, qui iudicas. in quo enim iudicas alterum,
te ipsum condemnas: eadem enim agis qui iudicas. scimus
enim quoniam iudicium dei est secundum ueritatem in eos
qui talia agunt. existimas autem hoc, o homo, qui iudicas
eos qui talia agunt, et facis ea, quia tu effugies iudicium
dei? an diuitias bonitatis eius et patientiae et longanimitatis
contemnis, ignorans quoniam benignitas dei ad paenitentiam
te adducit? secundum duritiam autem tuam et inpaenitens
cor thesaurizas tibi iram in diem irae et reuelationis iusti [*] [*]
iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera eius : his
quidem qui secundum patientiam boni operis gloriam et
honorem et incorruptionem quaerentibus uitam aeternam : his
autem qui ex contentione et qui non adquiescunt ueritati
credunt autem iniquitati ira et indignatio. tribulatio et angustia
is omnem animam hominis operantis malum, Iudaei primum
et Graeci. gloria autem et honor et pax omni operanti bonum,
Iudaeo primum et Graeco. Et post paululum: Non enim
auditores legis iusti sunt apud deum, sed factores legis
iustificabuntur. Item paulo post: Qui ergo alium doces,
te ipsum non doces? qui praedicas non furandum, furaris ?
qui dicis non moechandum, moecharis? qui abominaris idola,
sacrilegium facis? qui in lege gloriaris. per praeuaricationem
legis deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur
inter gentes, sicut scriptum est. Et aliquanto post: Iustificati
igitur ex fide pacem habeamus ad deum per dominum
nostrum Iesum Christum: per quem et accessum habemus
fide in gratia ista, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae
filiorum dei. non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus,
scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia
autem probationem, probatio uero spem: spes autem BOQ confundit,
quia caritas dei diffusa est in cordibus nostris per
spiritum sanctum, qui datus est nobis. Et alio loco: Non
ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore, ut oboediatis
concupiscentiis eius. sed neque exhibeatis membra uestra
arma iniquitatis peccato, sed exhibete uos deo tamquam ex
mortuis uiuentes et membra uestra arma iustitiae deo. Et [*] [*]
post paululum: Humanum dico propter infirmitatem carnis
uestrae. sicut enim exhibuistis membra uestra seruire inmundi*
tiae et iniquitati ad iniquitatem, ita nunc exhibete membra
uestra seruire iustitiae in sanctificationem. Et alio in loco:
Ergo, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem
uiuamus. si enim secundum carnem uixeritis, moriemini: si
autem spiritu facta carnis mortificatis, uiuetis. quicumque
enim spiritu dei aguntur, hi filii sunt dei. Et post paucos
uersus : Heredes quidem dei, coheredes autem Christi: si
tamen conpatiamur, ut et conglorificemur. Et paulo post:
Si autem quod non uidemus speramus, per patientiam expectamus.
Et post paucos uersus: Scimus autem quoniam
diligentibus deum omnia cooperantur in bonum. Et paulo
post: Quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio? an
angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum?
an gladius? sicut scriptum est: quia propter te mortificamur
tota die, aestimati sumus ut oues occisionis. sed in his
omnibus superamus propter eum qui dilexit nos. certus sum
enim quia neque mors, neque uita, neque angeli, neque principatus,
neque instantia, neque futura, neque fortitudines, neque
altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit nos
separare a caritate dei, quae est in Christo Iesu domino nostro.
Et alio in loco: Corde enim creditur ad iustitiam: ore
autem confessio fit ad salutem. dicit enim scriptura: omnis
qui credit in illum non confundetur. non enim est distinctio [*] [*]
Iudaei et Graeci. nam idem dominus omnium, diues in omnes
qui inuocant illum. omnis enim quicumque inuocauerit nomen
domini saluus erit. Et alio loco: Tu autem fide sta: noli
altum sapere, sed time. si enim deus naturalibus ramis non
pepercit, ne forte nec tibi parcat. uide ergo bonitatem et
seueritatem dei: in eos quidem qui ceciderunt seueritatem,
in te autem bonitatem, si permanseris in bonitate. Et paulo
post: Obsecro itaque uos, fratres, per misericordiam dei, ut
exhibeatis corpora uestra hostiam uiuam, sanctam, deo placentem,
rationabile obsequium uestrum. et nolite conformari
huic saeculo, sed reformamini in nouitate sensus uestri: ut
probetis quae sit uoluntas dei bona et placens et perfecta.
dico enim per gratiam, quae data est mihi, omnibus qui sunt
inter uos, non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere
ad sobrietatem, unicuique sicut deus diuisit mensuram fidei.
sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia
autem membra non eundem actum habent, ita multi unum
corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra,
habentes autem donationes secundum gratiam, quae data est
nobis, differentes: siue prophetiam, secundum rationem fidei:
siue ministerium, in ministrando: siue qui docet, in doctrina:
qui exhortatur, in exhortando: qui tribuit, in simplicitate: qui
praeest, in sollicitudine: qui miseretur, in hilaritate. dilectio
sine simulatione. odientes malum, adhaerentes bono: caritatem
fraternitatis inuicem diligentes, honore inuicem praeuenientes:
sollicitudine non pigri: spiritu feruentes, domino seruientes,
spe gaudentes, in tribulatione patientes, orationi instantes,
necessitatibus sanctorum communicantes, hospitalitatem sectantes.
benedicite persequentibus, benedicite et nolite [*] [*]
maledicere. gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus. id
ipsum inuicem sentientes. non alta sapientes, sed humilibus
consentientes. nolite esse prudentes apud uosmet ipsos. nulli
malum pro malo reddentes: prouidentes bona, non tantum
coram deo, sed etiam coram omnibus hominibus. si fieri
potest, quod ex uobis est, cum omnibus hominibus pacem
habentes. non uosmet ipsos defendentes, carissimi, sed date
locum irae. scriptum est enim: mihi uindictam et ego retribuam,
dicit dominus. sed si esurierit inimicus tuus, cib\'a
illum : si sitit, potum da illi: hoc enim faciens carbones ignis
congeres super caput eius. noli uinci a malo, sed uince in
bono malum. Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita
sit. non est enim potestas nisi a deo. quae autem sunt, a
deo ordinatae sunt. itaque qui resistit potestati, dei ordinationi
resistit. qui autem resistunt, ipsi sibi damnationem adquirunt.
nam principes non sunt timori boni operis, sed mali.
uis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis
laudem ex illa. dei enim minister est tibi in bonum. si
autem malum feceris, time non enim sine causa gladium
portat. dei enim- minister est, uindex in ira ei qui malum
. agit. ideo necessitate subditi estote non solum propter iram,
sed et propter conscientiam. ideo enim et tributa praestatis,
ministri enim dei sunt, in hoc ipsum seruientes. reddite
omnibus debita: cui tributum, tributum: cui uectigal, uectigal:
cui timorem, timorem: cui honorem, honorem. nemini quicquam
debeatis, nisi ut inuicem diligatis. qui enim diligit
proximum, legem impleuit. nam: non adulterabis, non occides,
non furaberis, non falsum testimonium dices, non concupisces, [*] [*]
et si quod est aliud mandatum, in hoc uerbo instauratur:
diliges proximum tuum sicut te ipsum. dilectio proximi malum
non operatur. plenitudo ergo legis dilectio. et hoc scientes
tempus, quia hora est nos iam de somno surgere. nunc enim
proprior est nostra salus, quam cum credidimus. nox praecessit,
dies autem adpropinquauit. abiciamus ergo opera
tenebrarum et induamur arma lucis. sicut in die honeste
ambulemus, non in comessationibus et ebrietatibus, non in
cubilibus et inpudicitiis, non in contentione et aemulatione:
sed induimini dominum Iesum Christum. et carnis curam ne
feceritis in desideriis. Infirmum autem in fidem adsumite,
non in disceptationibus cogitationum. alius enim credit manducare
omnia: qui autem. infirmus est, holera manducet. is
qui manducat non manducantem non spernat: et qui non
manducat manducantem non iudicet: deus enim illum adsumpsit.
tu quia es qui iudices alienum seruum? suo domino
stat aut cadit: stabit autem, potens est enim deus statuere
illum. nam alius iudicat diem inter diem, alius iudicat
omnem diem. unusquisque in suo sensu abundet. qui sapit
diem, domino sapit : et qui manducat, domino manducat:
gratias enim agit deo. et qui non manducat, domino non
manducat, et gratias agit deo. nemo enim nostrum sibi uiuit
et nemo sibi moritur. siue enim uiuimus, domino uiuimus:
siue morimur, domino morimur. siue ergo uiuimus, siue
morimur, domini sumus. in hoc enim et Christus mortuus est
et resurrexit, ut mortuorum et uiuorum dominetur. tu autem
quid iudicas fratrem tuum? aut tu quare spernis fratrem [*] [*]
tuum ? omnes enim stabimus ante tribunal dei. scriptum est
enim : uiuo ego, dicit dominus, quoniam mihi flectet omne
genu, et omnis lingua confitebitur deo. itaque unusquisque
nostrum pro se rationem reddet deo. non ergo amplius inuicem
indicemus. sed hoc iudicate magis, ne ponatis offendiculum
fratri uel scandalum. scio et confido in domino Iesu, quia
nihil commune per ipsum, nisi ei qui existimat quid commune
esse, illi commune est. si enim propter cibum frater tuus
contristatur, iam non secundum caritatem ambulas. noli cibo
tuo illum perdere, pro quo Christus mortuus est. non «rgo
blasphemetur bonum nostrum. non est regnum dei esca et
potus, sed iustitia et pax et gaudium in spiritu sancto. qui
enim in hoc seruit Christo, placet deo, et probatus est hominibus.
itaque quae pacis sunt, sectemur, et quae aedificationis
sunt in inuicem. noli propter escam destruere opus dei.
omnia quidem munda sunt, sed malum est homini qui per
offendiculum manducat bonum est non manducare carnem
-et non bibere uinum neque in quo frater tuus offendit aut
scandalizatur aut infirmatur. tu fidem, quam habes penes
temet ipsum, habe coram deo. beatus qui non iudieat semet
ipsum in eo quo probat. qui autem discernit, si manducauerit,
damnatus est, quia non ex fide. omne autem quod non est
ex fide peccatum est. Debemus autem nos firmiores inbecillitates
infirmorum sustinere et non nobis placere. unusquisque
nostrum proximo placeat in bonum ad aedificationem. etenim..
Christus non sibi placuit, sed, sieut scriptum est: inproperia
aproperantium tibi ceciderunt super me. quaecumque autem [*] [*]
scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt, ut per patientiam
et consolationem scripturarum spem habeamus. deus
autem patientiae et solatii det uobis id ipsum sapere in
alterutrum secundam Iesum Christum, ut unianimes uno ore
honorificetis deum et patrem domini nostri Iesu Christi.
propterea suscipite inuicem, sicut et Christus suscepit uos
in honorem dei. Et aliquanto post: Probauerunt enim
Machedonia et Achaia conlationem aliquam facere in pauperes
sanctorum, qui sunt in Hierusalem. placuit enim eis, et
debitores sunt eorum: nam si spiritalium eorum participes
facti sunt gentiles, debent et in carnalibus ministrare eis.
Et post paucissimos uersus: Obsecro igitur uos, fratres,
per dominum nostrum Iesum Christum, et per caritatem
spiritus, ut adiuuetis me in orationibus pro me ad deum. Et
paulo post: Rogo autem uos, fratres, ut obseruetis eos qui
discessiones et offendicula praeter doctrinam, quam uos
didicistis, faciunt: et declinate ab eis. huiusmodi enim Christo
domino nostro non seruiunt, sed suo uentri, et per dulces
sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. uestra
enim oboedientia in omnem locum diuulgata est. gaudeo
igitur in uobis: sed nolo uos sapientes esse in bone et simplices
in malo.