Sermo ad Caesariensis Ecclesiae Plebem (5)

Et certe uideamus quid habes. \'habeo,\' inquis, \'sacramentum,
habeo baptismum*. si dicam tibi \'proba\', ostendis mihi quid
acceperis, dicis quid confessus fueris, dicis quid teneas. agnosco,
non muto, non exsufflo; absit ut, cum quaero salutem
desertoris, faciam iniuriam imperatori. ergo probasti mihi quod
habeas sacramentum; exponendo sacramentum probasti mihi te
habere fidem. proba mihi quod habeas caritatem: tene unitatem.
nolo mihi dicas \'habeo caritatem\': proba. unum patrem habemus:
simul oremus. quid tu dicis, quando oras, rogo te? \'pater
noster qui es in caelis.\' deo gratias. secundum magisterium
domini nostri addidisti: qui es in caelis. singulos enim
patres habebamus in terris, unum inuenimus simul in caelis.
pater noster qui es in caelis: ipsum inuocas patrem.
pater noster unam coniugem habere uoluit. qui ergo adoramus
unum patrem, quare non agnoscimus unam matrem? si natum
te dicis de alia, et de sinu alieno ipsa te peperit. quod dixi,
non omnes intellegere potuistis. nouimus per legitimas coniuges
factum esse, ut etiam, qui non de legitimis coniugibus
nascerentur, in eadem hereditate sociarentur. hoc uoluntas coniugis
fecit. nam Ismahel exheredatus est. ipsum Sara pepererat,
etsi de utero alieno. Sara pepererat utero alieno, uoto suo. ipsa
enim dixit: uolo enim de ista mihi filios facias, et ideo
fecit Abraham. uxor enim non habet potestatem corporis
sui, sed uir; similiter uir non habet potestatem
corporis sui, sed mulier. nam filius esset, si non
superbisset; superbus est exheredatus Ismahel. erexit enim ancilla
ceruicem, ut diceretur: eice ancillam et filium eius; non
enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac.
nam uis nosse quid ualeat pax, quid ualeat concordia, quid
ualeat humilitas, et quid impediat superbia? Ismahelem [*] [*]

exheredauit, filios autem ancillarum de Iacob, quia et illi ut nascerentur
coniugia iusta uoluerunt, filios ergo ancillarum de Iacob
nouimus in unam hereditatem aduocatos. simul numerati sunt
omnes patriarchae duodecim; nullum ab altero uteri diuersitas
separauit, quia omnes caritas sociauit. quid interest ergo ubi
baptismum acceperis? baptismus meus est, dicit tibi Sara,
baptismus meus est, dicit tibi Rachel. noli superbire, ueni ad
hereditatem, maxime quia ipsa hereditas non est illa terra quae
data est filiis Iacob. filiis Israel data est terra; quanto a pluribus
possidebatur, tanto plus angustabatur. hereditas nostra
pax uocatur; testamentum lego: pacem meam do uobis,
pacem meam relinquo uobis. simul teneamus quod diuidi
non potest. non eam angustat numerosus possessor, quanticumque
uenerint, sicut promissum est: sic erit semen
tuum tamquam stellae caeli et sicut arena quae
est ad labium maris. in semine tuo benedicentur
omnes gentes. et uidi, inquit in Apocalypsi, multos in
stolis albis et habentes palmas, quos numerare
nemo potest, uenientes ex omnibus gentibus. ueniant,
pacem teneant. angusta non fit nostra possessio; angustias
non facit nisi sola dissensio. ecce, fratres mei, ut angustias
adhuc patiamur, dissensio facit fratris nostri: consentiat in
pace, et facta est latitudo.