Sermo ad Caesariensis Ecclesiae Plebem (1)

Alacritatem caritatis uestrae quanto gaudio suscipiamus
agnoscitis. exultamus enim in domino deo nostro de quo apostolus
ait: ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque
unum. agimus ergo eidem domino et saluatori nostro Iesu
Christo gratias, qui praestitit nobis, ut, antequam habeamus
fratris nostri Emeriti uoluntatem, iam cognouerimus quantum
diligit unitatem. quae tamen principia deus uoluerit ut de ore
ipsius audiremus accipite. mox ut ingressus est istam ecclesiam,
illo loco stans ubi primum coepimus cum eo colloquium,
inspirante domino, qui et cor instruit et linguam regit, ait
nobis: non possum nolle quod uultis, sed possum
uelle quod uolo. uidete quid promiserit qui se dixit non
posse nolle quod uolumus. si enim non potest nolle quod
uolumus, scit quid uelimus; hoc enim uolumus quod et uos
uultis, hoc omnes uolumus quod uult deus. quid autem
uelit dominus occultum non est. legitur enim testamentum
eius qui nos sibi fecit coheredes; in eo recitatur: pacem
meam do uobis, pacem meam relinquo uobis. siue
ergo cito siue sero, non potest nolle quod uolumus. moras
autem aliquas nobis facit secunda sententia: possum uelle
quod uolo. sic enim dixit: non possum nolle quod uultis,
sed possum uelle quod uolo. potest uelle quod uult,
sed non potest nolle quod uolumus. illud enim quod se dicit
posse uidemus. nam uult modo quod uult, ipsum autem quod
modo uult non uult deus. quid enim modo uult? esse in dissensione
a catholica ecclesia, esse adhuc in communione partis [*]

Donati, esse adhuc in schismate, esse adhuc inter illos qui
dicunt: ego sum Pauli, ego uero Apollo, ego uero
Cephae. sed hoc non uult deus, dum increpat apostolus:
diuisus est Christus? potest ergo uelle quod uult, sed
ad tempus, sed ad horam uerecundiae, non ad rationem sapientiae
potest uelle quod uult. nam modo hoc est quod uult
et potest uelle quod uult. sed quia non potest nolle quod
uolumus, nolit ocius quod uult et faciat quod uolumus. non
uos ergo permoueat, fratres, aliqua morula, dum quod uult
uult, sed orate ut faciat quod promisit, ut non possit nolle
quod uolumus. — et ab omnibus acclamatum est: aut hic
aut nusquam. — qui corda uestra declarastis uocibus, adiuuate
nos et orationibus. potens est dominus, qui praecipit
unitatem, mutare in melius uoluntatem. quod autem acclamauit
caritas uestra: aut hic aut nusquam, uocem in illum
uestrae caritatis agnouimus et amamus. hoc etiam nos non
nunc primum, sed semper cogitamus, semper optamus. idem
est et animus, quod praecipue necessarium est, fratris et
coepiscopi nostri, episcopi uestri Deuterii. olim nobis notus
est animus eius. nobiscum preces de hac re domino fudit cum
concilio, ubi hoc illis qui foris sunt promisimus et obtulimus.
iam de hac re subscriptiones nostrae retinentur. numquam
enim nos ita honorem nostrum fouemus, ut unitati inuideamus.
minores simus honore, cum simus maiores dilectione. nouimus
quemadmodum inuitanda sit infirmitas, ut perficiatur
unitas.