Libellus Adversus Fulgentium Donatistam (21-25)

Fulgentius dixit: Absit ut abire permittam, quoniam
deus dixit: compelle omnes introire, ut impleatur domus
mea. qui \'omnes\' dixit, nullum exceptauit.

Augustinus respondit: Quid ergo facies?

Fulgentius dixit: Docebo illum ecclesiam meam esse certissimam.

Augustinus respondit: In quo? numquid Christum, qui a patre
omnes gentes accepit, ad Africanam particulam tantum remansisse
monstrabis?

Fulgentius dixit: Dicam quod in paucis constet.

Augustinus respondit: Quid, si et eius paucos habebit? omnes
enim in comparatione catholicae paucos habent.

Fulgentius dixit: Ostendam quoniam haec est uera, quae persecutionem
patitur, non quae facit.

Augustinus respondit: Quid, si et eius persecutionem omnino
non fecit?

Fulgentius dixit: Insinuabo secundum apostolum, quod ecclesia
mea rugas et maculas sola non habeat.

Augustinus respondit: Continuo probabitur habere. scriptum
est enim: nemo mundus a sorde, nec si unius diei fuerit
uita eius super terram. sed quid pluribus? quolibet [*] [*]

Fulgentius dixit: Distringo illum, exsufflo et in remissione
peccatorum uera aqua baptizo.

Augustinus respondit: Quomodo eius peccata dimittis, cum
scriptum sit blasphemiam spiritus sancti in saeculum dimitti non
posse? sed hoc omittamus, alterum uideamus. dic et Maximianistae,
aemulo tuo, quod et mihi dixisti: \'quomodo alter habere potest,
si mihi soli concessum est? aut si iuri tuo asseris traditum,
quare comprobas alienum?\' respondebit et iste Maximianista:
\'quomodo alter habere non potest, cum et mihi sicut tibi tu probaueris
esse concessum? christianos enim meos et clericos extra
ecclesiam tuam baptizatos uel ordinatos absque ulla demutatione
baptismi uel honoris in integro recepisti! quod tibi Marcellini
gestis obiectum refellere nullatenus ualuisti.

Item Augustinus respondit: Si iustus es, cur sententia tua
diuersa est? cur Maximianistam suscipis et meos fideles exsufflas?

Fulgentius dixit: Quia ille meus erat.

Augustinus respondit: Et tu mens eras. cur in schismatico tuo
pius, in catholico impius et inplacabilis perseueras?

Fulgentius dixit: Plus peccasti, et ideo in te aliter
uindicatur.

Augustinus respondit: Quid ergo? baptisma pro uindicta ponis
et quod ad salutem promittitur a te pro poena tribuitur? si in
baptismo non delicta donas, sed peccata castigas, si in aqua non
liberas, sed flagellas, piratam esse te aperte demonstras. sed tamen
quid plus peccaui, quid feci?

Fulgentius dixit: Codices tradidisti et idolis immolasti.

Augustinus respondit: Doce. non feci; facta tua mihi subponis.

Fulgentius dixit: Pater tuus fecit.

Augustinus respondit: Ego patrem nescio nisi deum. scriptum
est enim: nolite uobis uocare patrem super terram;
unus est enim pater uester caelestis. [*] [*] [*]

Fulgentius dixit: Patrem tuum dico Caecilianum. ipse tradidit,
ipse turificauit, ipse omnia mala commisit.

Augustinus respondit: Lege - quis illum accusauit, quis conuicit,
quis coram positum condemnauit. esto, fecit quod non fecit: numquid
filius pro patre damnabor, cum scriptum sit: anima patris
mea est et anima filii mea est. anima quae peccauerit
sola morietur?

Fulgentius dixit: Tu filius eius non quidem tradidisti, sed
nobis persecutionem fecisti.--

Augustinus respondit: Equidem non feci, credo tamen quod
mei facere potuerunt. quaero causam quare. quid, si merebamini?
non enim malos persequi peccatum est. nam et sanctos et sanctum
sanctorum dominum malos legimus persecutos. daemones namque
persecutionem domini non ferentes clamabant: quid nobis et
tibi, Iesu fili dei? uenisti perdere nos? et Paulus
Elimam magum ultus est caecitate et blasphemum hominem tradidit
satanae, et Petrus Ananiam et Sapphiram eius uxorem
mendaces occidit et Simonem magum tamdiu persecutus est, donec
morte perimeret. sed et Dauid in persona Christi clamat et
dicit: persequar inimicos meos et conprehendam illos,
et non conuertar donec deficiant. affligam illos nec
poterunt stare. non igitur omnis qui persecutionem passus
est iustus continuo putandus est, sed qui propter iustitiam passus
est, ille profecto beatus est dicente Petro: quae enim
gloria est, si peccantes colaphizantes suffertis? sed
si bene facientes patimini et patienter sustinetis,
haec est gratia apud deum.

Fulgentius dixit: Sancti quos memoras edicta iudicum
saecularium non meruerunt, quod uestri fecerunt.

Augustinus respondit: Licet aut non licet. si licet, de licito
murmurare non decet; si non licet, tuum crimen emenda, dum
licet. Maximianistas enim schismaticos tuos, sicut gesta declarant,
et auctoritatibus iudicum saecularium et amminiculis ordinum [*] [*]

Fulgentius dixit: Ideo schismaticis nostris basilicas tulimus,
ut uerae ecclesiae redderemus.

Augustinus respondit: Hoc et nostri fecerunt uobis; suis schismaticis
tulerunt et matri catholicae tradiderunt. quod uestri
fecerunt pro pace Donati, hoc nostri fecerunt pro pace corporis
Christi.