Scaife ATLAS

CTS Library / De Utilitate Credendi

De Utilitate Credendi (7)

urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa064.opp-lat1:7
Refs {'start': {'reference': '7', 'human_reference': 'Chapter 7'}}
Ancestors []
Children []
prev
plain textXML
next

Iam porro analogiam, qua utriusque testamenti congruentia
perspicitur, quid ego dicam usos fuisse omnes, quorum auctoritati
illi cedunt? cum secum ipsi considerare possunt, quam
multa soleant dicere inmissa esse scripturis diuinis a nescio
quibus corruptoribus ueritatis. quae uox mihi semper quidem,
etiam cum eos audirem, inualidissima uisa est; nec mihi soli,
sed etiam tibi - nam bene memini et nobis omnibus, qui
paulo maiorem diligentiam in iudicando habere conabamur
quam turba credentium. nunc uero posteaquam mihi sunt
exposita et enodata multa, quae me maxime mouebant, ea
scilicet, in quibus illorum plerumque se iactat et quo securius
sine aduersario, eo effusius exultat oratio, nihil mihi uidetur
ab eis inpudentius dici uel, ut mitius loquar, incuriosius et
inbecillius quam scripturas diuinas esse corruptas, cum id
nullis in tam recenti memoria extantibus exemplaribus possint
conuincere. si enim dicerent eas sibi penitus accipiendas
non putasse, quod ab his essent conscriptae, quos uerum
scripsisse non arbitrarentur, esset utcumque tergiuersatio eorum
rectior uel error humanior. hoc enim de illo libro fecerunt, qui
Actus apostolorum' inscribitur. quod eorum consilium cum
mecum ipse pertracto, nequeo satis mirari. non enim sapientiam
hominum in hac re, sed cor mediocre desidero. tanta enim liber
iste habet, quae similia sint his, quae accipiunt, ut magnae
stultitiae mihi uideatur non et hunc accipere et, si quid ibi
eos offendit, falsum atque inmissum dicere. aut si talis oratio [*]

10
inpudens est, sicuti est, cur in Pauli epistulis, cur in quattuor
euangelii libris ea ualere aliquid putant, in quibus haud scio
an multo plura sint proportione quam in illo libro esse potuerunt,
quae a corruptoribus interiecta credi uolunt ? sed nimirum
illud est, quod mihi uidetur, quod peto placidissimo et serenissimo
iudicio mecum consideres. nosti enim, quod auctoris sui
Manichaei personam in apostolorum numerum inducere molientes
dicunt spiritum sanctum, quem dominus discipulis se
missurum esse promisit, per ipsum ad nos uenisse. itaque si
illos Actus apostolorum' acciperent, in quibus euidenter
aduentus sancti spiritus praedicatur, non inuenirent, quomodo
id inmissum esse dicerent. uolunt enim nescio quos corruptores
diuinorum librorum ante ipsius Manichaei tempora
fuisse, corrupisse autem illos, qui Iudaeorum legem euangelio
miscere cupiebant. hoc de spiritu sancto dicere nequeunt,
nisi forte diuinasse illos adserant et posuisse in suis libris,
quod contra futurum aliquando Manichaeum, qui spiritum
sanctum per se missum esse diceret, proferretur. uerum de
spiritu sancto alias planius aliquid eloquemur. nunc ad hoc,
quod intenderam, redeamus.

Tokens

Iam 1 w 3
porro 1 w 8
analogiam 1 w 17
qua 1 w 21
utriusque 1 w 30
testamenti 1 w 40
congruentia 1 w 51
perspicitur 1 w 62
quid 1 w 67
ego 1 w 70
dicam 1 w 75
usos 1 w 79
fuisse 1 w 85
omnes 1 w 90
quorum 1 w 97
auctoritati 1 w 108
illi 1 w 112
cedunt 1 w 118
cum 1 w 122
secum 1 w 127
ipsi 1 w 131
considerare 1 w 142
possunt 1 w 149
quam 1 w 154
multa 1 w 159
soleant 1 w 166
dicere 1 w 172
inmissa 1 w 179
esse 1 w 183
scripturis 1 w 193
diuinis 1 w 200
a 16 w 201
nescio 1 w 207
quibus 1 w 213
corruptoribus 1 w 226
ueritatis 1 w 235
quae 1 w 240
uox 1 w 243
mihi 1 w 247
semper 1 w 253
quidem 1 w 259
etiam 1 w 265
cum 3 w 268
eos 1 w 271
audirem 1 w 278
inualidissima 1 w 292
uisa 1 w 296
est 2 w 299
nec 1 w 303
mihi 2 w 307
soli 1 w 311
sed 1 w 315
etiam 2 w 320
tibi 1 w 324
nam 1 w 328
bene 1 w 332
memini 1 w 338
et 3 w 341
nobis 1 w 346
omnibus 1 w 353
qui 4 w 357
paulo 1 w 362
maiorem 1 w 369
diligentiam 1 w 380
in 5 w 382
iudicando 1 w 391
habere 1 w 397
conabamur 1 w 406
quam 2 w 410
turba 1 w 415
credentium 1 w 425
nunc 1 w 430
uero 1 w 434
posteaquam 1 w 444
mihi 3 w 448
sunt 2 w 452
exposita 1 w 460
et 4 w 462
enodata 1 w 469
multa 2 w 474
quae 2 w 479
me 3 w 481
maxime 1 w 487
mouebant 1 w 495
ea 3 w 498
scilicet 1 w 506
in 6 w 509
quibus 2 w 515
illorum 1 w 522
plerumque 1 w 531
se 6 w 533
iactat 1 w 539
et 6 w 541
quo 2 w 544
securius 1 w 552
sine 1 w 556
aduersario 1 w 566
eo 2 w 569
effusius 1 w 577
exultat 1 w 584
oratio 1 w 590
nihil 1 w 596
mihi 4 w 600
uidetur 1 w 607
ab 3 w 609
eis 1 w 612
inpudentius 1 w 623
dici 1 w 627
uel 1 w 630
ut 2 w 633
mitius 1 w 639
loquar 1 w 645
incuriosius 1 w 657
et 8 w 659
inbecillius 1 w 670
quam 4 w 674
scripturas 1 w 684
diuinas 1 w 691
esse 2 w 695
corruptas 1 w 704
cum 4 w 708
id 6 w 710
nullis 1 w 716
in 12 w 718
tam 2 w 721
recenti 1 w 728
memoria 1 w 735
extantibus 1 w 745
exemplaribus 1 w 757
possint 1 w 764
conuincere 1 w 774
si 9 w 777
enim 1 w 781
dicerent 1 w 789
eas 1 w 792
sibi 1 w 796
penitus 1 w 803
accipiendas 1 w 814
non 1 w 817
putasse 1 w 824
quod 1 w 829
ab 4 w 831
his 1 w 834
essent 1 w 840
conscriptae 1 w 851
quos 1 w 856
uerum 1 w 861
scripsisse 1 w 871
non 2 w 874
arbitrarentur 1 w 887
esset 1 w 893
utcumque 1 w 901
tergiuersatio 1 w 914
eorum 1 w 919
rectior 1 w 926
uel 2 w 929
error 1 w 934
humanior 1 w 942
hoc 1 w 946
enim 2 w 950
de 6 w 952
illo 2 w 956
libro 1 w 961
fecerunt 1 w 969
qui 6 w 973
Actus 1 w 978
apostolorum 1 w 989
inscribitur 1 w 1001
quod 2 w 1006
eorum 2 w 1011
consilium 1 w 1020
cum 6 w 1023
mecum 1 w 1028
ipse 1 w 1032
pertracto 1 w 1041
nequeo 1 w 1048
satis 1 w 1053
mirari 1 w 1059
non 3 w 1063
enim 3 w 1067
sapientiam 1 w 1077
hominum 1 w 1084
in 17 w 1086
hac 1 w 1089
re 12 w 1091
sed 2 w 1095
cor 3 w 1098
mediocre 1 w 1106
desidero 1 w 1114
tanta 1 w 1120
enim 4 w 1124
liber 1 w 1129
iste 1 w 1133
habet 1 w 1138
quae 3 w 1143
similia 1 w 1150
sint 2 w 1154
his 2 w 1157
quae 4 w 1162
accipiunt 1 w 1171
ut 5 w 1174
magnae 1 w 1180
stultitiae 1 w 1190
mihi 5 w 1194
uideatur 1 w 1202
non 4 w 1205
et 11 w 1207
hunc 1 w 1211
accipere 1 w 1219
et 12 w 1221
si 16 w 1224
quid 3 w 1228
ibi 4 w 1231
eos 2 w 1234
offendit 1 w 1242
falsum 1 w 1249
atque 1 w 1254
inmissum 1 w 1262
dicere 3 w 1268
aut 1 w 1272
si 17 w 1274
talis 1 w 1279
oratio 2 w 1285
0 1 w 1286
1 1 w 1287
alio 1 w 1291
iam 6 w 1294
tempore 1 w 1301
S 1 w 1302
m1 1 w 1304
alio 2 w 1308
m 76 w 1309
iam 7 w 1312
tempore 2 w 1319
V 1 w 1320
5 1 w 1321
analogia 2 w 1329
b 24 w 1330
6perspicitur 1 w 1342
psncHCkususCks7nmPconsideraripI 1 w 1374
6 2 w 1375
perspicitur 3 w 1386
psncit 1 w 1393
Ch 1 w 1395
usus 2 w 1399
Ch 2 w 1401
S 2 w 1402
7 2 w 1403
con 8 w 1406
P 2 w 1407
considerari 2 w 1418
P1 1 w 1420
possint 2 w 1427
P 4 w 1428
S 3 w 1429
M 1 w 1430
m 80 w 1431
p 39 w 1432
b 25 w 1433
8 1 w 1434
immisa 1 w 1440
Ch 3 w 1442
9 1 w 1443
quae 5 w 1447
aquae 1 w 1453
Ch 4 w 1455
quidgmP 1 w 1462
10 1 w 1464
audiretCh 1 w 1473
11 1 w 1475
et 14 w 1477
nobis 2 w 1482
nobisque 1 w 1491
SM 1 w 1493
Vm 1 w 1495
nobis 4 w 1500
b 29 w 1501
13 1 w 1503
uero 2 w 1507
om 4 w 1509
V 3 w 1511
bn 1 w 1513
14 1 w 1515
moneant 1 w 1522
eas 2 w 1525
Ch 6 w 1527
16 1 w 1529
aduersarios 1 w 1540
Ch 7 w 1542
17 1 w 1544
his 3 w 1547
V 4 w 1548
19 1 w 1550
extantis 1 w 1558
S 5 w 1559
extantis 2 w 1567
M 3 w 1568
28 1 w 1570
rectior 2 w 1577
tectior 1 w 1585
SM 2 w 1587
Pp 1 w 1589
m 87 w 1590
b 31 w 1591
27 1 w 1593
in 21 w 1595
his 4 w 1598
Ch 8 w 1600
inpudens 1 w 1608
est 3 w 1611
sicuti 1 w 1618
est 4 w 1621
cur 3 w 1625
in 23 w 1627
Pauli 1 w 1632
epistulis 1 w 1641
cur 4 w 1645
in 24 w 1647
quattuor 1 w 1655
euangelii 1 w 1664
libris 1 w 1670
ea 8 w 1672
ualere 1 w 1678
aliquid 1 w 1685
putant 1 w 1691
in 25 w 1694
quibus 3 w 1700
haud 1 w 1704
scio 2 w 1708
an 14 w 1710
multo 1 w 1715
plura 1 w 1720
sint 4 w 1724
proportione 1 w 1735
quam 5 w 1739
in 27 w 1741
illo 3 w 1745
libro 2 w 1750
esse 5 w 1754
potuerunt 1 w 1763
quae 7 w 1768
a 127 w 1769
corruptoribus 2 w 1782
interiecta 1 w 1792
credi 1 w 1797
uolunt 1 w 1803
sed 3 w 1807
nimirum 1 w 1814
illud 1 w 1819
est 5 w 1822
quod 3 w 1827
mihi 6 w 1831
uidetur 2 w 1838
quod 4 w 1843
peto 1 w 1847
placidissimo 1 w 1859
et 17 w 1861
serenissimo 1 w 1872
iudicio 1 w 1879
mecum 2 w 1884
consideres 1 w 1894
nosti 1 w 1900
enim 5 w 1904
quod 5 w 1909
auctoris 1 w 1917
sui 1 w 1920
Manichaei 1 w 1929
personam 1 w 1937
in 29 w 1939
apostolorum 2 w 1950
numerum 1 w 1957
inducere 1 w 1965
molientes 1 w 1974
dicunt 1 w 1980
spiritum 1 w 1988
sanctum 1 w 1995
quem 1 w 2000
dominus 1 w 2007
discipulis 1 w 2017
se 18 w 2019
missurum 1 w 2027
esse 6 w 2031
promisit 1 w 2039
per 8 w 2043
ipsum 1 w 2048
ad 3 w 2050
nos 2 w 2053
uenisse 1 w 2060
itaque 1 w 2067
si 27 w 2069
illos 1 w 2074
Actus 2 w 2079
apostolorum 3 w 2090
acciperent 1 w 2101
in 32 w 2104
quibus 4 w 2110
euidenter 1 w 2119
aduentus 1 w 2127
sancti 1 w 2133
spiritus 1 w 2141
praedicatur 1 w 2152
non 5 w 2156
inuenirent 1 w 2166
quomodo 1 w 2174
id 18 w 2176
inmissum 2 w 2184
esse 7 w 2188
dicerent 2 w 2196
uolunt 2 w 2203
enim 6 w 2207
nescio 2 w 2213
quos 2 w 2217
corruptores 1 w 2228
diuinorum 1 w 2237
librorum 1 w 2245
ante 1 w 2249
ipsius 1 w 2255
Manichaei 2 w 2264
tempora 1 w 2271
fuisse 2 w 2277
corrupisse 1 w 2288
autem 1 w 2293
illos 2 w 2298
qui 12 w 2302
Iudaeorum 1 w 2311
legem 1 w 2316
euangelio 1 w 2325
miscere 1 w 2332
cupiebant 1 w 2341
hoc 2 w 2345
de 16 w 2347
spiritu 3 w 2354
sancto 1 w 2360
dicere 5 w 2366
nequeunt 1 w 2374
nisi 1 w 2379
forte 1 w 2384
diuinasse 1 w 2393
illos 3 w 2398
adserant 1 w 2406
et 18 w 2408
posuisse 1 w 2416
in 37 w 2418
suis 2 w 2422
libris 2 w 2428
quod 6 w 2433
contra 1 w 2439
futurum 1 w 2446
aliquando 1 w 2455
Manichaeum 1 w 2465
qui 13 w 2469
spiritum 2 w 2477
sanctum 2 w 2484
per 10 w 2487
se 27 w 2489
missum 3 w 2495
esse 8 w 2499
diceret 1 w 2506
proferretur 1 w 2518
uerum 2 w 2524
de 17 w 2526
spiritu 5 w 2533
sancto 2 w 2539
alias 1 w 2544
planius 1 w 2551
aliquid 2 w 2558
eloquemur 1 w 2567
nunc 2 w 2572
ad 6 w 2574
hoc 3 w 2577
quod 7 w 2582
intenderam 1 w 2592
redeamus 1 w 2601