De Utilitate Credendi (20)

His igitur constitutis, quae, ut opinor. ita iusta sunt,
ut obtinere apud te istam causam quouis aduersario debeam,
edam tibi, ut possum, cuiusmodi uiam usus fuerim, cum eo
animo quaererem ueram religionem, quo nunc exposui esse
quaerendam. ut enim a uobis trans mare abscessi, iam cunctabundus
atque haesitans. quid mihi tenendum, quid dimittendum
esset — quae mihi cunctatio in dies maior oboriebatur, ex
quo illum hominem, cuius nobis aduentus, ut nosti, ad explicanda
omnia, quae nos mouebant, quasi de caelo promittebatur,
audiui eumque excepta quadam eloquentia talem quales
ceteros esse cognoui — rationem ipse mecum habui magnamque
deliberationem iam in Italia constitutus. non utrum
manerem in illa secta, in quam me incidisse paenitebat, sed
quonam modo uerum inueniendum esset. in cuius amorem
suspiria mea nulli melius quam tibi nota sunt. saepe mihi
o [*]
uidebatur non posse inueniri magnique fluctus cogitationum
mearum in academicorum suffragium ferebantur. saepe rursus
intuens, quantum poteram, mentem humanam tam uiuacem, tam
sagacem, tam perspicacem, non putabam latere ueritatem,
nisi quod in ea quaerendi modus lateret, eundemque ipsum
modum ab aliqua diuina auctoritate esse sumendum. restabat
quaerere, quaenam illa esset auctoritas, cum in tantis dissensionibus
se quisque illam traditurum polliceretur. occurrebat
igitur inexplicabilis silua, cui demum inseri multum pigebat;
atque inter haec sine ulla requie cupiditate reperiendi ueri
animus agitabatur. dissuebam me tamen magis magisque ab
istis. quos iam deserere proposueram. restabat autem aliud
nihil in tantis periculis, quam ut diuinam prouidentiam lacrimosis
et miserabilibus uocibus. ut opem mihi ferret, deprecarer.
atque id sedulo faciebam; et iam fere me commouerant nonnullae
disputationes Mediolanensis episcopi, ut non sine spe
aliqua de ipso uetere testamento multa quaerere cuperem,
quae, ut scis, male nobis commendata execrabamur. decreueramque
tamdiu esse catechumenus in ecclesia, cui traditus a
parentibus eram, donec aut inuenirem, quod uellem, aut mihi
persuaderem non esse quaerendum. oportunissimum ergo me
ac ualde docilem tunc inuenire posset, qui posset docere. hoc
ergo modo et simili animae tuae cura sit. diu quoque te adfectum
uides; et si iam satis tibi iactatus uideris finemque huiusmodi
laboribus uis inponere, sequere uiam catholicae disciplinae,
quae ab ipso Christo per apostolos ad nos usque
manauit et abhinc ad posteros manatura est. [*]