De Utilitate Credendi (11)

Quae cum ita sint, audi etiam earundem scripturarum
totidem condiciones et differentias; nam necesse est totidem
occurrant. aut enim utiliter scripsit quispiam et non utiliter
ab aliquo intellegitur, aut utrumque inutiliter fit, aut utiliter
intellegit lector, cum ille contra, qui legitur, scripserit. horum
trium primum non inprobo, ultimum non curo. nam neque
possum reprehendere hominem, qui nulla sua culpa male
intellectus est, nec moleste habere quemquam legi, qui uerum
non uiderit, cum obesse legentibus nihil uideam. unum igitur
genus est probatissimum et quasi purgatissimum, cum et bona [*]
scripta sunt et in bonam partem accipiuntur a legentibus. id
quoque tamen adhuc in duo diuiditur; non enim penitus
excludit errorem. nam euenit plerumque, ut cum bene senserit
scriptor, bene etiam lector sentiat, sed aliud quam ille et saepe
melius, saepe inferius.utiliter tamen. cum autem et hoc sentimus,
quod ille quem legimus — et id est uitae bene agendae adcommodatissimum
— cumulatissime sese habet ueritas nec
aliunde aperitur falsitatis locus. quod genus cum de rebus
obscurissimis lectio est, rarissimum omnino est neque id mea
sententia liquido sciri, sed tantummodo credi potest. quibus
enim argumentis absentis uel mortui hominis uoluntatem ita
colligam, ut de illa iurare possim, cum etiam si praesens interrogaretur,
multa esse possent, quae, si malus non esset, officiosissime
absconderet? illud autem nihil ad rem cognoscendam
ualere arbitror, qualis fuerit ille, qui scripsit; honestissime
tamen bonus creditur, cuius litteris generi humano posteritatique
consultum est.