De Sancta Virginitate (32-33)

Proinde pauca testimonia, quae dominus in
mentem dare dignatur, ex doctrina Christi de humilitate commemoro,
quae ad id quod intendi fortasse sufficiant. sermo [*] [*]
eius, quem primum prolixiorem ad discipulos habuit, inde
coepit: beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum
est regnum caelorum: quos sine ulla controuersia humiles
intellegimus. fidem centurionis illius ideo praecipue laudauit
nec se inuenisse in Israhel dixit tantam fidem, quia ille tam
humiliter credidit, ut diceret: non sum dignus, ut sub
tectum meum intres. unde nec Matthaeus ob aliud eum
dixit accessisse ad Iesum, cum apertissime Lucas insinuet,
quod non ad eum ipse uenerit, sed amicos suos miserit. nisi
quia fidelissima humilitate magis ipse accessit quam illi, quos
misit. unde et illud propheticum est: excelsus est dominus
et humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit,
utique tamquam non accedentia. hinc et illi mulieri Chananaeae
dicit:s o mulier, magna est fides tua! fiat tibi
sicut uis, quam superius canem appellauerat nec ei panem
filiorum proiciendum esse responderat. quod illa humiliter
accipiens dixerat: ita, domine; nam et canes edunt de
micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. ac
sic quod adsiduo clamore non inpetrabat, humili confessione
promeruit. hinc illi duo proponuntur orantes in templo, unus
pharisaeus et alter publicanus, propter eos, qui sibi
iusti uidentur et spernunt ceteros, et enumerationi meritorum [*] [*]
praefertur confessio peccatorum. et utique deo gratias agebat
pharisaeus ex his, in quibus sibi multum placebat. gratias,
inquit, tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines,
iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste.
ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque
possideo. publicanus autem de longinquo stabat
nec oculos ad caelum audebat leuare, sed percutiebat
pectus suum dicens: propitius esto mihi peccatori.
sequitur autem diuina sententia: amen dico uobis, descendit
iustificatus de templo publicanus magis quam
ille pharisaeus. deinde causa ostenditur. cur hoc iustum
sit: quoniam is qui se exaltat humilabitur, et qui se
humilat exaltabitur. fieri ergo potest, ut quisque et mala
uera deuitet et uera bona in se consideret et de his patri
luminum gratias agat, a quo descendit omne datum optimum
et omne donum perfectum, et tamen elationis uitio
reprobetur, si aliis peccatoribus maximeque peccata in oratione
confitentibus uel sola cogitatione, quae coram deo est, superbus
insultat, quibus non exprobratio cum inflatione, sed miseratio
sine desperatione debetur. quid illud quod quaerentibus inter
se discipulis, quisnam eorum maior esset, puerum paruulum [*] [*]
constituit ante oculos eorum dicens: nisi fueritis sicut
puer iste, non intrabitis in regnum caelorum? nonne
humilitatem maxime commendauit et in ea meritum magnitudinis
posuit? uel cum filiis Zebedaei latera eius in sedium
sublimitate concupiscentibus ita respondit, ut passionis eius
calicem potius bibendum cogitarent, in quo se humilauit
usque ad mortem, mortem autem crucis, quam superbo
adpetitu praeferri ceteris postularent, quid ostendit nisi eis
se futurum altitudinis largitorem, qui eum doctorem humilitatis
antea sequerentur? iam uero quod exiturus ad passionem
lauit pedes discipulis monuitque apertissime ut hoc facerent
condiscipulis atque conseruis, quod eis fecisset magister et
dominus. quantum commendauit humilitatem! cui commendandae
etiam tempus illud elegit, quo eum proxime moriturum
cum magno desiderio contuebantur, hoc utique praecipue
memoria retenturi, quod magister imitandus ultimum demonstrasset.
at ille hoc fecit illo tempore, quod utique potuit et
aliis antea diebus, quibus cum eis fuerat conuersatus, quando
si fieret, hoc ipsum quidem traderetur, sed utique non sic
acciperetur..

Cum ergo christianis omnibus custodienda sit
humilitas, quandoquidem a Christo christiani appellantur, cuius [*] [*]
euangelium nemo diligenter intuetur, qui non eum doctorem
humilitatis inueniat, tum maxime uirtutis huius sectatores et
conseruatores eos esse conuenit, qui magno aliquo bono ceteris
eminent, ut magnopere curent illud, quod primitus posui:
quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, et
coram deo inuenies gratiam. proinde quia perpetua continentia
maximeque uirginitas magnum bonum est in sanctis
dei, uigilantissime cauendum est, ne superbia corrumpatur.