De Natura et Gratia (76-80)

\'Item Iohannes Constantinopolitanus episcopus\',
cuius posuit sententiam, \'dicit peccatum non esse substantiam, sed
actum malignum\'. quis hoc negat? \'et quia non est naturale, ideo
contra illud legem datam, et quod de arbitrii libertate descendit\'.
etiam hoc quis negat ? sed non id agitur de humana natura quae
in hac uita est; sed agitur de gratia dei, qua sanatur per medicum
Christum, quo non indigeret, si sana esset, quae ab isto tamquam
sana uel tamquam sibi sufficiente uoluntatis arbitrio posse non
peccare defenditur.

Quis item Christianus ignorat, quod beatissimum Xystum
Romanae ecclesiae episcopum et domini martyrem dixisse commemorat,
\'quia libertatem arbitrii sui permisit hominibus deus, ut
pure et sine, peccato uiuentes similes fiant deo\'? sed ad ipsum
arbitrium pertinet uocantem audire et credere et ab eo in quem
credit non peccandi adiutorium postulare. nam utique cum dicit
\'similes fiant deo\', per caritatem dei futuri sunt similes deo. quae
diffusa est in cordibus nostris non naturae possibilitate nec libero
arbitrio quod est in nobis, sed per spiritum sanctum qui datus est
nobis. et quod dicit idem martyr: templum sanctum est
deo mens pura et altare optimum est ci cor [*] [*] [*]

mundum et sine peccato, quis nescit ad istam perfectionem
perducendum cor mundum. dum interior homo renouatur
de die in diem, non tamen sine gratia dei per Ipsum Christum
dominum nostrum? item quod ait ipse: uir castus et sine
peccato potestatem accepit a deo esse filius
dei, utique ammonuit, ne cum quisque factus fuerit ita castus et
sine peccato - quod ubi et quando in eo perficiatur nonnulla quaestio
est, sed inter pios bene quaeritur, inter quos tamen constat
fieri posse et sine mediatore dei et hominum homine Christo Iesu
fieri non posse -, tamen. ut dicere coeperam, prudenter Xystus ammonuit,
ne cum fuerit quisque talis factus et per hoc recte inter
dei filios deputatus, putetur ipsius fuisse potestatis, quam per
gratiam accepit a deo, cum eam non haberet in natura iam uitiata
atque deprauata, sicut in euangelio legitur: quotquot autem
receperunt eum, dedit eis potestatem filios
dei fieri; quod utique non erant per naturam nec omuino
essent, nisi cum recipiendo accepissent per eius gratiam huiusmodi
potestatem. haec est potestas, quam sibi uindicat fortitudo caritatis,
quae non est in nobis nisi per spiritum sanctum qui datus est nobis.

Quid etiam presbyter uenerabilis Hieronymus dixit
in his, quae illum dixisse commemorat, cum exponeret quod scriptum
est: beati mundo corde, quoniam ipsi deum
uidebunt? quos non arguit conscientia ulla
peccati et adiecit: mundus mundo corde conspicitur,
templum dei non potest esse pollutum.
hoc utique agitur in nobis conando, laborando, orando, impetrando,
ut ad illam perfectionem, in qua possimus deum mundo corde
conspicere, eius gratia perducamur per Iesum Christum dominum
nostrum. item quod ait a memorato dictum esse presbytero: [*] [*]
liberi arbitrii nos condidit deus, nec ad uirtutem
nec ad uitia necessitate trahimur:
alioquin ubi necessitas, nec corona est, quis
non agnoscat, quis non toto corde suscipiat, quis aliter conditam
humanam neget esse naturam ? sed in recte faciendo ideo nullum
est uinculum necessitatis, quia libertas est earitatis.

Redi ergo ad apostolicam sententiam: caritas
dei diffusa est in cordibus nostris per spiritum
sanctum qui datus est nobis. a quo, nisi
ab illo qui ascendit in altum, captiuauit c a captiuauit,
dedit dona hominibus ? quod autem ex
uitiis naturae, non ex conditione naturae sit quaedam peccandi
necessitas, audiat homo, atque ut eadem necessitas non sit discat
deo dicere: de necessitatibus meis educ me, quia et
in huiusmodi oratione certamen est aduersus temptatorem de ipsa
contra nos necessitate pugnantem. ac per hoc opitulante gratia
per dominum nostrum Iesum Christum et mala necessitas
remouebitur et libertas plena tribuetur.

Veniamus ad nos. item, inquit, Augustinus episcopus
in libris De libero arbitrio: quaecumque ista causa est
uoluntatis, si non potest ei resisti, sine peccato
ei ceditur ; si autem potest, non ei cedatur, et
non peccabitur. an forte fallit incautum
ergo caueat, ne f all atur. an tanta fallacia
est, ut caueri omnino non possit? n ulla ergo
peccata sunt. quis enim peccat in e o quod
caueri nullo modo potest? peccatur autem;
caueri igitur p potest. agnosco, uerba mea sunt; sed
etiam ipse dignetur agnoscere superius cuncta quae dicta [*] [*]
sunt. de gratia quippe dei agitur, quae nobis per mediatorem
medicina opitulatur, non de inpossibilitate iustitiae. potest
ergo ci causae, quaecumque illa est, resisti, potest plane.
nam in hoc adiutorium postulamus dicentes: nc nos inferas
intem ptatio nem; quod adiutorium non posceremus, si resisti
nullo modo posse crederemus. potest peccatum caueri, sed
opitulante illo, qui non potest falli. nam et hoc ipsum ad canendum
peccatum pertinet, si ueraciter dicimus: dimitte nobis s
debita nostra, sicut c t nos dimittimus debitoribus
nostris. duobus enim modis etiam in corpore
cauetur morbi malum: et ut non accidat et ut, si acciderit, cito
sanetur. ut non accidat, caueamus dicendo: nenos inferas in
temptationem; ut cito sanetur, caneamus dicendo: d dimitte
nobis debita nostra. siue ergo immineat siue
insit, caueri igitur potest.