De Natura Boni (21-25)

Ideo quippe et parua atque exigua iam communi loquendi
usu modica dicuntur, quia modus in eis aliquis
restitit, sine quo iam non modica, sed omnino nulla sunt
illa autem, quae propter nimium progressum dicuntur immodica.
ipsa nimietate culpantur: sed tamen etiam ipsa sub
deo, quia omnia in mensura et numero et pondere disposuit,
necesse est. ut modo aliquo cohibeantur.

Deus autem nec modum habere dicendus est, ne finis
eius dici putetur. nec ideo tamen immoderatus est, a quo
modus omnibus rebus tribuitur, ut aliquo modo esse possint.
nec rursum moderatum oportet dici deum, tamquam ab aliquo
modum acceperit. si autem dicamus eum summum modum,
forte aliquid dicimus, si tamen in eo, quod dicimus summum
modum, intellegamus summum bonum. omnis enim modus,
in quantum modus est. bonus est: unde omnia moderata,
modesta, modificata dici sine laude non possunt, quamquam
sub alio intellectu modum pro fine ponamus et nullum modum
dicamus, ubi nullus est finis: quod aliquando cum laude dicitur,
sicut dictum est: et regni eius non erit finis. [*] [*]

Malus ergo modus uel mala species uel malus ordo
aut ideo dicuntur, quia minora sunt quam esse debuerunt
aut quia non his rebus accomodantur, quibus accommodanda
sunt: ut ideo dicantur mala, quia sint aliena et incongrua,
tamquam si dicatur aliquis non bono modo egisse, quia minus
egit quam debuit, aut quod ita egit, sicut in re tali non
debuit, uel amplius quam oportebat uel non conuenienter: ut
hoc ipsum, quod reprehenditur malo modo actum, non ob
aliud iuste reprehendatur, nisi quia non est ibi seruatus
modus. item species mala uel in comparatione dicitur formosioris
atque pulchrioris, quod ista sit minor species, illa
maior, non mole, sed decore, aut quia non congruit huic rei,
cui adhibita est, ut aliena et inconueniens uideatur: tamquam
si nudus homo in foro deambulet, quod non offendit, si in
balneo uideatur. similiter et ordo tunc malus dicitur, cum
minus ipse ordo seruatur: unde non ibi ordo, sed potius inordinatio
mala est, cum aut minus ordinatum est quam debuit,
aut non sicut debuit. tamen ubi aliquis modus, aliqua species,
aliquis ordo est, aliquod bonum et aliqua natura est; ubi
autem nullus modus, nulla species, nullus ordo est, nullum
bonum, nulla natura est.

Haec, quae nostra fides habet et utcumque ratio uestigauit,
diuinarum scripturarum testimoniis munienda sunt, ut
qui ea minore intellectu adsequi non possunt, diuinae [*] [*]

Neque enim audienda sunt deliramenta hominum, qui
nihil hoc loco aliquid intellegendum putant et ad huiusmodi
uanitatem propterea putant cogi posse aliquem. quia ipsum
nihil in fine sententiae positum est. ergo, inquiunt, factum
est et ideo, quia factum est, ipsum nihil aliquid est; sensum
enim perdiderunt studio contradicendi nec intellegunt nihil
interesse, utrum dicatur "sine illo factum est nihil," an
sine illo nihil factum est," quia etsi illo ordine diceretur [*] [*]