De Mendacio (19)

Istis generibus sine ulla dubitatione damnatis
sequitur genus mendacii tamquam gradatim ad meliora surgentibus,
quod beniuolis et bonis uulgo tribui solet, cum ille,
qui mentitur, non solum alteri non obest, sed etiam prodest
alicui. de isto genere est tota contentio, utrumne sibi obsit,
qui sic prodest alteri, ut faciat contra ueritatem. aut si
ueritas illa sola dicenda est, quae ipsas mentes intimo atque
incommutabili lumine inlustrat, facit certe contra aliquod
uerum, quia etsi falluntur corporis sensus, contra uerum
tamen facit, qui dicit aliquid ita esse uel non ita, quod ei
nec mens nec sensus nec opinatio sua fidesue renuntiat. utrum
ergo non sibi obsit, qui hoc modo alteri prodest, an illa conpensatione
non obsit sibi, qua prodest alteri, magna quaestio est. si
ita est, consequenter etiam sibi prodesse debet per mendacium,
quod nulli obest. sed ea conexa sunt, et istis concessis necessario
trahuntur quae multum conturbant. si enim quaeratur,
quid obsit homini copiis superfluis redundanti, si de innumeris
milibus frumentorum amittat unum modium, qui tamen modius
possit ad necessarium uictum prodesse furanti, consequens
erit, ut et furtum sine reprehensione fieri possit et falsum [*]
testimonium sine peccato dici. quo quid dici potest peruersius?
an uero, si alius furatus esset illum modium et tu
uideres interrogatusque esses, mentireris honeste pro paupere
et, si id pro tua paupertate facias, culpaberis? quasi amplius
alium quam te diligere debeas. utrumque ergo turpe atque
uitandum est.