De Fide et Operibus (27)

Hic a me fortasse quaeratur, de ipsa Pauli apostoli
sententia quid ego sentiam et quonam modo intellegendam
putem. fateor, hinc mallem audire intellegentiores atque
doctiores, qui sic eam exponant, ut illa omnia uera et inconcussa
permaneant, quae supra commemoraui et quaecumque
alia non commemoraui, quibus apertissime scriptura testatur
nihil prodesse fidem, nisi eam, quam definiuit apostolus, id
est quae per dilectionem operatur, sine operibus autem
saluare non posse neque praeter ignem neque per ignem:
quia, si per ignem saluat, ipsa utique saluat. absolute autem
dictum est et aperte: quid prodest, si dicat quis
fidem se habere, opera autem non habeat? numquid
poterit fides saluare eum? dicam tamen, quam
breuissime potero, etiam ipse quid sentiam de illa sententia
Pauli apostoli ad intellegendum difficili; dummodo illud, quod
ad meam professionem adtinet, praecipue teneatur, quod de
hac me malle dixi audire meliores. fundamentum Christus est
structura architecti sapientis. hoc expositione non indiget;
aperte enim dictum est: fundamentum enim aliud nemo
potest ponere praeter id quod positum est, quod
est Christus Iesus. si autem Christus, procul dubio fides
Christi; per fidem quippe habitat Christus in cordibus
nostris, sicut idem apostolus dicit. porro si fides Christi,
illa utique, quam definiuit apostolus, quae per [*] [*]
dilectionem operatur. non enim fides illa daemonum, cum et
ipsi credant et contremescant et filium dei confiteantur Iesum,
potest accipi in fundamentum. quare? nisi quia non est fides,
quae operatur per dilectionem, sed quae exprimitur per timorem.
fides itaque Christi, fides gratiae christianae, id est ea
fides, quae per dilectionem operatur, posita in fundamento
neminem perire permittit. sed quid sit aedificare super hoc
fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos et ligna,
fenum, stipulam, si subtilius disserere coner, uereor, ne ad
intellegendum difficilior sit ipsa expositio; enitar tamen, quantum
dominus adiuuat, et breuiter et, quantum potero, dilucide
expedire quod sentio. ecce ille, qui quaesiuit a magistro bono,
quid faceret, ut haberet uitam aeternam, et audiuit, si ad
uitam uenire uellet, seruanda sibi esse mandata, et cum
quaereret, quae mandata, dictum est ei: non occides, non
moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium
dices, honora patrem tuum et matrem
tuam et: diliges proximum tuum tamquam te
ipsum, haec faciens in fide Christi teneret procul dubio
fidem, quae per dilectionem operatur. neque enim diligeret
proximum tamquam se ipsum nisi recepta dilectione dei, sine
qua non diligeret se ipsum. porro si faceret quod dominus
etiam addidit dicens: si uis esse perfectus, uade, [*] [*] [*]
uende omnia quae habes, et da pauperibus, et
habebis thesaurum in caelo; et ueni, sequere me,
aedificaret super illud fundamentum aurum, argentum, lapides
pretiosos; non enim cogitaret, nisi quae sunt dei, quomodo
placeret deo. et hae cogitationes sunt, quantum existimo,
aurum, argentum, lapides pretiosi. porro si circa diuitias suas
quodam carnali teneretur affectu, quamuis ex eis multas elemosynas
faceret nec ad eas augendas fraudis aliquid rapinaeque
moliretur aut earum minuendarum uel amittendarum metu
in aliquod facinus flagitiumue laberetur — alioquin iam se
isto modo ab illius fundamenti stabilitate subtraheret —, sed
propter carnalem, ut dixi, quem in eis habebat affectum, quo
talibus bonis sine dolore carere non posset, aedificaret super
fundamentum illud ligna, fenum, stipulam, maxime si et uxorem
sic haberet, ut etiam propter ipsam cogitaret ea, quae
sunt mundi, quomodo placeret uxori. haec igitur quoniam
adfectu dilecta carnali non sine dolore amittuntur, propterea
qui ea sic habent, ut habeant in fundamento fidem, quae
per dilectionem operatur, neque huic ista ulla ratione
uel cupiditate praeponunt, in eorum amissione passi detrimentum
per ignem quendam doloris perueniunt ad salutem.
a quo dolore atque detrimento tanto est quisque securior,
quanto ea uel minus amauerit uel tamquam non habens
habuerit. qui uero propter illa uel tenenda uel adipiscenda [*] [*] [*]
homicidium, adulterium, fornicationem, idololatriam et similia
quaeque commiserit, non propter fundamentum per ignem
saluabitur, sed amisso fundamento aeterno igne torquebitur.