De Continentia (23-24)

Tres quasdam copulas nobis insinuauit apostolus: Christum
et ecclesiam, uirum et uxorem, spiritum et carnem.
horum priora posterioribus consulunt, posteriora prioribus
famulantur, omnia bona sunt, ut in eis ordinis pulchritudine
quaedam excellenter praeposita, quaedam decenter subiecta
custodiunt. uir et uxor quales secum esse debeant, praeceptum
accipiunt et exemplum. praeceptum est: mulieres uiris [*] [*]

suis subditae sint sicut domino, quia uir caput
est mulieris, et: uiri diligite uxores uestras.
exemplum autem datur mulieribus de ecclesia, uiris de Christo.
sicut ecclesia, inquit, subdita est Christo, ita et
mulieres uiris suis in omnibus. similiter et uiris dato
praecepto, ut uxores suas diligant, adiecit exemplum: sicut
Christus dilexit ecclesiam. sed uiros et a re inferiore
adhortatus est, id est a corpore suo, non tantum a superiore,
id est a domino suo. non enim solum ait: uiri diligite
uxores uestras, sicut Christus dilexit ecclesiam,
quod est a superiore, uerum etiam dixit: uiri debent diligere
uxores suas sicut sua corpora, quod est ab inferiore:
quia et superiora et inferiora bona sunt omnia. nec
tamen mulier a corpore uel carne accepit exemplum, ut ita
esset subdita uiro, sicut spiritui caro; sed aut consequenter
apostolus intellegi uoluit, quod dicere praetermisit, aut forte
quia caro concupiscit aduersus spiritum in huius uitae mortalitate
atque languore, ideo de illa noluit mulieri exemplum
subiectionis adhibere. uiris autem ideo uoluit, quia, etsi concupiscit
spiritus aduersus carnem, etiam in hoc ipso consulit
carni, non sicut caro concupiscens aduersus spiritum nec
spiritui consulit tali repugnatione nec sibi. non tamen ei spiritus
bonus siue eius naturam per prouidentiam nutriendo ac
fouendo siue eius uitiis per continentiam resistendo consuleret, [*] [*]
nisi utraque substantia utriusque artificem deum etiam decore
sui huius ordinis indicaret. quid est ergo, quod uos uera
dementia et christianos esse iactatis et contra scripturas
Christianas oculis clausis uel potius extinctis tanta peruersitate
contenditis, et Christum asserentes in falsa carne apparuisse
mortalibus et ecclesiam in anima ad Christum, in
corpore ad diabolum pertinere et sexum uirilem atque muliebrem
diaboli opera esse, non dei et spiritui carnem tamquam
malam substantiam bonae substantiae cohaerere?

Si parum uobis uidentur respondere, quae de apostolicis
commemorauimus litteris, audite adhuc alia, si aures
habetis. quid de carne Christi dicit insanissimus Manichaeus?
quod non fuerit uera, sed falsa. quid ad - haec dicit beatus
apostolus? memor esto Christum Iesum resurrexisse
a mortuis ex semine Dauid secundum euangelium
meum. et ipse Iesus Christus, palpate, inquit, et uidete,
quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me
uidetis habere. quomodo est in eorum doctrina ueritas,
quae id praedicat, quod in carne Christi erat falsitas? quomodo
in Christo non erat ullum malum, in quo erat tam
grande mendacium? quia uidelicet hominibus nimium mundis
malum est caro uera et non est malum falsa pro uera; malum [*] [*]
est caro uera nascentis ex Dauid semine et non est malum
lingua falsa dicentis: palpate et uidete quia spiritus
ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere!
de ecclesia quid dicit deceptor hominum in mortifero errore?
quod ex parte animarum pertineat ad Christum, ex parte
corporum ad diabolum. quid ad haec dicit doctor gentium in
fide et ueritate? nescitis, inquit, quia corpora uestra
membra sunt Christi? de sexu masculi et feminae quid
dicit filius perditionis? quod uterque sexus non ex deo sit,
sed ex diabolo. quid ad haec dicit uas electionis? sicut, inquit,
mulier ex uiro ita et uir per mulierem, omnia
autem ex deo. de carne quid dicit per Manichaeum spiritus
inmundus? quod sit mala substantia nec dei, sed inimici
creatura. quid ad haec dicit per Paulum spiritus sanctus?
sicut enim corpus unum est, inquit, et membra habet
multa, omnia autem membra corporis cum sint multa,
unum est corpus, ita et Christus. et paulo post. posuit,
inquit, deus membra, singulum quodque eorum in corpore
prout uoluit. item paulo post. deus, inquit, temperauit
corpus, ei cui deerat maiorem honorem dans,
ut non essent scissurae in corpore, sed idem ipsum
ut pro inuicem sollicita sint membra. et siue patitur
unum membrum, compatiuntur omnia membra; siue
glorificatur unum membrum, congaudent omnia [*] [*]
membra. quomodo est mala caro, quando ipsae animae pacem
membrorum eius ut imitentur, monentur? quomodo est inimici
creatura, quando ipsae animae, quae corpora regunt, ut
inter se inimicitiarum scissuras non habeant, exemplum de
membris corporis sumunt, ut quod praestitit deus corpori per
naturam ament et ipsae habere per gratiam? merito ad Romanos
cum scriberet, obsecro, inquit, uos, fratres, per
misericordiam dei, ut exhibeatis corpora uestra hostiam
uiuam, sanctam, deo placentem. sine causa non
tenebras lucem et lucem tenebras esse contendimus, si hostiam
uiuam, sanctam, deo placentem de gentis tenebrarum corporibus
exhibemus.