De Continentia (17-18)

Nunc ergo ad illud, propter quod diximus ista,
redeamus. continentia nobis opus est, et eam diuinum esse
munus cognoscimus, ne declinetur cor nostrum in uerba
maligna ad excusandas excusationes in peccatis. cui autem
peccato cohibendo non habemus necessariam continentiam, ne
committatur, quando et hoc ipsa cohibet, ne commissum si
fuerit nefaria superbia defendatur? uniuersaliter ergo continentia
nobis opus est, ut declinemus a malo. ut autem faciamus
bonum, ad aliam uidetur uirtutem, hoc est ad iustitiam pertinere.
hoc nos admonet sacer psalmus, ubi legimus: declina
a malo et fac bonum. quo autem fine ista faciamus, mox
addidit dicens: quaere pacem et sequere eam. pax enim
perfecta tunc erit nobis, quando natura nostra creatori suo
inseparabiliter cohaerente nihil nobis repugnabit ex nobis.
hoc et ipse saluator uoluit, quantum mihi uidetur, intellegi,
ubi ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae
ardentes. quid est lumbos praecingere? libidines cohercere,
quod est continentiae; lucernas uero ardentes habere bonis
operibus lucere atque feruere, quod est iustitiae. neque hic
tacuit, quo fine ista faciamus, addendo atque dicendo: et
uos similes hominibus expectantibus dominum [*] [*]
suum, quando ueniat a nuptiis. cum enim uenerit, nos
remunerabit, qui continuimus nos ab his quae cupiditas et
ea quae imperauit caritas fecimus, ut in eius perfecta et sempiterna
pace sine ulla mali contentione et cum summa boni
delectatione regnemus.

Omnes ergo, qui credimus in deum uiuum et uerum,
cuius summe bona inmutabilisque natura nec mali aliquid
facit nec mali aliquid patitur, a quo est omne bonum, quod
etiam minui potest, et qui suo bono quod ipse est omnino
minui non potest, cum audimus apostolum dicentem: spiritu
ambulate et concupiscentias carnis ne perfeceritis.
caro enim concupiscit aduersus spiritum,
spiritus autem aduersus carnem; haec enim inuicem
aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis,
absit, ut credamus, quod Manichaeorum credit insania,
duas hic demonstratas esse naturas ex contrariis inter se
principiis confligentes, unam mali, alteram boni. prorsus ista
duo ambo sunt bona: et spiritus bonum est et caro bonum.
et homo, qui ex utroque constat, uno imperante, alio seruiente,
utique bonum est, sed mutabile bonum: quod tamen fieri
non posse nisi ab incommutabili bono, a quo est omne bonum
creatum, siue paruum siue magnum; sed quamlibet paruum,
a magno tamen factum; et quamlibet magnum, nullo modo
tamen factoris magnitudini comparandum. uerum in hac bona
hominis et bene a bono condita institutaque natura nunc
bellum est, quoniam salus nondum est. languor sanetur, pax [*] [*] [*] [*]

est. languorem autem istum culpa meruit, natura non habuit.
quam sane culpam per lauacrum regenerationis dei gratia
fidelibus iam remisit; sed sub eiusdem medici manibus adhuc
natura cum suo languore confligit. in tali autem pugna sanitas
erit tota uictoria: nec temporaria sanitas, sed aeterna, ubi non
solum finiatur hic languor, uerum etiam deinceps nullus
oriatur. propter quod adloquitur iustus animam suam et dicit:
benedic, anima mea, dominum, et noli obliuisci
omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus
iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores
tuos. propitius fit iniquitatibus, cum peccata dimittit, sanat
languores, cum desideria praua compescit; propitius fit iniquitatibus
dando indulgentiam, sanat languores dando continentiam.
illud factum est in baptismate confitentibus, hoc fit in agone
certantibus, in quo a nobis noster per eius adiutorium uincendus
est morbus. etiam nunc illud fit, quo exaudimur
dicentes: dimitte nobis debita nostra; hoc autem, cum
exaudimur dicentes: ne nos inferas in temptationem.
unusquisque enim temptatur, sicut ait Iacobus apostolus,
a concupiscentia sua abstractus et inlectus. contra
quod uitium medicinale poscitur adiutorium ab illo, qui potest
omnes huiusce modi languores sanare, non a nobis alienae
separatione, sed in nobis nostrae reparatione naturae. unde
et praedictus apostolus non ait: unusquisque temptatur
a concupiscentia, sed addidit: sua, ut qui hoc audit [*] [*]
intellegat quomodo clamare debeat: ego dixi, domine,
miserere mei, sana animam meam, quoniam peccaui
tibi. non enim sanatione indiguisset, nisi se ipsa peccando uitiasset,
ut aduersus eam sua caro concupisceret, id est ipsa
sibimet ipsi ex ea parte qua in carne infirmata est repugnaret.