De Continentia (13-14)

In hoc tam magno proelio, in quo uiuit homo sub
gratia et, cum bene pugnat adiutus, exultat in domino cum
tremore, non desunt tamen etiam strenuis bellatoribus et
operum carnis quamuis inuictis mortificatoribus aliqua uulnera
peccatorum, propter quae sananda cotidie ueraciter dicant:
dimitte nobis debita nostra, contra eadem uitia et contra
diabolum principem regemque uitiorum multo uigilantius et
acrius ipsa oratione certantes, ne aliquid ualeant mortiferae
suggestiones eius, quibus instigat insuper peccatorem ad sua [*] [*]

excusanda potius quam accusanda peccata, ac sic illa uulnera
non modo non sanentur, uerum etiam, etsi mortifera non
erant, grauiter et letaliter infligantur. et hic ergo cautiore opus
est continentia, qua cohibeatur superbus hominis adpetitus,
quo placet sibi et non uult culpabilis inueniri dedignaturque,
cum peccat, conuinci quod ipse peccauerit, non salubri humilitate
suscipiens accusationem sui, sed excusationem potius
ruinosa elatione conquirens. ad hanc superbiam cohercendam
continentiam petiuit a domino ille, cuius superius uerba iam
posui et, sicut potui, commendaui. namque cum dixisset:
pone, domine, custodiam ori meo et ostium continentiae
circum labia mea. ne declines cor meum in uerba
maligna, unde hoc diceret euidentius explicans, ad excusandas
excusationes, inquit, in peccatis. quid enim
malignius his uerbis, quibus malus malum se neget, etiam
de opere malo conuictus quod negare non ualeat? et quoniam
factum non potest tegere nec bene factum potest dicere et a
se factum uidet patere, quaerit in alium referre quod fecit,
tamquam inde posset auferre quod meruit. nolens se esse
reum addit potius ad reatum et sua excusando non accusando
peccata ignorat non se poenam remouere, sed ueniam. apud
homines enim iudices, quoniam falli possunt, quacumque
uelut purgare fallacia quod perperam factum est prodesse
aliquid uidetur ad tempus; apud deum autem, qui falli non
potest, non est adhibenda fallax defensio, sed uerax confessio
peccatorum. [*] [*]

Et alii quidem, qui sua consueuerunt excusare peccata,
fato se ad peccandum queruntur inpelli, tamquam hoc decreuerint
sidera et caelum prius talia decernendo peccauerit, ut
homo postea talia committendo peccaret; alii fortunae malunt
inputare, quod peccant: qui omnia fortuitis casibus agitari
putant nec tamen hoc se fortuita temeritate, sed perspecta
ratione sapere atque asseuerare contendunt. qualis ergo dementia
est disputationes suas rationi tribuere et actiones
suas casibus subiugare? alii totum, quod male faciunt, in
diabolum referunt nec uolunt cum illo habere uel partem,
cum illum sibi occultis suggestionibus mala suasisse suspicari
possint, se autem illis suggestionibus, undecumque fuerint,
consensisse dubitare non possint. sunt etiam, qui excusationem
suam extendunt in accusationem dei, diuino iudicio miseri,
suo autem furore blasphemi. etenim aduersus eum ex contrario
principio inducunt mali substantiam rebellantem, cui non
potuisset resistere, nisi substantiae naturaeque suae partem
eidem rebellanti contaminandam corrumpendamque miscuisset
tunc peccare dicunt, quando natura mali praeualet naturae
dei. haec Manichaeorum est inmundissima insania, quorum
machinamenta diabolica facillime ueritas indubitata subuertit,
quae dei naturam incontaminabilem atque incorruptibilem con-
fitetur. quid autem flagitiosae contaminationis et corruptionis
de istis merito non creditur, a quibus deus, qui summe atque [*]

incomparabiliter bonus est, contaminabilis et corruptibilis
creditur?