De Beata Vita (2-3)

Igitur hominum, quos philosophia potest accipere, tria quasi
nauigantium genera mihi uideor uidere. unum est eorum, quos ubi
aetas compos rationis adsumpserit, paruo impetu pulsuque remorum
de proximo fugiunt seseque condunt in illa tranquillitate, unde ceteris
ciuibus, quibus possunt, quo admoniti conentur ad se, lucidissimum
signum sui alicuius operis erigunt. alterum uero est eorum superiorique
contrarium, qui fallacissima facie maris decepti elegerunt in
medium progredi longeque a sua patria peregrinari aude-ut et eius
saepe obliuiscuntur. hos si nescio quo et nimis latente modo a puppi
uentus, quem prosperum putant, fuerit prosecutus, penetrant in
altissima miseriarum elati atque gaudentes, quod eis usque quaque
fallacissima serenitas uolup! atum honorumque blanditur. his profecto
quid aliud optandum e; t quam quaedam in illis rebus, a quibus laeti [*]

excipiuntur, inprospera et, si parum est, saeuiens omnino tempestas
contrarieque flans uentus, qui eos ad certa et solida gaudia uel flentes
gementesque perducat ? huius generis tamen plerique nondum longius
euagati quibusdam non- ita grauibus molestiis reducuntur. hi sunt
homines, quos cum uel lacrimabiles tragoediae fortunarum suarum
uel inanium negotiorum anxiae difficultates quasi nihil aliud habentes,
quod agant, in libros doctorum sapientissimorumque hominum truserint,
in ipso quodam modo portu euigilant, unde illos nulla maris
illius promissa nimium falso ridentis excludant. est autem genus
inter haec tertium eorum, qui uel in ipso adulescentiae limine uel
iam diu multumque iactati tamen quaedam signa respiciunt et suae
dulcissimae patriae quamuis in ipsis fluctibus recordantur et aut
recto cursu in nullo falsi et nihil morati eam repetunt aut plerumque
uel inter nubila deuiantes uel mergentia contuentes sidera uel
nonnullis inlecebris capti bonae nauigationis tempora differentes
errant diutius, saepe etiam periclitantur. quos item saepe nonnulla
in fluxis fortunis calamitas, quasi conatibus eorum aduersa tempestas,
in optatissimam uitam quietamque compellit.

His autem omnibus, qui quocumque modo ad beatae uitae
regionem feruntur, unus inmanissimus mons ante ipsum portum constitutus,
quo etiam magnas ingredientibus gignit angustias, uehementissime
formidandus cautissimeque uitandus est. nam ita fulget,
ita mentiente illa luce uestitur, ut non solum peruenientibus nondumque
ingressis incolendum se offerat et eorum uoluntati pro ipsa
beata terra satisfacturum polliceatur sed plerumque de ipso portu
ad sese homines inuitet, eosque nonnumquam detinet ipsa altitudine
delectatos, unde ceteros despicere libeat. hi tamen admonent saepe
uenientes, ne aut occultis subter scopulis decipiantur aut ad se
ascendere facile putent, et qua sine periculo ingrediantur propter [*] [*]

illius terrae uicinitatem, beniuolentissime docent. ita cum eis inuident
uanissimam gloriam, locum securitatis ostendunt. nam quem montem
alium uult intellegi ratio propinquantibus ad philosophiam
ingressisue metuendum nisi superbum studium inanissimae gloriae,
quod ita nihil intus plenum atque solidum habet, ut inflatos sibi superambulantes
subcrepante fragili solo demergat ac sorbeat eisque
in tenebras reuolutis eripiat luculentam domum, quam paene
iam uiderant?