De Beata Vita (10-11)

Atque ego rursus exordiens: Beatos nos esse uo-
lumus, inquam. — l\'ix hoc effuderam, occurrerunt una uoce consentientes.
— Uideturne uobis, inquam, beatus esse, qui quod uult
non habet? — Negauerunt. — Quid? omnis, qui quod uult habet.
beatus est? — Tum mater: Si bona, inquit, uelit et habeat, beatus
est, si autem mala uelit, quamuis habeat. miser est. — (\'Cui ego arridens
atque gestiens: Ipsam, inquam, prorsus, mater, arcem philosophiae
tenuisti. nam tibi procul dubio uerba defuerunt, ut non sicut
Tullius te modo panderes, cuius de hac sententia uerba ista sunt.
nam in Hortensio. quem de laude ac defensione philosophiae librum [*] [*]

fecit: ecce autem. ait, non philosophi quidem,
sed promti tamen ad disputandum omnes
aiunt esse beatos, qui uiuant ut ipsi uelint.
falsum id quidem; uelle enim quod non deceat,
id est ipsum miserrimum. nec tam miserum
est non adipisci quod uelis, quam adipisci
uelle quod non oporteat. plus enim mali prauitas
uoluntatis adfert quam fortuna c u iquam
boni. — In quibus uerbis illa sic exclamabat, ut obliti penitus
sexus eius magnum aliquem uirum considere nobiscum crederemus
me interim, quantum poteram, intellegente, ex quo illa et quam
diuino fonte manarent. — Et Licentius: Sed dicendum, inquit, tibi
est, ut beatus sit quisque, quid uelle debeat et quarum rerum eum
oporteat habere desiderium. — Inuita me, inquam, natali tuo,
quando dignaberis; quidquid apposueris libenter sumam. qua conditione
hodie apud me ut epuleris, peto nec flagites, quod fortasse non
est paratum. — Quem cum modestae ac uerecundae commonitionis
suaepaeniteret: Ergo illud, inquam, conuenit inter nos, neque quemquam
beatum esse posse, qui quod uult non habet, neque omnem,
qui quod uult habet, beatum esse? — Dederunt.

Quid illud ? inquam, conceditis omnem, qui beatus non sit,
miserum esse? — Non dubitauerunt. — Omnis igitur, inquam, qui
quod uult non habet, miser est. — Placuit omnibus. — Quid ergo
sibi homo conparare debet, ut beatus sit ? inquam; forte enim
etiam hoc isti nostro conuiuio subministrabitur, ne Licenti
auiditas neglegatur; nam id, opinor, ei conparandum est, quod cum
uult habet. — Manifestum esse dixerunt. — Id ergo, inquam, semper
manens nec ex fortuna pendulum nec ullis subiectum casibus esse [*] [*] [*] [*]

debet. nam quidquid mortale et caducum est, non potest a nobis,
quando uolumus et quamdiu uolumus, haberi. — Adsentiebantur
omnes. sed Trygetius: Sunt, inquit. multi fortunati, qui eas ipsas
res fragiles casibusque subiectas tamen iucundas pro hac uita cumulate
largeque possideant nec quicquam illis eorum quae uolunt desit.
— Cui ego: Qui timet. inquam, uideturne tibi beatus esse? — Non
uidetur, inquit. — Ergo quod amat quisque si amittere potest. potestne
non timere? — Non potest, inquit. — Amitti autem possunt
illa fortuita. non igitur hoc qui amat et possidet, potest ullo modo
beatus esse. — Nihil repugnauit. hoc loco autem mater: Etiamsi securus
sit, inquit, ea se omnia non esse amissurum, tamen talibus
satiari non poterit. ergo et eo miser, quo semper est indiguus. —
Cui ego: Quid, si, inquam. his omnibus abundans rebus atque circumfluens
cupiendi modum sibi statuat eisque contentus decenter iucundeque
perfruatur, nonne tibi uidetur beatus? — Non ergo, inquit,
illis rebus, sed animi sui moderatione beatus est. — Optime. inquam,
nec huic interrogationi aliud nec abs te aliud debuit responderi.
ergo nullo modo dubitamus, si quis beatus esse statuit, id
eum sibi conparare debere, quod semper manet nec ulla saeuiente
fortuna eripi potest. — Hoc, inquit Trygetius, iam dudum consensimus.
- Deus, inquam, uobis aeternus esse semper manens uidetur?
— Hoc quidem, inquit Licentius, ita certum est. ut interrogatione
non egeat, ceterique omnes pia deuotione concinuerunt. — Deum
igitur, inquam, qui habet, beatus est.