Contra Felicem (2.1)

Cum uentum esset ad diem praestitutum, id est ad
pridie iduum Decembrium, res sic agi coepit in ecclesia Pacis.

AUGUSTINUS episcopus ecclesiae catholicae Hipponiregiensium
regionum dixit: Pridem cum sermonem haberemus, di-.
lationem te petiisse meministi, cum ad ea, quae interrogaueram
in praesenti respondere non posses. si ergo tam lato temporis
spatio, post diem scilicet quintum, aliquid excogitasti, responde.
hoc enim tunc interrogaueram: si deo nocere nihil poterat,
quare bellum gessit cum gente quam dicitis tenebrarum, in
quo bello naturae daemonum misceret substantiam suam, quae
hoc est, quod ipse, sicut iam interrogatus dixisti? si autem
nocere ei poterat, non incorruptibilem deum colitis, qualem
ueritas et apostolica doctrina testatur.

FELIX dixit: Ei quo a sanctitate tua recessi, ut ad diem
constitutum reuersus essem, ut responderem tuae interrogationi,
quaecumque uelles interrogare, uentum est ad diem .
et quia nullam scripturam inter manus habui, quia non mihi sunt
redditae, unde me instruere possem — nullus enim ad certamen
exit, nisi prius meditatus fuerit et nullus litigator potest sine
suis chartis litigare — similiter et ego sine mea scriptura
respondere non possum.

AUG. dixit: Istam tergiuersationem tanto dierum spatio [*]

cogitasti, quae te in causa perdita et errore sacrilego quid
respondeas non habentem adiuuare nihil poterit. notum est
enim omnibus, qui aderant, quos etiam nunc adesse uideo,
te dierum tantum dilationem petisse, debuisse autem petere
etiam codices, quando dilationem petisti, si his te putabas
instrui posse ad respondendum; quod non fecisti. noui te
petisse codices non quidem ad instructionem inspiciendos,
uerum hoc longe, antequam peteres dilationem; cum uero
dilationem petisti, codicum tibi reddendorum et inspiciendorum,
ut esse posses instructior, nullam fecisti mentionem.

FEL. dixit: Modo peto, codices reddantur mihi, et uenio
ad certamen post biduum; et si uictus fuero, quod deliberaueris,
subeo.

AUG. dixit: Rudem te in ista scelerata secta non esse puto,
quod et fateris. non te autem habere, quod respondeas, etsi
tu non fatearis, omnis homo iam uidet. sed quia codices tuos.
repetis, qui sub sigillo publico custodiuntur, quibus inspectis
dicis te instructum uenire posse post biduum, illud, quod iam
constat, obiectis quaestionibus te respondere non potuisse
recole.

Tolle autem codices tuos, et dic, quid inde uelis tibi proferri,
quod modo inspicias et respondeas.

FEL. dixit: Omnes scripturas, quae mihi sublatae sunt. ista
enim epistula Fundamenti est, quod et sanctitas tua bene
scit, quod et ego dixi, quia ipsa continet initium, medium et
finem. ipsa legatur, et quicquid malum obicitur legi meae,
probetur . et nego illam, si probata fuerint illa crimina, quae
obiciuntur legi meae.

AUG. dixit: Quoniam fateris hanc esse epistulam, ubi doctrinae
uestrae initium, medium et finis continetur, hoc initium
quam sit sacrilegum, ubi deum dicitis pugnasse contra gentem [*]

tenebrarum et miscuisse naturae daemonum polluendam et
ligandam partem suam, quae hoc est quod ipse, tam sacrilegum
est, ut ferri ab audientibus uix possit. hoc obicitur
primo sectae uestrae — siue initium hoc uoces, siue medium,
siue finem, non ualde id curo; hoc tamen de hac epistula,
quam fateris esse Manichaei, lectum esse non negas — hoc
uobis obicitur, hoc defende, si potes, ut ad alia ueniamus.
unde iterum interrogo: si deum incorruptibilem colitis, quid
ei nocere poterat nescio quae gens aduersa, quam fingitis ? si
nihil ei nocere poterat, nulla fuit causa, quare partem suam
naturae daemonum commisceret; si autem nocere ei poterat,.
non deum incorruptibilem colitis.