Contra Mendacium (23)

In omnibus autem actibus nostris maxime etiam
bonos turbant conpensatiua peccata, ita ut nec peccata existimentur,
si habeant tales causas, propter quas fiant, et in [*] [*] [*] [*]
quibus uideatur peccari potius, si non fiant. et praecipue de
mendaciis hoc in hominum opinione praeualuit, ut peccata
non putentur illa mendacia, quin immo et recte facta esse
credantur, quando quisque pro eius cui falli expedit utilitate
mentitur, aut ne aliis noceat, qui nociturus uidetur, nisi mendaciis
euitetur. ad haec mendaciorum genera defendenda plurima
de scripturis sanctis suffragari putantur exempla. non
autem hoc est occultare ueritatem, quod est proferre mendacium.
quamuis enim omnis qui mentitur uelit celare quod
uerum est, non tamen omnis, qui uult quod uerum est celare.
mentitur. plerumque enim uera non mentiendo occulimus. sed
tacendo. neque enim mentitus est dominus, ubi ait: multa
habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare
modo. uera tacuit, non falsa locutus est, quibus ueris audiendis
eos minus idoneos iudicauit. quodsi eis hoc ipsum non
indicasset, id est non eos posse portare, quae dicere noluit.
occultaret quidem nihilominus aliquid ueritatis, sed posse hoc
recte fieri forsitan nesciremus aut non tanto firmaremur
exemplo. unde qui asserunt esse aliquando mentiendum, non
conuenienter commemorant Abraham hoc fecisse de Sarra,
quam sororem suam dixit. non enim dixit: non est uxor mea,
sed dixit: soror mea est, quod erat reuera tam propinqua
genere, ut soror non mendaciter diceretur. quod et postea iam
sibi ab illo qui abduxerat ea reddita confirmauit, respondens
illi et dicens: et uere soror mea est de patre, non de [*] [*]
matre, hoc est de paterno genere, non de materno aliquid
ergo ueri tacuit, non falsi aliquid dixit, quando tacuit uxorem,
dixit sororem. hoc et filius eius fecit Isaac; nam et ipsum
nouimus propinquam suam coniugem fuisse sortitum. non est
ergo mendacium, cum silendo absconditur uerum, sed cum
loquendo promitur falsum.