Contra Gaudentium Donatistarum Episcopum (2.8)

Frustra itaque tibi uidetur Agrippini et Cypriani
concilia in hac quaestione esse sectanda, cum uos ea neglexeritis,
quando extra uestram communionem baptizatos a damnatis,
contra quos de basilicis excludendos litigabatis, sine
ulla repetitione baptismatis suscepistis. de sententia uero
Cypriani uel collegarum eius, quibus tunc placuit uenientes
ab haereticis baptizari oportere, longum est ut pro merito
disputem. sed istam tu mihi, si potes, breuem solue quaestionem.
quando rebaptizabat Cyprianus ab haereticis uenientes,
ecclesiae Carthaginiensis episcopus, tunc ecclesiae Romanae
Stephanus episcopus in eodem baptismo quem foris acceperant
suscipiebat haereticos, et ambo haec diuersa facientes in unitate
catholica permanebant: dic mihi, utrum illo tempore ecclesia,
quando secundum uos omnium criminum reos sine baptismo
recipiebat per Stephanum et eius innumerabiles toto orbe
collegas, qui eiusdem sententiae participes erant, malorum
contagione perierat an non perierat. neque enim istos malos
poteris dicere occultos, quamuis tu asseras nocere ac mortificare
et occultos. quisquis igitur homicida uel etiam parricida,
adulter incestator idolatres, codicum denique sanctorum non
timidus traditor seu ut traderentur crudelis tortor et uiolentus
extortor et iussu uel manu extremus incensor apud haereticos
baptizatus ad Stephanum et eius socios uenit, secundum uos
sine baptismo exceptus est. cernis igitur omnia hominum
crimina, si uerum est quod de baptismo sentitis, tunc in
ecclesia sine baptismo congregata. responde, utrum his criminibus
in eadem unitate maculatus fuerit Cyprianus, responde,
utrum ecclesia perierit an non perierit. elige quod putaueris.
si iam tunc perierat, Donatum quae peperit? si autem tot in
eam sine baptismo aggregatis perire non potuit; responde
* [*] [*]
quaeso, ut ab ea se tamquam malorum communionem deuitans
pars Donati separaret quae dementia persuasit.