Scaife ATLAS

CTS Library / Contra Faustum

Contra Faustum (2.5)

urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa024.opp-lat1:2.5
Refs {'start': {'reference': '2.5', 'human_reference': 'Book 2 Chapter 5'}}
Ancestors [{'reference': '2'}]
Children []
prev
plain textXML
next

Quod autem etiam stellae calumniamini, qua magi ad
Christum infantem adorandum perducti sunt, non erubescitis,
cum uos commenticium Christum uestrum, filium commenticii
primi hominis uestri, non sub stellae testificatione ponatis,
sed in stellis omnibus conligatum esse dicatis ? quia uidelicet
principibus tenebrarum commixtum esse creditis in illo bello,
quo ipse primus homo uester cum tenebrarum gente pugnauit.
ut de ipsis principibus tenebrarum tali commixtum captis
mundus fabricaretur. unde ista sacrilega deliramenta uos cogunt
non solum in caelo atque in omnibus stellis, sed etiam in
terra atque in omnibus, quae nascuntur in ea, confixum et
conligatum atque concretum Christum dicere, non iam saluatorem
uestrum sed a uobis saluandum, cum ea manducatis
atque ructatis.

Nam et ista inpia uanitate seducti seducitis auditores
uestros, ut uobis cibos adferant. quo possit ligato in eis
Christo subueniri per uestros dentes et uentres. talibus enim
auxiliis eum solui et liberari praedicatis; nec saltem totum,
sed adhuc licet exiguas sordidasque reliquias eius in stercoribus
remanere contenditis, ut in aliis atque aliis rerum corporalium
formis iterum atque iterum inplexae inplicataeque
teneantur, et si mundo stante solui et purgari non potuerint,
iam illo igne ultimo, quo ipse mundus ardebit, soluantur
atque purgentur. nec tamen etiam tunc totum Christum dicitis
posse liberari, sed eius bonae diuinaeque naturae nouissimas
residuasque particulas, quae ita sordidatae sunt, ut nullo modo
dilui ualeant, damnari in aeternum confixas globo horrido [*] [*]

259
tenebrarum. ecce qui se fingunt indignari, quod filio dei fiat
iniuria., quia eum natum stella demonstrasse dicatur, tamquam
genesis eius sub fatali constellatione sit constituta, cum eum
ipsi non tantum sub stellarum conexione. sed in uinculis
omnium terrenorum et in sucis omnium herbarum et in
putredine omnium carnium et corruptione omnium ciborum
ita ligatum pollutumque constituant. ut ex magna. non tamen
ex tota parte solui purgarique non possit. nisi et ab hominibus.
electis uidelicet Manichaeorum, etiam in porris radiculisque
ructetur.

Et nos quidem sub fato stellarum nullius hominis genesim
ponimus, ut liberum arbitrium uoluntatis, qua uel bene uel
male uiuitur, propter iustum iudicium dei ab omni necessitatis
uinculo uindicemus: quanto minus illius temporalem
generationem sub astrorum condicione credimus factam, qui
est aeternus uniuersorum creator et dominus. itaque illa stella,
quam uiderunt magi, Christo secundum carnem nato non ad
decretum dominabatur, sed ad testimonium famulabatur, nec
eum subiciebat imperio, sed indicabat obsequio. proinde non
ex illis erat haec stellis, quae ab initio creaturae itinerum
suorum ordinem sub creatoris lege custodiunt, sed nouo uirginis
partu nouum sidus adparuit, quod ministerium officii
sui etiam ipsis magis quaerentibus Christum, cum ante faciem
praeiret, exhibuit, donec eos usque ad ipsum locum, ubi dei
uerbum infans erat, praeeundo perduceret. qui tandem astrologi
ita constituerunt hominum nascentium fata sub stellis,
ut aliquam stellarum homine aliquo nato circuitus sui ordinem
reliquisse et ad eum, qui natus est, perrexisse, adseuerent?
sortem quippe nascentis astrorum ordini conligari arbitrantur. [*] [*]

260
non astrorum ordinem ad hominis nati diem posse mutari.
quapropter si stella illa ex his erat, quae in caelo peragunt
ordines suos, quomodo poterat decernere, quod natus Christus
acturus erat, quae nato Christo iussa est relinquere, quod
agebat? si autem, ut probabilius creditur, ad demonstrandum
Christum, quae non erat, exorta est, non ideo Christus natus
est, quia illa extitit, sed ideo illa extitit, quia Christus natus
est. unde, si dici oporteret, non stellam Christo, sed Christum
stellae fatum fuisse diceremus. ipse quippe illi, non illa huic
nascendi adtulit causam. si ergo sunt fata, quae a fando, id
est a dicendo appellata sunt, quoniam Christus uerbum dei
est, in quo, antequam essent, dicta sunt omnia, non consortium
siderum fatum Christi est, sed fatum etiam siderum Christus
est, qui et ipsam carnem sub caelo creatam ea uoluntate adsumpsit,
qua etiam caelum creauit, ea potestate deposuit et
recepit, qua etiam sideribus imperauit.

Tokens

Quod 1 w 4
autem 1 w 9
etiam 1 w 14
stellae 1 w 21
calumniamini 1 w 33
qua 1 w 37
magi 1 w 41
ad 1 w 43
Christum 1 w 51
infantem 1 w 59
adorandum 1 w 68
perducti 1 w 76
sunt 1 w 80
non 1 w 84
erubescitis 1 w 95
cum 1 w 99
uos 1 w 102
commenticium 1 w 114
Christum 2 w 122
uestrum 1 w 129
filium 1 w 136
commenticii 1 w 147
primi 1 w 152
hominis 1 w 159
uestri 1 w 165
non 2 w 169
sub 1 w 172
stellae 2 w 179
testificatione 1 w 193
ponatis 1 w 200
sed 1 w 204
in 4 w 206
stellis 1 w 213
omnibus 1 w 220
conligatum 1 w 230
esse 1 w 234
dicatis 1 w 241
quia 1 w 246
uidelicet 1 w 255
principibus 1 w 266
tenebrarum 1 w 276
commixtum 1 w 285
esse 2 w 289
creditis 1 w 297
in 6 w 299
illo 1 w 303
bello 1 w 308
quo 1 w 312
ipse 1 w 316
primus 1 w 322
homo 1 w 326
uester 1 w 332
cum 2 w 335
tenebrarum 2 w 345
gente 1 w 350
pugnauit 1 w 358
ut 2 w 361
de 2 w 363
ipsis 1 w 368
principibus 2 w 379
tenebrarum 3 w 389
tali 1 w 393
commixtum 2 w 402
captis 1 w 408
mundus 1 w 414
fabricaretur 1 w 426
unde 1 w 431
ista 1 w 435
sacrilega 1 w 444
deliramenta 1 w 455
uos 2 w 458
cogunt 1 w 464
non 3 w 467
solum 1 w 472
in 8 w 474
caelo 1 w 479
atque 1 w 484
in 9 w 486
omnibus 2 w 493
stellis 2 w 500
sed 2 w 504
etiam 2 w 509
in 10 w 511
terra 1 w 516
atque 2 w 521
in 11 w 523
omnibus 3 w 530
quae 1 w 535
nascuntur 1 w 544
in 12 w 546
ea 1 w 548
confixum 1 w 557
et 5 w 559
conligatum 2 w 569
atque 3 w 574
concretum 1 w 583
Christum 3 w 591
dicere 1 w 597
non 4 w 601
iam 4 w 604
saluatorem 1 w 614
uestrum 2 w 621
sed 3 w 624
a 44 w 625
uobis 1 w 630
saluandum 1 w 639
cum 3 w 643
ea 2 w 645
manducatis 1 w 655
atque 4 w 660
ructatis 1 w 668
Nam 1 w 672
et 7 w 674
ista 2 w 678
inpia 1 w 683
uanitate 1 w 691
seducti 1 w 698
seducitis 1 w 707
auditores 1 w 716
uestros 1 w 723
ut 3 w 726
uobis 2 w 731
cibos 1 w 736
adferant 1 w 744
quo 2 w 748
possit 1 w 754
ligato 1 w 760
in 14 w 762
eis 1 w 765
Christo 1 w 772
subueniri 1 w 781
per 2 w 784
uestros 2 w 791
dentes 1 w 797
et 8 w 799
uentres 1 w 806
talibus 1 w 814
enim 1 w 818
auxiliis 1 w 826
eum 1 w 829
solui 1 w 834
et 9 w 836
liberari 1 w 844
praedicatis 1 w 855
nec 1 w 859
saltem 1 w 865
totum 1 w 870
sed 6 w 874
adhuc 1 w 879
licet 2 w 884
exiguas 1 w 891
sordidasque 1 w 902
reliquias 1 w 911
eius 1 w 915
in 15 w 917
stercoribus 1 w 928
remanere 1 w 936
contenditis 1 w 947
ut 4 w 950
in 16 w 952
aliis 1 w 957
atque 5 w 962
aliis 2 w 967
rerum 1 w 972
corporalium 1 w 983
formis 1 w 989
iterum 1 w 995
atque 6 w 1000
iterum 2 w 1006
inplexae 1 w 1014
inplicataeque 1 w 1027
teneantur 1 w 1036
et 11 w 1039
si 3 w 1041
mundo 1 w 1046
stante 1 w 1052
solui 2 w 1057
et 12 w 1059
purgari 1 w 1066
non 5 w 1069
potuerint 1 w 1078
iam 5 w 1082
illo 2 w 1086
igne 1 w 1090
ultimo 1 w 1096
quo 3 w 1100
ipse 2 w 1104
mundus 2 w 1110
ardebit 1 w 1117
soluantur 1 w 1127
atque 7 w 1132
purgentur 1 w 1141
nec 2 w 1145
tamen 1 w 1150
etiam 3 w 1155
tunc 1 w 1159
totum 2 w 1164
Christum 4 w 1172
dicitis 1 w 1179
posse 1 w 1184
liberari 2 w 1192
sed 7 w 1196
eius 2 w 1200
bonae 1 w 1205
diuinaeque 1 w 1215
naturae 1 w 1222
nouissimas 1 w 1232
residuasque 1 w 1243
particulas 1 w 1253
quae 2 w 1258
ita 2 w 1261
sordidatae 1 w 1271
sunt 2 w 1275
ut 5 w 1278
nullo 1 w 1283
modo 1 w 1287
dilui 1 w 1292
ualeant 1 w 1299
damnari 1 w 1307
in 21 w 1309
aeternum 1 w 1317
confixas 1 w 1325
globo 1 w 1330
horrido 1 w 1337
25 1 w 1339
cf 1 w 1341
II 1 w 1344
Petro 1 w 1349
3 1 w 1350
10 1 w 1353
sqq 1 w 1356
5 2 w 1358
uestrum 3 w 1365
om 10 w 1367
C 6 w 1369
filii 1 w 1374
L 1 w 1375
6 1 w 1376
testificationem 1 w 1391
Lb 1 w 1393
10 2 w 1395
cap 2 w 1398
tis 12 w 1402
i 165 w 1404
er 17 w 1406
S 1 w 1409
11 1 w 1411
cogunt 2 w 1417
8 1 w 1419
l 51 w 1421
m 76 w 1423
2 2 w 1425
S 2 w 1427
12 1 w 1429
stellis 3 w 1436
L 3 w 1439
18 1 w 1441
in 22 w 1443
ante 3 w 1448
omnibus 4 w 1455
otn 1 w 1459
C 7 w 1461
15 1 w 1463
ea 5 w 1465
eos 1 w 1469
L 4 w 1470
eum 2 w 1473
Cb 1 w 1475
20 1 w 1477
saltim 1 w 1483
L 5 w 1484
23 1 w 1486
impleze 1 w 1493
implicateque 1 w 1505
Cb 2 w 1507
implene 1 w 1514
atque 8 w 1519
implicataeq 1 w 1530
S 3 w 1532
24 1 w 1534
potuerdt 1 w 1542
b 28 w 1544
25 2 w 1546
saluentur 1 w 1555
Cl 1 w 1557
26 1 w 1559
totQ 1 w 1563
tunc 2 w 1567
b 29 w 1568
27 1 w 1570
bone 1 w 1574
diuineque 1 w 1583
L 6 w 1584
29 1 w 1586
delui 1 w 1591
C 11 w 1592
confixa 2 w 1599
b 31 w 1600
tenebrarum 4 w 1610
ecce 1 w 1615
qui 3 w 1618
se 13 w 1620
fingunt 1 w 1627
indignari 1 w 1636
quod 1 w 1641
filio 1 w 1646
dei 1 w 1649
fiat 1 w 1653
iniuria 1 w 1660
quia 3 w 1666
eum 3 w 1669
natum 1 w 1674
stella 3 w 1680
demonstrasse 1 w 1692
dicatur 1 w 1699
tamquam 1 w 1707
genesis 1 w 1714
eius 3 w 1718
sub 3 w 1721
fatali 1 w 1727
constellatione 1 w 1741
sit 2 w 1744
constituta 1 w 1754
cum 4 w 1758
eum 4 w 1761
ipsi 2 w 1765
non 6 w 1768
tantum 1 w 1774
sub 4 w 1777
stellarum 1 w 1786
conexione 1 w 1795
sed 8 w 1799
in 27 w 1801
uinculis 1 w 1809
omnium 1 w 1815
terrenorum 1 w 1825
et 16 w 1827
in 29 w 1829
sucis 1 w 1834
omnium 2 w 1840
herbarum 1 w 1848
et 17 w 1850
in 30 w 1852
putredine 1 w 1861
omnium 3 w 1867
carnium 1 w 1874
et 18 w 1876
corruptione 1 w 1887
omnium 4 w 1893
ciborum 1 w 1900
ita 3 w 1903
ligatum 3 w 1910
pollutumque 1 w 1921
constituant 1 w 1932
ut 9 w 1935
ex 4 w 1937
magna 1 w 1942
non 7 w 1946
tamen 2 w 1951
ex 5 w 1953
tota 1 w 1957
parte 1 w 1962
solui 3 w 1967
purgarique 1 w 1977
non 8 w 1980
possit 2 w 1986
nisi 1 w 1991
et 19 w 1993
ab 2 w 1995
hominibus 1 w 2004
electis 1 w 2012
uidelicet 2 w 2021
Manichaeorum 1 w 2033
etiam 4 w 2039
in 33 w 2041
porris 1 w 2047
radiculisque 1 w 2059
ructetur 1 w 2067
Et 1 w 2070
nos 1 w 2073
quidem 1 w 2079
sub 5 w 2082
fato 1 w 2086
stellarum 2 w 2095
nullius 1 w 2102
hominis 2 w 2109
genesim 1 w 2116
ponimus 1 w 2123
ut 10 w 2126
liberum 1 w 2133
arbitrium 1 w 2142
uoluntatis 1 w 2152
qua 5 w 2156
uel 1 w 2159
bene 1 w 2163
uel 2 w 2166
male 1 w 2170
uiuitur 1 w 2177
propter 1 w 2185
iustum 1 w 2191
iudicium 1 w 2199
dei 2 w 2202
ab 3 w 2204
omni 9 w 2208
necessitatis 1 w 2220
uinculo 1 w 2227
uindicemus 1 w 2237
quanto 1 w 2244
minus 1 w 2249
illius 1 w 2255
temporalem 1 w 2265
generationem 1 w 2277
sub 6 w 2280
astrorum 1 w 2288
condicione 1 w 2298
credimus 1 w 2306
factam 1 w 2312
qui 6 w 2316
est 10 w 2319
aeternus 1 w 2327
uniuersorum 1 w 2338
creator 1 w 2345
et 24 w 2347
dominus 1 w 2354
itaque 1 w 2361
illa 1 w 2365
stella 7 w 2371
quam 2 w 2376
uiderunt 1 w 2384
magi 2 w 2388
Christo 2 w 2396
secundum 1 w 2404
carnem 1 w 2410
nato 1 w 2414
non 9 w 2417
ad 6 w 2419
decretum 1 w 2427
dominabatur 1 w 2438
sed 9 w 2442
ad 7 w 2444
testimonium 1 w 2455
famulabatur 1 w 2466
nec 4 w 2470
eum 5 w 2473
subiciebat 1 w 2483
imperio 1 w 2490
sed 10 w 2494
indicabat 1 w 2503
obsequio 1 w 2511
proinde 1 w 2519
non 10 w 2522
ex 6 w 2524
illis 1 w 2529
erat 2 w 2533
haec 1 w 2537
stellis 4 w 2544
quae 3 w 2549
ab 7 w 2551
initio 1 w 2557
creaturae 1 w 2566
itinerum 1 w 2574
suorum 1 w 2580
ordinem 1 w 2587
sub 8 w 2590
creatoris 1 w 2599
lege 1 w 2603
custodiunt 1 w 2613
sed 11 w 2617
nouo 1 w 2621
uirginis 1 w 2629
partu 1 w 2634
nouum 1 w 2639
sidus 1 w 2644
adparuit 1 w 2652
quod 2 w 2657
ministerium 1 w 2668
officii 1 w 2675
sui 1 w 2678
etiam 5 w 2683
ipsis 2 w 2688
magis 1 w 2693
quaerentibus 1 w 2705
Christum 5 w 2713
cum 5 w 2717
ante 4 w 2721
faciem 1 w 2727
praeiret 1 w 2735
exhibuit 1 w 2744
donec 1 w 2750
eos 2 w 2753
usque 1 w 2758
ad 9 w 2760
ipsum 1 w 2765
locum 1 w 2770
ubi 2 w 2774
dei 3 w 2777
uerbum 1 w 2783
infans 1 w 2789
erat 3 w 2793
praeeundo 1 w 2803
perduceret 1 w 2813
qui 8 w 2817
tandem 1 w 2823
astrologi 1 w 2832
ita 6 w 2835
constituerunt 1 w 2848
hominum 1 w 2855
nascentium 1 w 2865
fata 2 w 2869
sub 9 w 2872
stellis 5 w 2879
ut 11 w 2882
aliquam 1 w 2889
stellarum 3 w 2898
homine 1 w 2904
aliquo 1 w 2910
nato 2 w 2914
circuitus 1 w 2923
sui 2 w 2926
ordinem 2 w 2933
reliquisse 1 w 2943
et 29 w 2945
ad 10 w 2947
eum 6 w 2950
qui 10 w 2954
natus 1 w 2959
est 12 w 2962
perrexisse 1 w 2973
adseuerent 1 w 2984
sortem 1 w 2991
quippe 1 w 2997
nascentis 1 w 3006
astrorum 2 w 3014
ordini 1 w 3020
conligari 1 w 3029
arbitrantur 1 w 3040
2 11 w 3042
quia 4 w 3046
eum 7 w 3049
quia 5 w 3054
cum 7 w 3057
L 7 w 3058
quem 1 w 3062
cum 8 w 3065
8 3 w 3066
3 3 w 3067
fastali 1 w 3074
C 14 w 3075
constituunt 1 w 3086
S 4 w 3087
4 2 w 3088
tantus 1 w 3094
L 8 w 3095
5 5 w 3096
terraenorum 1 w 3107
C 15 w 3108
suecis 1 w 3114
Mb 1 w 3116
6 3 w 3117
in 52 w 3119
corruptione 2 w 3130
M 3 w 3131
caaliculUque 1 w 3143
eyborum 1 w 3150
C 16 w 3151
7 2 w 3152
tamen 3 w 3157
om 23 w 3159
SG 1 w 3162
8 4 w 3163
et 30 w 3165
ut 12 w 3168
b 61 w 3169
9 2 w 3170
padicilisque 1 w 3182
P 2 w 3183
11 2 w 3185
stillarum 1 w 3194
Ml 1 w 3196
12 2 w 3198
qua 11 w 3201
quo 7 w 3205
GM 1 w 3207
18 2 w 3209
iuditium 1 w 3217
C 17 w 3218
15 2 w 3220
astrorll 1 w 3228
conditione 1 w 3243
spat 1 w 3248
decem 1 w 3254
litt 1 w 3258
uac 1 w 3262
rel 3 w 3266
M 6 w 3269
17 1 w 3271
uiderant 1 w 3279
C 18 w 3280
20 2 w 3282
itinerum 2 w 3290
ti 50 w 3293
ex 9 w 3295
tu 45 w 3297
L 9 w 3299
22 1 w 3301
partum 1 w 3307
L 10 w 3308
23 2 w 3310
querentibus 1 w 3321
C 19 w 3322
24 2 w 3324
praehiret 1 w 3333
L 11 w 3334
25 3 w 3336
uos 3 w 3339
cum 9 w 3342
b 63 w 3343
27 2 w 3345
circtlitus 1 w 3355
b 64 w 3356
17 2 w 3358
non 11 w 3362
astrorum 3 w 3370
ordinem 3 w 3377
ad 13 w 3379
hominis 3 w 3386
nati 2 w 3390
diem 1 w 3394
posse 2 w 3399
mutari 1 w 3405
quapropter 1 w 3416
si 15 w 3418
stella 9 w 3424
illa 3 w 3428
ex 10 w 3430
his 1 w 3433
erat 4 w 3437
quae 5 w 3442
in 56 w 3444
caelo 2 w 3449
peragunt 1 w 3457
ordines 1 w 3464
suos 1 w 3468
quomodo 1 w 3476
poterat 1 w 3483
decernere 1 w 3492
quod 3 w 3497
natus 2 w 3502
Christus 1 w 3510
acturus 1 w 3517
erat 6 w 3521
quae 6 w 3526
nato 3 w 3530
Christo 3 w 3537
iussa 1 w 3542
est 13 w 3545
relinquere 1 w 3555
quod 4 w 3560
agebat 1 w 3566
si 16 w 3569
autem 2 w 3574
ut 15 w 3577
probabilius 1 w 3588
creditur 1 w 3596
ad 14 w 3599
demonstrandum 1 w 3612
Christum 6 w 3620
quae 7 w 3625
non 12 w 3628
erat 7 w 3632
exorta 1 w 3639
est 14 w 3642
non 13 w 3646
ideo 1 w 3650
Christus 2 w 3658
natus 3 w 3663
est 15 w 3666
quia 6 w 3671
illa 4 w 3675
extitit 1 w 3682
sed 12 w 3686
ideo 2 w 3690
illa 5 w 3694
extitit 2 w 3701
quia 7 w 3706
Christus 3 w 3714
natus 4 w 3719
est 16 w 3722
unde 2 w 3727
si 17 w 3730
dici 5 w 3734
oporteret 1 w 3743
non 14 w 3747
stellam 1 w 3754
Christo 4 w 3761
sed 13 w 3765
Christum 7 w 3773
stellae 3 w 3780
fatum 1 w 3785
fuisse 1 w 3791
diceremus 1 w 3800
ipse 3 w 3805
quippe 2 w 3811
illi 3 w 3815
non 15 w 3819
illa 6 w 3823
huic 1 w 3827
nascendi 1 w 3835
adtulit 1 w 3842
causam 1 w 3848
si 18 w 3851
ergo 1 w 3855
sunt 3 w 3859
fata 3 w 3863
quae 8 w 3868
a 286 w 3869
fando 1 w 3874
id 13 w 3877
est 17 w 3880
a 288 w 3881
dicendo 1 w 3888
appellata 1 w 3897
sunt 4 w 3901
quoniam 1 w 3909
Christus 4 w 3917
uerbum 2 w 3923
dei 4 w 3926
est 18 w 3929
in 59 w 3932
quo 12 w 3935
antequam 1 w 3944
essent 1 w 3950
dicta 1 w 3956
sunt 5 w 3960
omnia 1 w 3965
non 16 w 3969
consortium 1 w 3979
siderum 1 w 3986
fatum 2 w 3991
Christi 1 w 3998
est 19 w 4001
sed 14 w 4005
fatum 3 w 4010
etiam 6 w 4015
siderum 2 w 4022
Christus 5 w 4030
est 20 w 4033
qui 17 w 4037
et 34 w 4039
ipsam 1 w 4044
carnem 2 w 4050
sub 10 w 4053
caelo 3 w 4058
creatam 1 w 4065
ea 10 w 4067
uoluntate 1 w 4076
adsumpsit 1 w 4085
qua 18 w 4089
etiam 7 w 4094
caelum 1 w 4100
creauit 1 w 4107
ea 12 w 4110
potestate 1 w 4119
deposuit 1 w 4127
et 36 w 4129
recepit 1 w 4136
qua 19 w 4140
etiam 8 w 4145
sideribus 1 w 4154
imperauit 1 w 4163