De civitate dei (2.4)

CAPUT IIII. Quod cultores deorum nulla umquam a dis suis praecepta probitatis acceperint et in sacris eorum turpia quaeque celebrauerint.

Primo ipsos mores ne pessimos haberent, quare di eorum
curare noluerunt? Deus enim uerus eos, a quibus non colebatur,
merito neglexit; di autem illi, a quorum cultu se
prohiberi homines ingratissimi conqueruntur, cultores suos ad
bene uiuendum quare nullis legibus adiuuerunt? Utique dignum
erat, ut, quo modo isti illorum sacra, ita illi istorum facta curarent.
Sed respondetur, quod uoluntate propria quisque malus est.
Quis hoc negauerit? Verum tamen pertinebat ad consultores
deos uitae bonae praecepta non occultare populis cultoribus suis,
sed clara praedicatione praebere, per uates etiam conuenire
adque arguere peccantes, palam minari poenas male agentibus.
praemia recte uiuentibus polliceri. Quid umquam tale in
deorum illorum templis prompta et eminenti uoce concrepuit?
Veniebamus etiam nos aliquando adulescentes ad spectacula
ludibriaque sacrilegiorum, spectabamus arrepticios, audiebamus
synphoniacos, ludis turpissimis, qui dis deabusque exhibebantur,
oblectabamur, Caelesti uirgini et Berecynthiae matri omnium,
ante cuius lecticam die sollemni lauationis eius talia
per publicum cantitabantur a nequissimis scaenicis, qualia, [*]

non dico matrem deorum, sed matrem qualiumcumque senatorum
uel quorumlibet honestorum uirorum, immo uero qualia
nec matrem ipsorum scaenicorum deceret audire. Habet
enim quiddam erga parentes humana uerecundia, quod nec
ipsa nequitia possit auferre. Illam proinde turpitudinem obscenorum
dictorum adque factorum scaenicos ipsos domi suae
proludendi causa coram matribus suis agere puderet, quam
per publicum agebant coram deum matre spectante adque
audiente utriusque sexus frequentissima multitudine. Quae si
inlecta curiositate adesse potuit circumfusa, saltem offensa
castitate debuit abire confusa. Quae sunt sacrilegia, si illa
sunt sacra? aut quae inquinatio, si illa lauatio? Et haec
fercula appellabantur, quasi celebraretur conuiuium, quo uelut
suis epulis inmunda daemonia pascerentur. Quis enim non
sentiat cuius modi spiritus talibus obscenitatibus delectentur,
nisi uel nesciens, utrum omnino sint ulli inmundi spiritus
deorum nomine decipientes, uel talem agens uitam, in qua
istos potius quam Deum uerum et optet propitios et formidet
iratos?