Adnotationes in Iob (8-11)

Verba Baldad Sauchitis. misit in manu iniquitates
eorum: in manu misit aut in uindicta aut supputatione
debitores eos, id est peccatores demonstrauit. et restituet
tibi uitam iustitiae: quae debetur iustitiae, id est
beatam. et erunt priora tua minima: in comparatione
posteriorum, quae infinita erunt. autnumquid non hi
docebunt te et referent tibi? quoniam nonnullorum
maior est auctoritas. iam et hic de Christo dicturus audita
narrat, quomodo Eliphaz narrauit reuelationem. numquid
uiret scirpus sine aqua? ita ergo et inpii arescent sine
misericordia dei. adhuc in sua radice consistit et non
metetur? si aquam non babeat. antequam bibat omnis
herba, nonne arescit? nisi bibat; non enim ante aliquando
uiruit inpius. atque araneis complebitur [*] [*]

tabernaculum eius: opera inutilia. iam uero de Iudaeis et domino
uidetur dicere. quodsi et suffulserit domum suam,
non stabit: aut scripturis sanctis aut spe promissionis
domini aut regnum ipsum. et cum coeperit, non permanebit:
sequi deum; quod Iudaeis euenit, qui secuti non
sunt incipientes. humidus enim est ante solem: carnalium
fluxu putrescentes: ante solem uero sub tribulationibus,
ut ante sub significet, sicut dicimus: ante me fac.
et de putredine eius germen eius ascendet; nisi
enim illi tam mali essent, non per passionem exaltaretur
dominus, qui de illis secundum carnem natus est. in congregationibus
lapidum dormit; maiores enim illum
crucifigent. et in medio lapillorum uiuet: humilium, de
quibus fuerunt apostoli. si deglutietur, locus mentietur
eum: si absconderit quod filius dei sit, dicetur quia non est
filius dei. opus est ergo ut ipse sese indicet; in hoc enim
loco non possunt diuina cognosci. de terra autem alterum
germinabit: uel dominus resurgendo uel alterum genus
piorum, id est christianorum. dominus enim non probabit
innocentem. an non reprobabit? uel illud: inpium non
probabit innocentem? nec ullum munus: id est sacrificia
quae habebant Iudaei. ueracium autem os inplebit
risu: confitentium. et tabernaculum inpii non permanebit:
uel ipsum templum uel regnum.

Verba Iob. uere scio quia ita est: id est quia
secundum iniquitates meas haec mihi restituit; sed non sicut [*] [*]

uos arbitramini, sed quia nemo est in conspectu eius iustus.
non respondebunt ei unum de mille: in omnibus
quippe conuincet. qui in uetustatem perducit montes
et nesciunt: id est ad infirmitatem, ut est: inueteraui
in omnibus inimicis meis. qui uertit eos in ira:
irascendo eos uertit, id est, ut aliud inueniant quam appetierant,
cum qui se exaltat, humiliabitur. qui commouet
orbem a fundamentis: per uocationem, quae facta
est, per quam commoti sunt excellentes in mundo. et
columnae eius mouebuntur; qui praecipit soli, et
non oritur: ut aut sapientia non intellegatur aut qui
scripserunt, ut est: signa librum. qui extendit caelum
solus: ecclesiam, quae proprie sedes dei est, quam extendit
per totum orbem; solus ad significandam unitatem trinitatis.
nam utique per filium in spiritu sancto omnia facta sunt. et
ambulat super mare tamquam super terram: super
terram, id est firmiter confirmans ecclesiam in saeculo uel
subiciendo sibi peccatores, in quibus non mergitur, non
cedendo tentationibus eorum. si transgressus me fuerit,
non uidebo. si altior me fuerit aut celeritate perstrinxerit
me, non eum agnoscam: opus est ergo, ut et congruat
infirmitati meae et non me deserat. si enim morti
tradiderit, quis auertet? morti enim tradit, cum uel transgreditur
uel transit, ut nesciatur. haec est mors animae, ut
deum nesciat. ipsius enim inauertibilis ira: aliorum enim [*] [*]
potest auerti a potentiore. ab ipso subdita sunt cetera
sub caelo: excepto ipso caelo, id est rationali creatura, quia
si ipsa sibi cetera subdidisset, numquam per ea quae sibi
subdiderat puniretur; quia uero deus ei illa subdidit, punitur
per ea, quando offenderit eum qui subdidit. quodsi etiam
iustus fuero, non exaudiet me: rogans eum, praesumens
de mea iustitia; comparans enim ea his quae apud se sunt
incommutabilibus et perpetuis tamquam iniustum me non exaudiet.
ergo eius mihi misericordia necessaria est. iudicium
eius rogabo: quia ego iudicare non possum me iustum esse.
unde est: sed neque me ipsum iudico; qui autem iudicat
me, dominus est. si uero inuocauero, et non exaudierit,
non credam quoniam exaudiuit uocem meam:
cum iudicium eius rogo, si non exaudierit, non credam quod
aliquando exaudierit me; occultis enim causis me audiuit,
non merito deprecationis meae. ant certe: non credam non
me exauditum nunc; aliquando enim exauditus sum. aut ita:
quia si exaudierit quod peto, credam etiam exauditum me;
nam si non credidero, quamuis fiat quod peto, tamen non exauditus
sum, ut signum exauditionis credulitas postulantis sit.
ne forte in turbine me conterat? propterea quaero iudicium
eius, ne in turbine me conterat. multas enim tribulationes
meas fecit sine causa: quorum causa me latuit;
aut certe uox confitentis est, flagellis dei confitentis non se
esse correctum et idcirco posse turbine conteri, quasi maiori
supplicio. non enim sinit me respirare: tam multae sunt
tribulationes meae. etenim quia potest, obtinet: uincit,
ut uoluntatem eius faciam, non meam. quodsi et fuero [*] [*]
iustus, os meum inpia loquetur: si me iustum putauero.
uerum tamen auferetur uita mea: quamuis nesciam si
inpie egi, tamen auferetur uita mea, ut patiar quae nolo aut
non faciam quae uolo. unum est quod dixi: magnum et
potentem disperdit ira: id est: propter hoc unum fiunt
tribulationes hominibus, ut nemo sibi magnus potensque uideatur
praesumens de uiribus suis. quia nequam homines
in magna morte erunt: non in mediocri, in qua sunt etiam
iusti, cum tribulantur et ab eis deridentur. terra tradita
est in manus inpii: aut corpus iustorum, non anima, cum
eos persequuntur, aut quando inpius dominari permittitur.
potest accipi et homo peccator in manus diaboli secundum
mortalitatem suam. faciens iudicium eius operit: aut
ipsius inpii iudicium aut iusti; in hoc enim tempore opertum
est. aut certe hoc ipso facit iudicium eius, id est: eo illum
punit, quo occultat ei prouidentiam suam, ut est: prae magnitudine
irae suae non requiret. uel eo iustum uindicat,
quo occultat persecutori eius iudicium suum, id est prouidentiam
suam, ut artius peccatorum laqueis per inpunitatem capiatur.
quodsi non est, quis ergo est? potest hoc de
domino intellegi, qui et derisus est et cuius terra, hoc est
corpus traditum est in manus Iudaeorum, et cuius iudicium
faciens occultauit maiestatem ipsius. quodsi ipse non est,
quis ergo est, qui maiora faciat, quam fecit ipse? uel sic:
quodsi non facit deus iudicium iusti uel inpii, quis potest
facere? uita autem mea leuior est cursore: tamquam [*] [*] [*] [*]
fugitiuos dicit homines a iustitia discedentes, ut ille filius
minor profectus in regionem longinquam. aut quasi aquilae
uolantis et quaerentis escam: de superioribus, in quibus
naturaliter animae rationales beatae sunt, id est operibus iustitiae,
inclinauerunt se ad terrenas uoluptates. quodsi et
locutus fuero, obliuiscor dum loquor: locutio: quemadmodum
adfectum habuit ad exteriora, sic anima dum progreditur
ad ea quae foris sunt cupiditate fruendi creatura obliuiscitur
interioiem creatorem. declinans in faciem ingemiscam:
illam enim declinationem dolores sequuntur. commoueor
omnibus membris: timor, quo incipit recurrere.
et quia sum inpius, quare non sum mortuus et laboro?
"scio" subaudis. aut dicit se laborare, quia inpietati mortuus
non est. et mundatus fuero mundis manibus: aut dei
manibus aut suis, id est: bonis operibus per regenerationem.
satis in sorde me tinxisti: in istam mortalitatem perductum.
et execratum me est uestimentum meum: inmortalitas,
qua cupimus superuestiri; sed quia non possumus in
hac corruptione, ideo dicit: execratum me est uestimentum
meum. non es enim homo sicut et ego, cui contradicam:
homini enim possem demonstrare iustitiam meam;
in tuo autem iudicio inuenior iniustus. utinam esset nobis
arbiter! uidetur blasphemare, nisi illum mediatorem dei et
hominum optare intellegatur, ut per eum alleget preces suas.
hoc modo enim ille audit inter utrumque positus et arguit [*] [*]
hominem: filio enim omne iudicium pater dedit. et qui
argueret et qui audiret inter utrumque. auertat a me
uirgam suam: transeat timor legis, ut adoptionis libertate
et caritate illi coniungar. non enim sum mecum: quia his
haereo quae foris sunt.

Proferam contra me sermones: haec confitentis
sunt. et dicam ad dominum: noli me docere inpium
esse: noli me tentare ultra quam possum ferre nec mihi
sinas accidere, quibus mihi inpietas persuadeatur. aut bonum
est tibi, si inique egero? non est autem tibi bonum, si
inique egero; non ergo iniuste ita me constituisti. quia
despicis opus quod manus tuae fecerunt? si quod
despicis opus manuum tuarum. ad consilium inpiorum
animaduertisti? sed non eius inpietatis quae hominibus
adparet. et: ad consilium inpiorum animaduertisti?
non quia placet illi ut inique agant. aut sicut homo
perspicit, perspicis? quia utique non sicut homo perspicis:
ideo in consilium inpiorum animaduertisti; est enim
inpietas quam tu solus uides et ab hominibus non uidetur.
aut humana est uita tua? id est breuis, ut non possis
de perpetuitate iudicare. et peccata mea inuestigasti:
non enim latere te potuerunt quae latent homines. scis enim
me nihil inpie fecisse: nam quantum ad homines nihil
inpie feci. sed quis est qui de manibus tuis eripiat?
iudicantis. sicut deus iudicas, cum uides etiam eas inpietates
quas homo non uidet. postea uero mutatus percussisti
me: se scilicet mutato, non deo, quia mutatus homo mutatum [*] [*] [*]

deum sentit, ut per tenebrarum diuturnitatem mutati oculi
mutatum solem sentiunt. memor esto quia de luto finxisti
me: tua ergo misericordia indigeo. in terram me
iterum conuertes: morte, quae est poena peccati. nonne
tamquam lac mulsisti me? quia etiam [iam] mortalibus
praebuit misericordiam, cum homines de hominibus informi
primordio formauit. haec ergo cum in te sint, scio quia
omnia potes: quia tantae bonitatis sunt, ut carnalem quoque
substantiam operentur. quodsi et peccauero, custodies
me: aut ut non me perdas aut ne lateat peccatum
meum. et si iustus fuero, non possum respirare: in
conspectu hominum; nam tu uides peccata quae homines
latent. plenus enim sum opprobrio: in conspectu tuo. et
capior sicut leo ad occisionem: est superbiae peccatum
quod homines latet, quando etiam in factis laudabilibus possit
obrepere. iterum autem commutatus saeuissime crucias
me: post poenam peccati, qua mortalis factus est homo.
secundum has dicit tribulationes, quas in hac uita homines
patiuntur, quia repente pleraeque accidunt tribulationes, quae
turbant quietem ipsius uitae mortalis, cum in salute est uel
securitate rerum quamuis temporalium, quam misericordiae
dei deputauit. instaurans in me tormenta mea: quia iam
ipsa mortalitas tormentum est, de qua tribulationes aliae fiunt.
quare ergo de uentre eduxisti me? de obscuritate ad
notitiam, quae sola maioris miseriae est materia, cum subuertitur;
hanc generationem etiam superius commemorauit.
et essem tamquam non fuissem? penitus ignotus. unde [*] [*]
est: uocat ea quae non sunt tamquam quae sunt, id
est secundum ignobilitatem. aut numquid non est tempus
paruum uitae meae? non enim propter longitudinem uitae
meae mortuus non sum, cum utique paruum sit quod uiuo.
patere me, donec requiescam pusillum: post misericordiam
qua de limo fecisti me et mutatum mortalitate percussisti
me et ipsa mortalitate consolatus es me, deinde
. exercuisti me tribulationibus. patere ergo me, ut requiescam
in te, antequam eam in poenas unde reuerti non licet;
ab his enim, quas supra commemorauit, licet reuerti, si se
homo ad deum conuerterit. uult autem requiescere, antequam
eat in poenas aeternas, ad hoc utique, ut non eat. quemadmodum
si dicamus alicui: corrige te, antequam damneris;
non enim cum se correxerit, damnabitur. ubi non est lux
nec est uidere uitam hominum: illa est enim uita hominum,
ubi est lumen uerum, quod inluminat omnem hominem.
alia est terra uiuentium, alia terra morientium.

Sophar Minaei uerba. aut numquid eloquens
uidebitur iustus esse? putat enim Iob uerbis magis
quam operibus abundare. beatus natus homo breuis
uitae: sententiam suam illi replicat, quam uult intellegi
loquaciter dictam et inaniter. cum nemo sit qui contradicat
tibi: quia quando dicebat, nemo ei contradixit. sed
quomodo dominus\'loquatur ad te? ea loquere potius,
quibus misereatur tui deus. quia duplex erit super te:
corripiendo et consolando. et tunc scies quia digne [*] [*]

reddita sunt tibi a domino pro eis quae peccasti:
post correctionem sequente inluminatione. aut uestigium
domini inuenies? ut uelis deum reprehendere. sublime
est caelum, et quid facies? ut inuenias sacramenta caeli;
non enim debes eum reprehendere, cuius opera non comprehendis.
quis dicet illi: quid fecisti? et hoc enim
recte erit factum, si deus hoc fecerit, quia facere aliquid ille
nisi recte non potest. ipse enim nouit opera hominum
iniquorum: non iniqui operis est. unde uult intellegi quia
stulte hic, quem iniquum putat, reprehenderit deum; sic enim
eum loqui existimauit. homo uero aliter nutat sermonibus:
modo illi placet deus, modo illi displicet, cum apud
deum sit firmitas. et uir natus mulieris tamquam
onager erit in deserto: cupiditate libertatis inpatiens
dominatoris atque domitoris. et extendens ad eum manus
tuas: ut acceptet opera tua. si iniquum quid est in
manu tua: ipsa duo repetiuit, sed ordine mutato. et iniquitas
in domo tua non maneat: hoc dixit cor. sic
enim fulgebit facies tua tamquam aqua pura: conscientia.
tamquam fluctum qui non praeterit, et non
terreris: nisi omnes tangat in hac uita. et oratio tua
tamquam lucifer erit: ante inluminationem praeibit; quasi
et ista ad prophetiam sanctae ciuitatis uel ad populum dei
pertinentia audita uel reuelata dicuntur, sicut a superioribus [*] [*]
eius amicis dicta sunt. et rogabunt faciem tuam multi:
omnia ista de ecclesia.