Adnotationes in Iob (20-23)

Verba Sophar Minaei. non enim intellegitis magis
quam ego: ad alios se conuertit, qui cum eo lob consolabantur.
eruditionem confusionis meae audiam: oblique
uult, ut lob audiat eruditionem confusionis suae; tunc enim
potest etiam spiritum sapientiae consequi. haec autem locutio
sollemnis est, cum dicimus: "bonum est mihi ut caueam, nam
male mihi erit", cum uolumus, ut alius caueat. numquid
haec nosti a saeculis? ex quo sunt saecula, scis haec. et
haec putat quod lob ignorat tamquam inpius. oculus uidebit
et non adiciet: non enim uidebitur. filios eius disperdat
inpius: siue imitatores eius siue seductos ab eo diabolus.
et manus eius succendantur doloribus: operibus eius
crucientur. ossa eius repleta sunt iuuentute eius:
superbit de firmitate sua. abscondet eam sub lingua sua:
non illam demonstrabit tamquam dolosus, ut tacite illa utatur. [*] [*]

parcet ei et non relinquet eam: amans eam et nolens ea
carere non eam persequitur, aut: parcet ei dominus et hac
inpunitate non eam relinquet. et tenebit eam in medio
gutture suo: tamquam quod eum delectat. et non poterit
subuenire sibi: non ideo se liberabit. fel aspidis in
uentre eius: in interioribus, in occultis habens nocendi
malitiam. diuitiae inique congregatae euomentur: cum
tormento interiorum et pressura cordis. de domo eius protrahet
eum angelus: quandocumque manifestabuntur occulta
eius per tribulationes. et furorem draconum fulgebit: ut
ille qui primo occultus fuit, tribulationibus proditus, furorem
draconum fulgeat iam palam. interficiat illum lingua
colubri: seducat eum diabolus. et non uideat mulcram
pecorum: fructus ouium, id est iustitiae opera non faciat,
ut se inde intellegat posse redimi. neque pabula mellis et
butyri: opera bona cum caritate et hilaritate cordis et
largitate praebentis; butyrum enim lac pingue est. in uanum
et frustra laborauit: quia non intellegit haec de his
operanda, quae ad misericordiam pertinent. unde et dominus
butyrum et mel dicitur manducare, quia haec illi in humilibus
eius praebentur. quae erunt ut durum quid, quod mandi
non potest nec glutiri: durum nescio quid id est, iniquitas
uel superbia. in desiderio suo non saluabitur: quia [*] [*]
iniqua desiderauit. non erunt reliquiae de cibis eius:
transeunt cupiditates eius. cum putauerit se repletum
esse, coartabitur: non tam satietas est de plenitudine
cupiditatum quam pressura. si quo modo inpleat uentrem
suum: talis necessitas ei ueniet, ut dubitet utrum inpleat
uentrem suum, cum utique ista ideo quaerantur, ut pellatur
necessitas. hoc autem dixit, quia tanto plus cupit, quanto
plus habuerit. et emittet super eum furorem iracundiae:
quia non uidit facere opera bona. uulneret eum sagitta
aerea: perpetua. pertranseat corpus eius iaculum:
penetret eum tentatio, ut et de his quae sperat et de his
quae relinquit uulneretur, tamquam a pectore per tergum
traiectus. fulgura in tabernaculis eius: terrores repentini
in cogitationibus eius. laedat aduena domum eius:
diabolus, qui aduenticius est ad tentandum; si quidem habeat
homo etiam proprias tentationes. et detegat caelum
iniquitates eius: caeleste iudicium. et possessio bonorum
eius ab episcopo: haec illi largietur deus.

Verba Iob. et non sit mihi a uobis haec consolatio:
qua putatis bonis temporalibus gaudendum, cum
communia sint piis et inpiis, et, si quando quis iniquus esset,
hinc in eum uindicari, cum Iob dicat usque ad sepulcrum
permanere ista bona inpiis et non in eos per ea uindicari.
quid enim? numquid humana est castigatio mea?
a deo mihi est castigatio. itaque et ipse potest consolari, non
uos. aut quare non irascar? nolite ergo me ita consolari, [*] [*]

nam inpiorum utique felicitatem uideo. respicite ad me et
admiramini: tamquam inania dicentem. si enim recorder,
perturbor: indignitates humanae uitae rediens ad affectum
praeteritum ab isto, in quo nunc est, confitetur. et tenentur
carnes meae doloribus: carnaliter doleo. quare inpii
uiuunt? quaerit ab eis causam, quia dicebant hic in inpiis
uindicari. et permanent sicut uetustate oues eorum:
quo modo possunt uetustate perseuerare? non enim semper
erunt. erant autem in manibus eorum bona: non tulit
eis bona ipsa, cum haec dicerent. immo uero, inpiorum
lucerna extinguetur: claritas temporalis, etiamsi non sicut
isti intellegebant. deficiant filii eius bona eius: bona
quae eis persuasit, temporalia scilicet, aut antichristi aut
diaboli. uideant oculi eius necem suam: significat et
hanc prosperitatem ignorari ab his qui hac gaudent; in futuro
autem ad sensum etiam inpiorum perducetur. quia nulla
uoluntas eius in domo sua post eum: quia in conscientia
sua dominum non consecuti sunt in tribulationibus. licet
numerus mensium eius dimidiatus sit: quamuis praesentem
coluerit deum, tamen quia non et futura sperauit, quod est
plenus mensium numerus. ipse enim homicidia iudicat?
quia inpii cum persuaserint inpietatem per dilectionem
carnalium inpietatum, futuro saeculo utique occidunt. non
tamen talia homicidia iudicant homines, sed solus deus. hic [*] [*]
morietur in robore simplicitatis suae: uidetur exsequi
occulta homicidia, commemorans largum unum et alium
auarum, quia homines abundantes et largi putantur et boni.
intestina eius plena sunt adipe: habet laetitiam. et
medulla eorum diffunditur: intestinorum, quia non tenet
intra se bona sua, sed inpendit illa uel in se uel in aliis.
itaque scio uos audacter mihi insistere: non enim
considerate dicitis. quia dicitis: ubi est domus principis?
uel inpiorum uel superbi; quia putabant hic eis auferri bona,
cum plerique etiam pleni his uitam finierint per ea puniendi.
et ubi est uelamen in tabernaculis inpiorum? honor.
interrogate eos qui transeunt per uiam: qui non
delectantur uia, sed transeunt per eam. et signa eorum
non ignorabitis: uel inpiorum quae dant transeuntes,
dicentes quid eis futurum sit, uel a quibus cognoscantur
inpii. quis adnuntiabit coram eo uiam eius? coram
inpio uiam suam nemo nisi dominus adnuntiat fiducialiter,
quia ipse ei respondet. et tamen "et ipse- dominus in
sepulcrum deductus est:" ita merces pietatis non hic
speranda est. et super aceruum uigilauit: ante enim ipse
resurrexit, quam aceruus resurgeret resurgentium. dulces
fuerunt ei lapides torrentis: quos saeculum non subuertit,
id est discipulos suos. et post eum omnis homo sequitur
et ante eum innumerabiles. aut:. post eum omnis
homo, id est unus homo, et ante eum innumerabiles»
qui nunc in numero hominum deputati sunt, aut: post eum [*] [*]
turba credentium et ante eum patriarchae et prophetae. quomodo
ergo consolamini me inaniter? praesentia bona uel
mala suadentes.

Eliphaz Themanitis uerba. nonne dominus est
qui docet sensum et scientiam? quasi dixerit lob non
eum recte iudicare: cum utique reprehendi deus non possit
nisi per intellegentiam, qua superior est, siquidem ab ipso
detur homini. et ueniot tecum in iudicium? ut compareris
ei. lumen tuum in tenebras conuersum est: dignitas.
et dormientem te aqua operuit: securum inundatio
tribulationis. an per nebulam diiudicat? quasi per
nebulam uidere non possit. nubes latibulum eius, et non
uidebitur: latent eum quae in terra sunt. et ambitum
caeli percurrit: figuram et non terram. ergone semitam
saeculi custodis? quasi lob putarit a deo res humanas
non curari. quia capti sunt inmaturi ? secundum se
inmaturi; putabant enim se in perpetuum permansuros, aut
certe antequam peruenirent ad sapientiam; sed quia hoc
audierant, non quia ista sentiebant isti amici lob. et cogitatio
inpii longe est ab eo, et inplet domos eorum bonis:
et longe est ab eo cogitatio inpii, quia non sic facit sicut
sperat inpius, id est: aut quia placet ei inpietas aut non
uidet eam. uidentes iusti riserunt: intellegentes; quamuis
isti non intellexerint, putantes quia hic redditur inpiis. et [*] [*]

inculpabilis subsannauit eos: inpios. esto durus, si
sustinueris: patiens, hoc est dura. procul facies iniquitatem
a tabernaculo tuo: conuersationem uel uitam tuam;
quamuis haec isti carnaliter dicant. et pones illud super
aggerem in petram. aduersus id quod dixit: flumen
decurrens fundamenta eorum. quia humiliauit semet
ipsum: ipsum lumen. et dices: elatus est in superbiam:
aduersus superbos. erue innocentem, et saluaberis in
munditia manuum tuarum: noli deficere in bonis operibus,
quia curat deus humana.

Verba Iob. et quidem scio quia de manu mea
est increpatio: de peccatis meis. et manus mea grauis
facta est super gemitum meum: ideo me percussisti, ut
doleam. et uenire usque ad solium eius? ut sim tam
sanctus, ut perueniam ad eorum numerum, qui sedes eius
sunt. tunc enim possum dicere uera et audire: unde et caeli
dicuntur sancti. et cognoscam causationes quas loquetur
mihi: redditiones causarum, quibus se omnia iuste iudicare
demonstrat. et sentiam quae adnuntiat mihi: iam proximus
ei. an in multa uirtute diiudicabitur mecum? ut
per potentiam resistat mihi. nequaquam. tantum in terrore
non abutatur me: propter peccata mea, pro quibus timeo
modo, cum sum in terrore, non abutatur me. ceterum cum
ad eum uenero: in ilia libertate, qua ego adnumerabor
solio eius, omnia amabo et non mihi resistet uirtus eius;
quamuis modo possit me abuti, utpote peccatore. id est:
faciat de me quod uult, etiam cum poena mea, iuste tamen. [*] [*]

ueritas enim et increpatio ab eo est: id est non iniuste
increpat. educit in finem iudicium meum: etiam si modo
corripit, postea manifestabit. nam si primus ambulauero,
postea non ero: non arroganter sperem, non infideliter desperem,
hoc est: non declinare dextra aut sinistra. inde est:
si ascendero in caelum, tu ibi es. quis me inde potest
pellere? et cetera. a laeua quid aget, non adprehendam:
superiora repetit. a laeua autem dicit non se adprehensurum
deditum temporalibus. conuertetur ad dexteram, et non
uidebo: ideo non debeo esse a laeua; conuertetur autem
dixit, quia ipse in spiritalibus est, unde ego me auerto, si
a laeua fuero. sed scit ipse uiam meam: ut, etiamsi per
tribulationes duxerit, sequar. probauit me sicut aurum:
in tentationibus. egrediar in praeceptis eius: de tenebris
meis exeam, sed tamen in praeceptis eius. si autem ipse
iudicauit sic: ut per tribulationes me tamquam aurum
probet. propterea ad eum festinaui: quia me tribulauit,
ideo relictis temporalibus ad eum festinaui. et commonitus
so lli c it us fui de eo: ut his poenis carnalibus aeterna supplicia
deuitarem. idcirco a facie eius turbabor: modo
turbabor, ut caueam cogitans futurum iudicium, ubi erit eius
manifestatio. et dominus molliuit cor meum: et ipsum
timere, quo cauet futuras poenas, misericordiae dei deputat.
non enim sciret superuenturas poenas et tenebras malis, nisi
dominus molliret cor eius praesentibus tribulationibus:
aduersus illud, quod indurat deus cor Pharaonis. [*] [*]