Expositio Evangelii secundum Lucan (2.12-2.16)

neque te generationis humanae consuetudo
in uitium trahat, ut putes non primum esse, quia filius est. [*]
sequere scripturas, ut errare non possis. primus filius dicitur.
lectum est etiam quia et solus pater, qui solus habet
inmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem,
sicut legisti: et inmortali soli deo, sed neque primus
ante patrem neque solus sine filio. si alterum negas, alterum
adstruis: utrumque sequere et utrumque confirmas. non dixit:
\'ego prior et ego posterior\', sed: ego primus et ego nouissimus.
primus est filius et ideo coaeternus; habet enim [*]
patrem, cum quo sit aeternus. audeo dicere: \'primus est filius
sed solus non est\\ et bene dico et religiose dico. quid erigitis
ad inpietatem, haeretici, aures? laqueos quos tenditis incidistis.
primus est filius et solus non est: primus, quia cum
patre semper, solus non est, quia sine patre numquam est.
non ego hoc dico, sed ipse dixit: et non sum solus,
quia pater mecum est. solus pater, quia unus deus, solus
pater, quia sola diuinitas patris et filii et spiritus sancti, et [*]
quod unum est solum est. solus pater, solus unigenitus, solus
et spiritus sanctus; neque enim qui filius et pater aut qui
pater et filius aut qui spiritus sanctus et filius. alius pater,
alius filius, alius spiritus sanctus; legimus enim: rogabo
patrem, et alium paraclitum dabit uobis. solus [*] [*]

bene ergo magnus; late enim funditur dei uirtus, late
caelestis substantiae magnitudo porrigitur. nihil praescriptum,
nihil circumscriptum, nihil emensum, nihil dimensum trinitas
habet. non loco clauditur, non opinione conprehenditur, non
aestimatione concluditur, non aetate uariatur. dedit quidem [*]
dominus Iesus hominibus magnitudinem; in omnem enim
terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae
uerba eorum, non in fines tamen mundi, non in fines caeli,
non ultra caelos. at uero in domino Iesu omnia condita
sunt in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia,
et ipse est ante omnis et omnia in ipso constant.
caelum aspice, Iesus illic est; terram intuere, Iesus
adest; ascende uerbo in caelum, descende uerbo in infernum,
Iesus adest. etenim si ascenderis in caelum, Iesus illic est; [*] [*] [*]

Dixit autem Maria ad angelum: quomodo fiet [*]istud, quoniam uirum non cognoui? uidetur hic non
credidisse Maria, nisi diligenter aduertas; neque enim fas est
ut electa ad generandum unigenitum dei filium fuisse uideatur
incredula. quo autem modo fieri posset — licet salua [*]
praerogatiua sit matris, cui profecto fuit amplius deferendum,
sed ut praerogatiua maior, maior etiam fides ei debuit reseruari
- quo ergo fieri modo posset, ut Zaccharias, qui non
crediderat, silentii condemnaretur, Maria autem, si non credidisset,
spiritus sancti infusione exaltaretur? sed neque non
credere Maria neque tam temere debuit usurpare, non credere
angelo, usurpare diuina. neque enim facile erat scire [*] mysterium
absconditum a saeculis in deo, quod nec superiores
potestates scire potuerunt. et tamen non fidem rennuit,
non officium refutauit. sed adcommodauit adfectum, [*] [*] [*] [*]

quanto temperatior ista responsio quam uerba sunt
sacerdotis! haec ait: quomodo fiet istud? ille respondit:
unde hoc sciam? haec iam de negotio tractat, ille adhuc [*]
de nuntio dubitat. negat ille se credere, qui negat scire, et
quasi fidei adhuc alium quaerit auctorem, ista se facere profitetur
nec dubitat esse faciendum quod quomodo fieri possit
inquirit; sic enim habes: quomodo fiet istud, quoniam
uirum non cognoui? incredibilis et inaudita generatio
ante audiri debuit, ut crederetur. uirginem parere diuini est
signum mysterii, non humani. denique accipe inquit tibi
signum; ecce uirgo in utero accipiet et pariet
filium. legerat hoc Maria, ideo credidit futurum; sed [*] quomodo
fieret ante non legerat; non enim quemadmodum fieret
uel prophetae tanto fuerat reuelatum. tantum enim mandati
mysterium non hominis fuit sed angeli ore promendum. hodie [*]
primum auditur: spiritus sanctus superueniet in te,
et auditur et creditur.

Denique ecce inquit ancilla domini; contingat[*]
mihi secundum uerbum tuum. uide humilitatem, uide [*]deuotionem. ancillam se dicit domini, quae mater eligitur,
nec repentino exaltata promissu est. simul ancillam dicendo
nullam sibi praerogatiuam tantae gratiae uindicauit, quae
faceret quod iuberetur; mitem enim humilemque paritura
humilitatem debuit etiam ipsa praeferre. ecce ancilla domini;
contingat mihi secundum uerbum tuum. habes
obsequium, uides uotum; ecce enim ancilla domini [*] [*]