Apologia Altera Prophetae David (21-25)

Sed quoniam tripertitam diuisionem tractatus huius polliciti [*]
sumus, unam aduersus gentiles, aliam aduersum ludaeos,
tertiam apud ecclesiam, nunc contra Iudaeos uidetur esse
tractandum. quid igitur nobis propositum sit recenseamus.
titulus inquit psalmi Dauid intellectus, cum uenit ad
eum Nathan propheta, cum intrauit ad Betsabee. [*]
nempe historia haec et adulterum Dauid inducit et homicidam,
et hunc uos, Iudaei, dicitis esse dei filium! sed deus uirtutum
est, non criminum, et de hoc dicit deus pater: thronus
eius sicut dies caeli. qui dolum fecerit peccata non
uicerit: et quomodo scriptum est: nemo sine peccato nisi
unus deus? si igitur non potest deus non esse qui dei filius
est, utique dei filius arbiter iustitiae est, non obnoxius
culpae.

qua autem opinione uel Dauid dei filium iudicatis uel [*]
Salomonem putatis? an quia scriptum est: deus, iudicium
tuum regi da et iustitiam tuam filio regis et quia [*] [*] [*] [*]

titulus psalmi in Salomonem psalmum septuagesimum primum
dicit esse conpositum ? sed quem Salomonem dicat aduertite.
Salomon enim pacificus est, hoc habet interpretatio. psalmus
in eum dicitur, quem uere scimus esse pacis amatorem. quomodo
autem Salomon pacificus ? non hoc Ioab sanguis ostendit,
quem inter altaria templi iussit occidi, non Adoniae poena, [*]
quem adfectatae adfinitatis regiae reum perculit nec matris
obsecratione ab indignatione reuocatus. quomodo autem in
Salomonem Dauid filium aestimas conuenire quod scriptum
est quia permanebit cum sole et ante lunam in saecula
saeculorum, cum ille breuis uitae adeptus usuram angustis
terminis uiuendi spatium transegerit? quomodo autem de eo
dicitur: dominabitur a mari usque ad mare, cum ille
intra Syriam constitutus, hoc est intra unius regionis [*] prouinciam
circumscriptos fines habuerit imperii, solus autem
Christus usque in orbis totius terminos suum propagauerit
imperium. solus enim iste est, de quo bene psalmi series
prophetauit quia reges Arabum et Saba dona adducent
et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes
seruient ei. hunc enim nouimus gentibus uniuersis et
nationibus imperantem incircumscripto imperio, interminata
potestate.

non ergo Salomon dei filius. sed qua ratione eum
dei filium putauistis? an quia sapiens fuit? sed hic sapientiam
postulauit, ut quam non habebat acciperet: Christus ipse [*]
sapientia est, naturaliter in uniuersum habens quod in rebus
humanis Salomon accepit per gratiam. denique quod accipitur [*] [*]

ex tempore in tempore possidetur. Salomon enim sapientiam
nec in principio sui habuit nec in fine possedit. neque enim
habere se credidit quod poposcit et postea auersus a dei
cultu non quasi sapiens, sed quasi insipiens lapsus est, ut
offenderet. et offendit, ut etiam quod meruerat amitteret. [*]
cur igitur hunc dei filium credidistis? an quia templum deo
condidit? sed hinc dominum et deum non esse credere
debuistis, quia scriptum est: nisi dominus aedificauerit
sibi domum, in uanum laborauerunt qui aedificant
eam. in uanum laborauit qui aedificauit id templum, quod
subiectus ignis exussit. an quia ad Dauid patrem ipsius
dictum est: non tu aedificabis mihi domum, sed cum
tu dormieris, excitabo semen tuum post te. uerum ibi
quoque templum non corporale, non materiale promittitur; [*]
neque enim deus in manu factis habitat, sed templum est
sancta ecclesia, quae utique non humana, sed caelesti uirtute
fundatur.

Nam si praestantioris licet, sed humanae tamen uirtutis
opera miremur, multos huiuscemodi reperimus, quos cum
Salomone conparare possumus. et ideo ubi operis aequalitas
est, non est excellentia potestatis. nec plures possumus dicere
dei filios, cum unum dei filium legerimus; sed non ex [*] beneficiis
suis, quae in patres nostros contulit, facienda est iniuria
dei filio. multi enim praeclari uiri, sed per unum Iesum Naue
stet inquit sol contra Gabaon. uidetis eum ultra Dauid [*] [*] [*]

processisse uirtutem; terrenis enim Dauid, non sideribus
imperauit. uidetis etiam solem ministrum esse, non dominum,
qui etiam uoci seruierit humanae. stetit tamen, quia in Iesu
et typum futuri agnoscebat et nomen. neque enim in sua
uirtute Iesus Naue, sed Christi mysterio caelestibus luminibus[*]
imperabat; designabatur enim dei filium in hoc saeculum
esse uenturum, qui mundani luminis occidentis et iam uergentis
in tenebras uirtute diuina differret occasum, lucem
redderet, inueheret claritatem. Enoch quoque raptus ad
caelum est; sed tamen ille raptus est, hic regressus. raptus
est ille, ne malitia mutaret cor eius; hic ipsam malitiam
saeculi huius aboleuit. Helias curru atque equis ascendit ad
caelum, Christus autem descendit e caelo nec curru nec [*]
equis. ut ille conscendit, quia ille aliter nequiuisset, hic
propria uirtute remeauit. Helisaeus in Iordane leprosum lauare
praecepit, ut ab omni contagione mundaretur: hic in Iordane
totum diluit mundum. Moyses ipse, cui creditus est ut transiret
populus Iudaeorum, aquam diuisit. et ille quidem diuisit
elementa, quia non diuisit potentiam trinitatis, separauit
moles aquarum, quia patrem non separauit a filio.

uidetis
quanti uiri et qualium documenta operum reliquerint. [*] [*]

quemadmodum igitur quos pares Dauid regi uel Salomoni uirtute\' [*]
cognoscitis condicione impares iudicatis, ut Salomonem Dauid
filium putetis ad dei sedere dexteram, praesertim cum ipse
Dauid euidenter de quo dictum esset expresserit? neque enim
de suo filio diceret: dixit dominus domino meo: sede a
dextris meis. quomodo enim filium suum dominum nominaret?
lex prohibet, repugnat religio, abhorret fides, ut ad dexteram
dei omnipotentis mortalem hominem loces. alius est ille qui
sedet ad dexteram, qui corpus suscepit, non qui coepit a [*]
corpore, qui ante luciferum genitus est, id est ante omnium
luminum claritatem, quoniam ipse creauit uariorum luminum
claritates; nam Salomon utique post luciferum est, Salomon
sacerdos non fuit; et ideo dici ei a deo omnipotente non
potuit: ex utero ante luciferum genui te; dici ei non
potuit: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem
Melchisedech, maxime cum illo in tempore, quo Salomon
fuit, secundum ordinem Aaron, non secundum [*] Melchisedech
fuerint sacerdotes. adhuc enim sacerdotes sanguinem
hircorum atque taurorum pro peccatis plebis et erroribus
offerebant; posteaquam uero aduenit qui semet ipsum pro
salute obtulit mundi, ut quos taurorum sanguis lauare non
poterat Christi sanguis ablueret, semet ipsos coeperunt offerre
pro hostiis sacerdotes.