Scaife ATLAS

CTS Library / De Fato

De Fato (31-35)

urn:cts:latinLit:phi0474.phi054.perseus-lat1:31-35
Refs {'start': {'reference': '31', 'human_reference': 'Section 31'}, 'end': {'reference': '35', 'human_reference': 'Section 35'}}
Ancestors []
Children []
prev
plain textXML
next

Carneades genus hoc totum non probabat et nimis inconsiderate concludi hanc rationem putabat. Itaque premebat alio modo nec ullam adhibebat calumniam; cuius erat haec conclusio:

Si omnia antecedentibus causis fiunt, omnia naturali conligatione conserte contexteque fiunt; quod si ita est, omnia necessitas efficit; id si verum est, nihil est in nostra potestate; est autem aliquid in nostra potestate; at, si omnia fato fiunt, omnia causis antecedentibus fiunt; non igitur fato fiunt, quaecumque fiunt.

Hoc artius adstringi ratio non potest. Nam si quis velit idem referre atque ita dicere:

Si omne futurum ex aeternitate verum est, ut ita certe eveniat, quem ad modum sit futurum, omnia necesse est conligatione naturali conserte contexteque fieri
, nihil dicat. Multum enim differt, utrum causa naturalis ex aeternitate futura vera efficiat, an etiam sine aeternitate naturali, futura quae sint, ea vera
p.264
esse possint intellegi. Itaque dicebat Carneades ne Apollinem quidem futura posse dicere nisi ea, quorum causas natura ita contineret, ut ea fieri necesse esset.

Quid enim spectans deus ipse diceret Marcellum eum, qui ter consul fuit, in mari esse periturum? Erat hoc quidem verum ex aeternitate, sed causas id efficientis non habebat. Ita ne praeterita quidem ea, quorum nulla signa tamquam vestigia extarent, Apollini nota esse censebat; quo minus futura! causis enim efficientibus quamque rem cognitis posse denique sciri, quid futurum esset. Ergo nec de Oedipode potuisse Apollinem praedicere nullis in rerum natura causis praepositis, cur ab eo patrem interfici necesse esset, nec quicquam eius modi.

15
Quocirca, si Stoicis, qui omnia fato fieri dicunt, consentaneum est huius modi oracla ceteraque, quae a divinatione ducuntur, conprobare, iis autem, qui, quae futura sunt, ea vera esse ex aeternitate dicunt, non idem dicendum est, vide, ne non eadem sit illorum causa et Stoicorum; hi enim urguentur angustius, illorum ratio soluta ac libera est.

Quodsi concedatur nihil posse evenire nisi causa antecedente, quid proficiatur, si ea causa non ex aeternis causis apta dicatur? Causa autem ea est, quae id efficit, cuius est causa, ut vulnus mortis, cruditas morbi, ignis ardoris. Itaque non sic causa intellegi debet, ut, quod cuique antecedat, id ei causa sit, sed quod cuique efficienter antecedat, nec, quod in campum descenderim, id fuisse causae, cur pila luderem, nec Hecubam causam interitus fuisse Troianis, quod Alexandrum genuerit, nec Tyndareum Agamemnoni, quod Clytaemnestram. Hoc enim modo viator quoque bene vestitus causa grassatori fuisse dicetur, cur ab eo spoliaretur.

Ex hoc genere illud est Ennii:

Utinám ne in nemore Pélio secúribus
Caesae áccidissent ábiegnae ad terrám trabes!
Licuit vel altius:
Utinam ne in Pelio nata ulla umquam esset arbor!
etiam supra:
Utinam ne esset
p.265
mons ullus Pelius!
similiterque superiora repetentem regredi infinite licet.
Neve índe navis ínchoandi exórdium
Coepísset.
Quorsum haec praeterita? Quia sequitur illud:
Nam númquam era errans méa domo ecferrét pedem,
Medéa, animo aegra, amóre saevo saúcia,
non ut eae res causam adferrent amoris.

16

Tokens

Carneades 1 w 9
genus 1 w 14
hoc 1 w 17
totum 1 w 22
non 1 w 25
probabat 1 w 33
et 1 w 35
nimis 1 w 40
inconsiderate 1 w 53
concludi 1 w 61
hanc 1 w 65
rationem 1 w 73
putabat 1 w 80
Itaque 1 w 87
premebat 1 w 95
alio 1 w 99
modo 1 w 103
nec 1 w 106
ullam 1 w 111
adhibebat 1 w 120
calumniam 1 w 129
cuius 1 w 135
erat 2 w 139
haec 1 w 143
conclusio 1 w 152
Si 1 w 155
omnia 1 w 160
antecedentibus 1 w 174
causis 1 w 180
fiunt 1 w 185
omnia 2 w 191
naturali 1 w 199
conligatione 1 w 211
conserte 1 w 219
contexteque 1 w 230
fiunt 2 w 235
quod 1 w 240
si 4 w 242
ita 1 w 245
est 1 w 248
omnia 3 w 254
necessitas 1 w 264
efficit 1 w 271
id 2 w 274
si 6 w 276
verum 1 w 281
est 2 w 284
nihil 1 w 290
est 3 w 293
in 2 w 295
nostra 1 w 301
potestate 1 w 310
est 5 w 314
autem 1 w 319
aliquid 1 w 326
in 3 w 328
nostra 2 w 334
potestate 2 w 343
at 12 w 346
si 7 w 349
omnia 4 w 354
fato 1 w 358
fiunt 3 w 363
omnia 5 w 369
causis 2 w 375
antecedentibus 2 w 389
fiunt 4 w 394
non 2 w 398
igitur 1 w 404
fato 2 w 408
fiunt 5 w 413
quaecumque 1 w 424
fiunt 6 w 429
Hoc 1 w 433
artius 1 w 439
adstringi 1 w 448
ratio 2 w 453
non 3 w 456
potest 3 w 462
Nam 1 w 466
si 9 w 468
quis 1 w 472
velit 1 w 477
idem 1 w 481
referre 1 w 488
atque 1 w 493
ita 3 w 496
dicere 1 w 502
Si 2 w 505
omne 1 w 509
futurum 1 w 516
ex 2 w 518
aeternitate 1 w 529
verum 2 w 534
est 8 w 537
ut 4 w 540
ita 5 w 543
certe 1 w 548
eveniat 1 w 555
quem 1 w 560
ad 4 w 562
modum 1 w 567
sit 2 w 570
futurum 2 w 577
omnia 6 w 583
necesse 1 w 590
est 9 w 593
conligatione 2 w 605
naturali 2 w 613
conserte 2 w 621
contexteque 2 w 632
fieri 1 w 637
nihil 2 w 643
dicat 1 w 648
Multum 1 w 655
enim 1 w 659
differt 1 w 666
utrum 1 w 672
causa 1 w 677
naturalis 1 w 686
ex 4 w 688
aeternitate 2 w 699
futura 1 w 705
vera 1 w 709
efficiat 1 w 717
an 4 w 720
etiam 1 w 725
sine 1 w 729
aeternitate 3 w 740
naturali 4 w 748
futura 2 w 755
quae 2 w 759
sint 1 w 763
ea 2 w 766
vera 2 w 770
esse 2 w 774
possint 1 w 781
intellegi 1 w 790
Itaque 2 w 797
dicebat 1 w 804
Carneades 2 w 813
ne 11 w 815
Apollinem 1 w 824
quidem 1 w 830
futura 3 w 836
posse 1 w 841
dicere 2 w 847
nisi 1 w 851
ea 4 w 853
quorum 1 w 860
causas 1 w 866
natura 5 w 872
ita 8 w 875
contineret 1 w 885
ut 10 w 888
ea 5 w 890
fieri 2 w 895
necesse 2 w 902
esset 1 w 907
Quid 1 w 912
enim 2 w 916
spectans 1 w 924
deus 1 w 928
ipse 1 w 932
diceret 1 w 939
Marcellum 1 w 948
eum 1 w 951
qui 4 w 955
ter 4 w 958
consul 1 w 964
fuit 1 w 968
in 11 w 971
mari 1 w 975
esse 5 w 979
periturum 1 w 988
Erat 1 w 993
hoc 2 w 996
quidem 2 w 1002
verum 3 w 1007
ex 5 w 1009
aeternitate 4 w 1020
sed 1 w 1024
causas 2 w 1030
id 8 w 1032
efficientis 1 w 1043
non 4 w 1046
habebat 1 w 1053
Ita 3 w 1057
ne 15 w 1059
praeterita 1 w 1069
quidem 3 w 1075
ea 6 w 1077
quorum 2 w 1084
nulla 1 w 1089
signa 1 w 1094
tamquam 1 w 1101
vestigia 1 w 1109
extarent 1 w 1117
Apollini 1 w 1126
nota 1 w 1130
esse 6 w 1134
censebat 1 w 1142
quo 4 w 1146
minus 1 w 1151
futura 4 w 1157
causis 3 w 1164
enim 3 w 1168
efficientibus 1 w 1181
quamque 1 w 1188
rem 2 w 1191
cognitis 1 w 1199
posse 2 w 1204
denique 1 w 1211
sciri 1 w 1216
quid 5 w 1221
futurum 3 w 1228
esset 2 w 1233
Ergo 1 w 1238
nec 5 w 1241
de 12 w 1243
Oedipode 1 w 1251
potuisse 1 w 1259
Apollinem 2 w 1268
praedicere 1 w 1278
nullis 1 w 1284
in 15 w 1286
rerum 1 w 1291
natura 6 w 1297
causis 4 w 1303
praepositis 1 w 1314
cur 1 w 1318
ab 4 w 1320
eo 1 w 1322
patrem 1 w 1328
interfici 1 w 1337
necesse 3 w 1344
esset 3 w 1349
nec 7 w 1353
quicquam 1 w 1361
eius 1 w 1365
modi 1 w 1369
Quocirca 1 w 1378
si 19 w 1381
Stoicis 1 w 1388
qui 9 w 1392
omnia 7 w 1397
fato 3 w 1401
fieri 3 w 1406
dicunt 1 w 1412
consentaneum 1 w 1425
est 11 w 1428
huius 1 w 1433
modi 2 w 1437
oracla 1 w 1443
ceteraque 1 w 1452
quae 3 w 1457
a 132 w 1458
divinatione 1 w 1469
ducuntur 1 w 1477
conprobare 1 w 1488
iis 1 w 1492
autem 2 w 1497
qui 10 w 1501
quae 4 w 1506
futura 5 w 1512
sunt 1 w 1516
ea 7 w 1519
vera 3 w 1523
esse 10 w 1527
ex 7 w 1529
aeternitate 5 w 1540
dicunt 2 w 1546
non 5 w 1550
idem 5 w 1554
dicendum 1 w 1562
est 12 w 1565
vide 1 w 1570
ne 22 w 1573
non 6 w 1576
eadem 1 w 1581
sit 4 w 1584
illorum 1 w 1591
causa 4 w 1596
et 15 w 1598
Stoicorum 1 w 1607
hi 4 w 1610
enim 4 w 1614
urguentur 1 w 1623
angustius 1 w 1632
illorum 2 w 1640
ratio 3 w 1645
soluta 1 w 1651
ac 2 w 1653
libera 1 w 1659
est 13 w 1662
Quodsi 1 w 1669
concedatur 1 w 1679
nihil 3 w 1684
posse 3 w 1689
evenire 1 w 1696
nisi 2 w 1700
causa 5 w 1705
antecedente 1 w 1716
quid 6 w 1721
proficiatur 1 w 1732
si 23 w 1735
ea 9 w 1737
causa 6 w 1742
non 7 w 1745
ex 8 w 1747
aeternis 1 w 1755
causis 5 w 1761
apta 1 w 1765
dicatur 1 w 1772
Causa 1 w 1778
autem 3 w 1783
ea 10 w 1785
est 14 w 1788
quae 5 w 1793
id 14 w 1795
efficit 2 w 1802
cuius 2 w 1808
est 15 w 1811
causa 7 w 1816
ut 17 w 1819
vulnus 1 w 1825
mortis 1 w 1831
cruditas 1 w 1840
morbi 1 w 1845
ignis 1 w 1851
ardoris 1 w 1858
Itaque 3 w 1865
non 8 w 1868
sic 1 w 1871
causa 8 w 1876
intellegi 2 w 1885
debet 1 w 1890
ut 18 w 1893
quod 2 w 1898
cuique 1 w 1904
antecedat 1 w 1913
id 15 w 1916
ei 2 w 1918
causa 9 w 1923
sit 5 w 1926
sed 2 w 1930
quod 3 w 1934
cuique 2 w 1940
efficienter 1 w 1951
antecedat 2 w 1960
nec 8 w 1964
quod 4 w 1969
in 19 w 1971
campum 1 w 1977
descenderim 1 w 1988
id 16 w 1991
fuisse 1 w 1997
causae 1 w 2003
cur 2 w 2007
pila 1 w 2011
luderem 1 w 2018
nec 9 w 2022
Hecubam 1 w 2029
causam 1 w 2035
interitus 1 w 2044
fuisse 2 w 2050
Troianis 1 w 2058
quod 5 w 2063
Alexandrum 1 w 2073
genuerit 1 w 2081
nec 10 w 2085
Tyndareum 1 w 2094
Agamemnoni 1 w 2104
quod 6 w 2109
Clytaemnestram 1 w 2123
Hoc 2 w 2127
enim 5 w 2131
modo 2 w 2135
viator 1 w 2141
quoque 1 w 2147
bene 1 w 2151
vestitus 1 w 2159
causa 12 w 2164
grassatori 1 w 2174
fuisse 3 w 2180
dicetur 1 w 2187
cur 3 w 2191
ab 5 w 2193
eo 2 w 2195
spoliaretur 1 w 2206
Ex 1 w 2209
hoc 3 w 2212
genere 1 w 2218
illud 1 w 2223
est 18 w 2226
Ennii 1 w 2231
Utinám 1 w 2238
ne 29 w 2240
in 22 w 2242
nemore 1 w 2248
Pélio 1 w 2253
secúribus 1 w 2262
Caesae 1 w 2268
áccidissent 1 w 2279
ábiegnae 1 w 2287
ad 7 w 2289
terrám 1 w 2295
trabes 1 w 2301
Licuit 1 w 2308
vel 2 w 2311
altius 1 w 2317
Utinam 1 w 2324
ne 31 w 2326
in 24 w 2328
Pelio 1 w 2333
nata 1 w 2337
ulla 3 w 2341
umquam 1 w 2347
esset 4 w 2352
arbor 1 w 2357
etiam 2 w 2363
supra 1 w 2368
Utinam 2 w 2375
ne 32 w 2377
esset 5 w 2382
mons 1 w 2386
ullus 1 w 2391
Pelius 1 w 2397
similiterque 1 w 2410
superiora 1 w 2419
repetentem 1 w 2429
regredi 1 w 2436
infinite 1 w 2444
licet 1 w 2449
Neve 1 w 2454
índe 1 w 2458
navis 1 w 2463
ínchoandi 1 w 2472
exórdium 1 w 2480
Coepísset 1 w 2489
Quorsum 1 w 2497
haec 2 w 2501
praeterita 2 w 2511
Quia 1 w 2516
sequitur 1 w 2524
illud 2 w 2529
Nam 2 w 2533
númquam 1 w 2540
era 8 w 2543
errans 1 w 2549
méa 1 w 2552
domo 1 w 2556
ecferrét 1 w 2564
pedem 1 w 2569
Medéa 1 w 2575
animo 1 w 2581
aegra 1 w 2586
amóre 1 w 2592
saevo 1 w 2597
saúcia 1 w 2603
non 10 w 2608
ut 19 w 2610
eae 1 w 2613
res 1 w 2616
causam 2 w 2622
adferrent 1 w 2631
amoris 1 w 2637