Scaife ATLAS

CTS Library / De Fato

De Fato (22-24)

urn:cts:latinLit:phi0474.phi054.perseus-lat1:22-24
Refs {'start': {'reference': '22', 'human_reference': 'Section 22'}, 'end': {'reference': '24', 'human_reference': 'Section 24'}}
Ancestors []
Children []
prev
plain textXML
next

Sed Epicurus declinatione atomi vitari necessitatem fati putat. Itaque tertius quidam motus oritur extra pondus et plagam, cum declinat atomus intervallo minimo (id appellat e)la/- xiston); quam declinationem sine causa fieri si minus verbis, re cogitur confiteri. Non enim atomus ab atomo pulsa declinat. Nam qui potest pelli alia ab alia, si gravitate feruntur ad perpendiculum corpora individua rectis lineis, ut Epicuro placet? Sequitur enim, ut, si alia ab alia numquam depellatur, ne contingat quidem alia aliam. Ex quo efficitur, etiamsi sit atomus eaque declinet, declinare sine causa.

Hanc Epicurus rationem induxit ob eam rem, quod veritus est, ne, si semper atomus gravitate ferretur naturali ac necessaria, nihil liberum nobis esset, cum ita moveretur animus, ut atomorum motu cogeretur.

11
Id Democritus, auctor atomorum, accipere maluit, necessitate omnia fieri, quam a corporibus individuis naturalis motus avellere. Acutius Carneades, qui docebat posse Epicureos suam causam sine hac commenticia declinatione defendere. Nam cum docerent esse posse quendam animi motum voluntarium, id fuit defendi melius quam introducere declinationem, cuius praesertim
p.261
causam reperire non possent; quo defenso facile Chrysippo possent resistere. Cum enim concessissent motum nullum esse sine causa, non concederent omnia, quae fierent, fieri causis antecedentibus; voluntatis enim nostrae non esse causas externas et antecedentis.

Communi igitur consuetudine sermonis abutimur, cum ita dicimus, velle aliquid quempiam aut nolle sine causa; ita enim dicimus

sine causa
, ut dicamus: sine externa et antecedente causa, non sine aliqua; ut, cum vas inane dicimus, non ita loquimur, ut physici, quibus inane esse nihil placet, sed ita, ut verbi causa sine aqua, sine vino, sine oleo vas esse dicamus, sic, cum sine causa animum dicimus moveri, sine antecedente et externa causa moveri, non omnino sine causa dicimus. De ipsa atomo dici potest, cum per inane moveatur gravitate et pondere, sine causa moveri, quia nulla causa accedat extrinsecus.

Tokens

Sed 1 w 3
Epicurus 1 w 11
declinatione 1 w 23
atomi 1 w 28
vitari 1 w 34
necessitatem 1 w 46
fati 1 w 50
putat 1 w 55
Itaque 1 w 62
tertius 1 w 69
quidam 1 w 75
motus 1 w 80
oritur 1 w 86
extra 1 w 91
pondus 1 w 97
et 1 w 99
plagam 1 w 105
cum 1 w 109
declinat 2 w 117
atomus 1 w 123
intervallo 1 w 133
minimo 1 w 139
id 2 w 142
appellat 1 w 150
e 14 w 151
la 3 w 154
xiston 1 w 162
quam 1 w 168
declinationem 1 w 181
sine 1 w 185
causa 1 w 190
fieri 1 w 195
si 3 w 197
minus 1 w 202
verbis 1 w 208
re 1 w 211
cogitur 1 w 218
confiteri 1 w 227
Non 1 w 231
enim 1 w 235
atomus 2 w 241
ab 1 w 243
atomo 1 w 248
pulsa 1 w 253
declinat 4 w 261
Nam 1 w 265
qui 2 w 268
potest 1 w 274
pelli 1 w 279
alia 1 w 283
ab 2 w 285
alia 2 w 289
si 4 w 292
gravitate 1 w 301
feruntur 1 w 309
ad 1 w 311
perpendiculum 1 w 324
corpora 1 w 331
individua 1 w 340
rectis 1 w 346
lineis 1 w 352
ut 2 w 355
Epicuro 1 w 362
placet 1 w 368
Sequitur 1 w 377
enim 2 w 381
ut 3 w 384
si 5 w 387
alia 3 w 391
ab 3 w 393
alia 4 w 397
numquam 1 w 404
depellatur 1 w 414
ne 6 w 417
contingat 1 w 426
quidem 1 w 432
alia 5 w 436
aliam 1 w 441
Ex 1 w 444
quo 1 w 447
efficitur 1 w 456
etiamsi 1 w 464
sit 2 w 467
atomus 3 w 473
eaque 1 w 478
declinet 1 w 486
declinare 1 w 496
sine 2 w 500
causa 2 w 505
Hanc 1 w 510
Epicurus 2 w 518
rationem 1 w 526
induxit 1 w 533
ob 1 w 535
eam 1 w 538
rem 1 w 541
quod 1 w 546
veritus 1 w 553
est 2 w 556
ne 10 w 559
si 9 w 562
semper 1 w 568
atomus 4 w 574
gravitate 2 w 583
ferretur 1 w 591
naturali 1 w 599
ac 2 w 601
necessaria 1 w 611
nihil 1 w 617
liberum 1 w 624
nobis 1 w 629
esset 1 w 634
cum 2 w 638
ita 5 w 641
moveretur 1 w 650
animus 1 w 656
ut 4 w 659
atomorum 1 w 667
motu 2 w 671
cogeretur 1 w 680
Id 1 w 683
Democritus 1 w 693
auctor 1 w 700
atomorum 2 w 708
accipere 1 w 717
maluit 1 w 723
necessitate 2 w 735
omnia 1 w 740
fieri 2 w 745
quam 3 w 750
a 78 w 751
corporibus 1 w 761
individuis 1 w 771
naturalis 1 w 780
motus 2 w 785
avellere 1 w 793
Acutius 1 w 801
Carneades 1 w 810
qui 5 w 814
docebat 1 w 821
posse 1 w 826
Epicureos 1 w 835
suam 1 w 839
causam 1 w 845
sine 3 w 849
hac 1 w 852
commenticia 1 w 863
declinatione 3 w 875
defendere 1 w 884
Nam 2 w 888
cum 3 w 891
docerent 1 w 899
esse 2 w 903
posse 2 w 908
quendam 1 w 915
animi 1 w 920
motum 1 w 925
voluntarium 1 w 936
id 6 w 939
fuit 1 w 943
defendi 1 w 950
melius 1 w 956
quam 4 w 960
introducere 1 w 971
declinationem 2 w 984
cuius 1 w 990
praesertim 1 w 1000
causam 2 w 1006
reperire 1 w 1014
non 1 w 1017
possent 1 w 1024
quo 3 w 1028
defenso 1 w 1035
facile 1 w 1041
Chrysippo 1 w 1050
possent 2 w 1057
resistere 1 w 1066
Cum 1 w 1070
enim 3 w 1074
concessissent 1 w 1087
motum 2 w 1092
nullum 1 w 1098
esse 3 w 1102
sine 4 w 1106
causa 5 w 1111
non 2 w 1115
concederent 1 w 1126
omnia 2 w 1131
quae 1 w 1136
fierent 1 w 1143
fieri 3 w 1149
causis 1 w 1155
antecedentibus 1 w 1169
voluntatis 1 w 1180
enim 4 w 1184
nostrae 1 w 1191
non 3 w 1194
esse 4 w 1198
causas 1 w 1204
externas 1 w 1212
et 9 w 1214
antecedentis 1 w 1226
Communi 1 w 1234
igitur 1 w 1240
consuetudine 1 w 1252
sermonis 1 w 1260
abutimur 1 w 1268
cum 4 w 1272
ita 7 w 1275
dicimus 1 w 1282
velle 2 w 1288
aliquid 1 w 1295
quempiam 1 w 1303
aut 1 w 1306
nolle 1 w 1311
sine 5 w 1315
causa 7 w 1320
ita 8 w 1324
enim 5 w 1328
dicimus 2 w 1335
sine 6 w 1339
causa 8 w 1344
ut 8 w 1347
dicamus 1 w 1354
sine 7 w 1359
externa 2 w 1366
et 11 w 1368
antecedente 1 w 1379
causa 9 w 1384
non 4 w 1388
sine 8 w 1392
aliqua 1 w 1398
ut 9 w 1401
cum 5 w 1405
vas 1 w 1408
inane 1 w 1413
dicimus 3 w 1420
non 5 w 1424
ita 9 w 1427
loquimur 1 w 1435
ut 10 w 1438
physici 1 w 1445
quibus 1 w 1452
inane 2 w 1457
esse 5 w 1461
nihil 2 w 1466
placet 2 w 1472
sed 1 w 1476
ita 10 w 1479
ut 11 w 1482
verbi 2 w 1487
causa 10 w 1492
sine 9 w 1496
aqua 1 w 1500
sine 10 w 1505
vino 1 w 1509
sine 11 w 1514
oleo 1 w 1518
vas 2 w 1521
esse 6 w 1525
dicamus 2 w 1532
sic 2 w 1536
cum 6 w 1540
sine 12 w 1544
causa 11 w 1549
animum 1 w 1555
dicimus 4 w 1562
moveri 1 w 1568
sine 13 w 1573
antecedente 2 w 1584
et 13 w 1586
externa 3 w 1593
causa 12 w 1598
moveri 2 w 1604
non 6 w 1608
omnino 1 w 1614
sine 14 w 1618
causa 13 w 1623
dicimus 5 w 1630
De 2 w 1633
ipsa 1 w 1637
atomo 4 w 1642
dici 6 w 1646
potest 2 w 1652
cum 7 w 1656
per 5 w 1659
inane 3 w 1664
moveatur 1 w 1672
gravitate 3 w 1681
et 14 w 1683
pondere 1 w 1690
sine 15 w 1695
causa 14 w 1700
moveri 3 w 1706
quia 1 w 1711
nulla 1 w 1716
causa 15 w 1721
accedat 1 w 1728
extrinsecus 1 w 1739