Pro Cn. Plancio (66-70)

sed ea res, iudices, haud scio an plus mihi profuerit quam[*] si mihi tum essent omnes gratulati[*]. nam postea quam sensi populi Romani[*] auris hebetiores, oculos autem esse[*] acris atque acutos[*], destiti quid de me audituri essent homines cogitare; feci ut postea cotidie praesentem me viderent, habitavi in oculis, pressi forum[*]; neminem a congressu meo neque ianitor meus neque somnus absterruit. ecquid[*] ego dicam de occupatis meis temporibus, cui fuerit ne otium quidem umquam[*] otiosum? nam quas tu commemoras, Cassi, legere te solere orationes, cum otiosus sis, has ego scripsi ludis[*] et feriis[*], ne omnino umquam essem otiosus. etenim M. Catonis illud quod in principio scripsit Originum suarum[*] semper magnificum et praeclarum putavi,

clarorum virorum[*] atque magnorum non minus oti quam negoti rationem exstare oportere.

eadem igitur, Cassi, via munita Laterensi est, idem virtuti[*] cursus ad gloriam, hoc facilior fortasse quod ego huc a me ortus et per me nixus ascendi, istius[*] egregia virtus adiuvabitur commendatione maiorum.

sed ut redeam ad Plancium, numquam ex urbe is afuit[*] nisi sorte[*], lege, necessitate; non valuit rebus isdem quibus fortasse non nulli, at valuit adsiduitate[*], valuit observandis[*] amicis, valuit liberalitate; fuit in oculis[*], petivit, ea[*] est usus ratione vitae[*] qua minima invidia novi homines plurimi sunt eosdem honores consecuti.

quaeris a me, Cassi, quid pro fratre meo, qui mihi est carissimus, quid pro meis liberis, quibus nihil mihi potest[*] esse iucundius, amplius quam quod[*] pro Plancio facio facere possim, nec vides istorum ipsorum caritate ad huius salutem defendendam maxime stimulari me atque excitari. nam neque illis huius salute a quo meam sciunt esse defensam quicquam est optatius, et ego ipse numquam illos aspicio quin, cum[*] per hunc me eis[*] conservatum esse meminerim, huius meritum in me recorder.

Opimium damnatum esse commemoras, servatorem ipsum rei publicae, Calidium adiungis, cuius lege Q. Metellus in civitatem[*] sit restitutus; reprehendis meas pro Plancio preces, quod neque[*] Opimius suo nomine liberatus sit neque Metelli[*] Calidius.

quo loco quaero ex te num id in iudicio Calidi putes quod ego in Planci[*] facio, aut Metellum Pium, si Romae esse potuisset, aut patrem eius, si vixisset, non fuisse facturum. nam Opimi quidem calamitas utinam ex hominum memoria posset evelli! volnus illud rei publicae, dedecus huius imperi, turpitudo populi Romani, non iudicium putandum est. quam enim illi iudices, si iudices et non parricidae patriae nominandi sunt, graviorem potuerunt rei publicae infligere securim quam cum illum e civitate eiecerunt[*] qui praetor finitimo, consul domestico bello rem publicam liberarat?