Pro P. Sulla (70-72)

circumspicite paulisper mentibus vestris, ut alia mittamus[*], hosce ipsos homines qui huic adfines sceleri fuerunt. Catilina contra rem publicam coniuravit. cuius aures umquam haec[*] respuerunt? conatum esse audacter[*] hominem a pueritia non solum intemperantia et scelere sed etiam consuetudine et studio in omni flagitio, stupro, caede versatum[*]? quis eum contra patriam pugnantem perisse miratur quem semper omnes ad civile latrocinium natum putaverunt? quis Lentuli societates cum indicibus, quis insaniam libidinum, quis perversam atque impiam religionem recordatur qui illum aut nefarie cogitasse[*] aut stulte sperasse[*] miretur? quis de C. Cethego atque eius in Hispaniam profectione ac de volnere Q. Metelli Pii cogitat cui non ad illius poenam carcer aedificatus esse videatur?

omitto ceteros, ne sit infinitum; tantum a vobis peto ut taciti de omnibus quos coniurasse cognitum est cogitetis; intellegetis[*] unum quemque eorum[*] prius ab[*] sua vita quam[*] vestra[*] suspicione esse damnatum. ipsum illum Autronium, quoniam eius nomen finitimum maxime est huius[*] periculo et crimini, non sua vita ac natura[*] convicit[*]? semper audax, petulans, libidinosus; quem in stuprorum defensionibus non solum verbis uti improbissimis solitum esse scimus verum etiam pugnis et calcibus, quem exturbare homines ex[*] possessionibus, caedem facere vicinorum, spoliare fana sociorum, comitatu[*] et armis disturbare iudicia, in bonis rebus omnis contemnere, in malis pugnare contra bonos, non rei publicae cedere, non fortunae ipsi succumbere. huius si causa non manifestissimis rebus teneretur, tamen eum mores ipsius ac vita convinceret.

agedum, conferte nunc cum illius[*] vita vitam [*] P. Sullae vobis populoque Romano notissimam, iudices, et eam ante oculos vestros proponite. ecquod [*] est[*] huius factum aut commissum non dicam audacius, sed quod cuiquam paulo minus consideratum videretur? factum quaero; verbum ecquod umquam ex ore huius excidit in quo[*] quisquam posset offendi? at vero in illa gravi L. Sullae turbulentaque victoria[*] quis P. Sulla mitior, quis misericordior inventus est? quam [*] multorum hic vitam est[*] a L. Sulla deprecatus! quam multi sunt summi homines et ornatissimi et nostri et equestris ordinis quorum pro salute se hic Sullae obligavit! quos ego nominarem—neque enim ipsi nolunt et huic animo gratissimo adsunt—sed, quia maius est beneficium quam posse debet civis civi dare, ideo a vobis peto ut quod potuit, tempori tribuatis, quod fecit, ipsi.