De Testimonio Animae (5)

Haec testimonia animae quanto uera, tanto simplicia,
quanto simplicia, tanto uulgaria, quanto uulgaria, tanto communia,
quanto communia, tanto naturalia, quanto naturalia, tanto
diuina. non puto cuiquam friuola et ridicula uideri posse, si
recogitet naturae maiestatem, ex qua censetur auctauctoritas animae.
quantum dederis magistrae, tantum adiudicabis discipulae.
magistra natura, anima discipula. quicquiduid aut illa edocuit
aut ista perdidicit, a deo traditum,ditum est, mamagistro scilicet ipsius
magistrae. quid anima possit de principalipali institutore praesumere,
in te est aestimare de ea quae in te est. senti illam
quae ut sentias efficit. recogita in praesagiis uatem, in ominibus
augurem, in euentibus prospicem. mirum, si a deo
data homini nouit diuinare? tam mirum, si eum, a quo data
est, nouit. etiam circumuenta ab aduersario meminit sui [*]

auctoris et bonitatis et decreti eius et exitus sui et aduersarii
ipsius. sic mirum, si a deo data eadem canit quae deus suis
dedit nosse? sed qui eiusmodi eruptiones animae non putauit
dodoctrinam esse naturae et congenitae et ingenitae conscientiae
ae tacita commissa, dicet potius diuentilatis in uulgus
opinionibus publicatarum litterarum usum iam et quasi uitium
corroboratumatum taliter sermocinandi. certe prior anima quam
littera et prior sermo quam liber et prior sensus quam stilus
et prior homo ipse quam philosophus et poeta. numquid ergo
credendum est ante litteraturam et diuulgationem eius mutosos
ab huiusmodi pronuntiationibus homines uixisse? nemo deum
et bonitatem eius, nemo mortem, nemo inferos loquebatur?
mendicabat sermo, opinor, immo nec ullus esse poterat, cecessantibus
bus etiam tunc sine quibus etiam hodie beatior et locupletior
et prudentior esse non potest, si ea, quae tam facilia,
tam assidua, tam proxima hodie sunt, in ipsis quodammodo
labiis paparta retro, non fuerunt, antequam litterae in saeculo
germinassent, antequam Mercurius, opinor, natus fuisset.set. et
undede, oro, ipsis litteris contigit nosse et in usum loquellaeae
disseminarenare quae nulla umquam mens conceperat aut lingua
protuleratlerat aut auris exceperat? at enim cum diuinae scri-
pturae, quae penes nos uel Iudaeos sunt, in quorum oleastro
insititi sumus, multo saecularibus litteris, quarum uel modica
tantumtum aetate aliqua, antecedant, ut loco suo edocuimus ad
fidemem earum demonstrandam, et si haec eloquia de litteris
usurpauit animama, utique de nostris credendum erit, non de
uestris, quia potiora sunt ad instruendam animam priora quam
postera, quae, et ipsa a prioribus instrui sustinebant, cum,
etsi de uestris instructam concedamus, ad originem tamen [*]
principalemem traditio pertineat, nostrumque omnino sit quodcumque
que de nostris sumsissesse et tradidisse contigit uobis. quod
cum ita sit, non multum refert, a deo formata sit animae conscientia
an litteris dei. quid igitur uis, homo, de humanis
sententiis litterarum tuarum exisse haec in usus communis
callositatem?