De Carnis Resurrectione (46-50)

Talem ubique apostolum recognoscas. ita carnis opera
damnantem. ut carnem damnare uideatur, sed, ne ita quis
existimet, ex aliorum uel cohaerentium sensuum -suggestu procurantem.
nam et dicens eos, qui in carne sint. deo placere non
posse statim de prauo intellectu ad integrum reuocat adiciens:
uos autem non estis in carne sed in spiritu. eos enim,
quos in carne esse constabat, negando - in carne esse in operibus
carnis non esse monstrabat, atque ita illos demum deo
placere non posse, non qui in carne essent, sed qui carnaliter
uiuerent, placere autem deo illos, qui in carne positi secundum
spiritum incederent. et rursus corpus quidem ait mortuum,
sed propter delinquentiam, sicut spiritum uitam propter
iustitiam. uitam autem morti opponens in carne constitutae
sine dubio illic et uitam repromisit ex iustitia, ubi mortem
determinauit ex delinquentia. ceterum frustra opposuit uitam [*] [*]

morti, (si) non est illic, ubi est et ipsa, cui eam opposuit.
excludendae utique de corpore. porro si uita mortem de corpore
excludit, non potest id perficere nisi illuc penetret, ubi
est quod excludit. et quid ego nodosius, cum apostolus absolutius?
si enim, inquit, spiritus eius, qui suscitauit
Iesum, habitat in uobis, qui suscitauit legum a mor.
tuis suscitabit et mortalia corpora uestra propter inhabitantem
spiritum eius in uobis; ut et si animam quis
corpus mortale praesumpserit. cum hoc et carnem negare non
possit, carnis quoque resuscitationem cogatur agnoscere secundum
eiusdem status communionem. ex sequentibus adhuc discas
opera carnis damnari, non ipsam: itaque, fratres, ait, debitores
sumus non carni ad uiuendum secundum carnem);
si secundum carnem uixeritis, futurum est, ut
moriamini, si uero spiritu carnis actus mortificaueritis,
uiuetis. porro, ut ad singula quaeque respondeam,
si in carne constitutis, secundum spiritum tamen degentibus.
salus repromittitur, iam non caro aduersatur saluti, sed operatio
carnis. operatione autem carnis exclusa, quae causa est
mortis, salua iam caro ostenditur, causa carens mortis. lex
enim, inquit, spiritus uitae in Christo Iesu manumisit
me a lege delinquentiae et mortis, certe quam praemisit
habitare in membris nostris. ergo iam membra nostra legi
mortis non tenebuntur, quia nec delinquentiae, a quibus manumissa
sunt. quod enim inualidum erat legis, in quo
infirmabatur per carnem, misso deus filio suo in simulacro
carnis delinquentiae et per delinquentiam, [*] [*]
damnauit delinquentiam in carne, non carnem in delinquentia;
neque enim domus cum habitatore damnabitur. habitare enim
peccatum dixit in corpore nostro. damnata autem delinquentia
caro absoluta est, sicut indemnata ea legi mortis et delinquentiae
obstricta est. sic etsi sensum carnis mortem appellauit-
lauit, dehinc et inimicitiam ad deum, sed non carnem ipsam.
cui ergo, dices, reputabitur sensus carnis, si non substantiae
ipsi? plane, si probaueris aliquid carnem de suo sapere. si
uero sine anima nullius est sensus, intellege sensum carnis
ad animam esse referendum, carni interdum deputatum, quia
propter carnem et per carnem administratur. et ideo habitare
ait delinquentiam in carne, quia et anima, a qua delinquentia
inducitur, inquilina est carnis, mortificatae quidem, sed non
suo uerum delinquentiae nomine. nam et alibi: quomodo,
inquit, etiam nunc uelut uiuentes in mundo sententiam
fertis? non ad mortuos scribens, sed ad eos, qui desinere
deberent mundialiter uiuere.

Haec enim erit uita mundialis, quam ueterem hominem
dicit confixum [esse] Christo, non corporalitatem. sed moralitatem]
ceterum si non ita accipimus, non est corporalitas nostra
confixa nec crucem Christi caro nostra perpessa est, sed quemadmodum
adiecit: uti euacuetur corpus delinquentiae,
per emendationem uitae, non per interitum substantiae, sicut
ait. uti hactenus delinquentiae seruiamus et ut hac
ratione \'commortui Christo credamus, quod etiam [*] [*]

conuiuemus ill ? . sic enim, inquit, et uos reputate mortuos
quidem uos. cuinam? carni? non, sed delinquentiae. ergo
salui erunt carni, uiuentes autem deo in Christo Iesu, per
carnem utique, cui mortui non erunt, delinquentiae scilicet
mortui, non carni. nam et adhuc ingerit: ne ergo regnauerit
in corpore uestro mortali delinquentia ad obaudiendum
illi et ad exhibendum membra uestra arma iniustitiae
delinquentiae: sed exhibete uosmet ipsos deo
uelut ex mortuis uiuos, — non uelut uiuos, sed uelut ex
mortuis uiuos — et membra uestra arma iustitiae. et
rursus: sicut exhibuistis membra uestra famula inmunditiae
et iniquitatis ad iniquitatem, ita et nunc
exhibete membra uestra famula iustitiae in sanctificium;
cum enim serui essetis delinquentiae, liberi
eratis iustitiae. quem ergo fructum habebatis super
his, de quibus nunc confundimini? finis enim illorum
mors. nunc uero liberi facti a delinquentia, famulati
autem deo, habetis fructum uestrum in sanctificium.
finem autem uitam aeternam. stipendia enim delinquentiae
mors, donatiuum autem dei uita aeterna in
Christo Iesu, domino nostro. ita per totam hanc sensuum
seriem ab iniustitia et delinquentia membra nostra diuellens
et iustitiae et sanctimoniae adiungens et transferens eadem a
stipendio mortis ad donatiuum uitae aeternae, carni utique
compensationem salutis repromittit, cui nullam omnino competisset
imperari propriam sanctimoniae et iustitiae disciplinam,
si non ipsius esset et praemium disciplinae, sed nec ipsum
baptisma committi, si per regenerationem non etiam restitutioni
inauguraretur, hoc quoque apostolo ingerente: an [*] [*]
ignoratis, quod quicumque in Iesum tincti sumus, in mortem
eius tincti sumus? consepulti ergo illi sumus
per baptisma in mortem, uti, quemadmodum surrexit
Christus a mortuis, ita et nos in nouitate uitae incedamus.
ac ne de ista tantum uita putes dictum, quae ex
fide per baptisma in nouitate uiuenda est, prouidentissime
adstruit: si enim consati fuerimus simulacro mortis
Christi, ita et resurrectionis erimus. per simulacrum
enim morimur in baptismate, sed per ueritatem resurgimus
in carne, sicut et Christus, ut, sicut regnauit in morte
delictum, ita et gratia regnet per iustitiam in uitam
sempiternam per Iesum Christum dominum nostrum.
quomodo \'ita\', si non aeque in carne? ubi enim mors, ibi et
uita post mortem, quia et uita ibi ante, ubi postea mors.
nam si regnum mortis nihil operatur quam carnis dissolutionem,
proinde uitam contrariam morti contrarium oportet operari,
id est carnis redintegrationem, uti, sicut deuorauerat mors inualescendo
mortale, ita et deuorata ab inmortalitate audire possit:
ubi est, mors, aculeus tuus? ubi est, mors, contentio
tua? sic enim et gratia illic superabundabit, ubi et iniquitas
abundauit; sic et uirtus in infirmitate perficietur, quod periit
saluum faciens, quod mortuum est uiuificans, quod percussum
est sanans, quod languit medicans, quod ereptum est redimens.
quod famulatum est liberans, quod seductum est reuocans,
quod elisum est suscitans; et quidem de terra in caelum,
ubi nostrum municipatum Philipenses quoque ab apostolo [*] [*] [*] [*]
discunt, unde et salutificatorem nostrum expectamus
legum Christum, qui transfigurabit corpus nostrae
humilitatis conformale corpori gloriae suae, sine dubio
post resurrectionem, quia nec ipse Christus glorificatus est
ante passionem. haec erunt corpora nostra, quae Romanos
obsecrat exhibere hostiam uiuam sanctam placibilem deo.
quomodo uiuam, si peritura sunt? quomodo sanctam, si profana
sunt? quomodo placibilem, si damnata sunt? age iam, quod
ad Thesalonicenses ipsius solis radio putem scriptum, — ita
claret, — qualiter accipient lucifugae isti scripturarum: ipse
autem deus pacis sanctificet uos totos? non sufficit?
sed sequitur: et integrum corpus uestrum et anima et
spiritus sine querela conseruentur in praesentia domini.
habes omnem substantiam hominis saluti destinatam, nec
alio tempore quam in aduentu domini, qui clauis est resurrectionis.

Sed caro, inquis, et sanguis regnum dei hereditati
possidere non possunt. scimus hoc quoque scriptum.
sed de industria distulimus hucusque, ut quod aduersarii in
prima statim acie obstruunt, in ultima congressione prosterneremus,
omnibus quaestionibus quasi auxiliis eius ante deiectis.
sed et nunc expediet praecedentia recognosci, ut et huic sensui
sua origo praeiudicet. ut opinor, apostolus disposita ad Corinthios
omni distinctione ecclesiasticae disciplinae summam et
sui euangelii et fidei illorum in dominicae mortis et resurrectionis
demandatione concluserat, ut et nostrae spei regulam
inde deduceret, unde constaret. itaque subicit: si autem
Christus praedicatur quod a mortuis resurrexerit. [*] [*]

quomodo quidam dicunt in uobis resurrectionem mortuorum
non esse? quae si non est, nec Christus resurrexit.
si Christus non resurrexit, inanis est praedicatio
nostra, uacua est fides nostra. inueniemur enim falsi
testes dei, qui testimonium dixerimus, quod resuscitauerit
Christum, quem non resuscitauit. nam si mortui
non resurgunt, nec Christus resurrexit. si Christus
non resurrexit, uana est fides uestra, quia adhuc in
delictis uestris estis, et qui in Christo dormierunt
perierunt. per haec cui nos rei credendae uidetur extruere?
resurrectioni, inquis, mortuorum, quae negabatur. certe sub
exemplo dominicae resurrectionis uolens eam credi. certe,
inquis. exemplum porro ex diuersitate an ex parilitate componitur?
utique, inquis, ex parilitate. quomodo autem Christus
resurrexit? in carne an non? sine dubio, si mortuum, si
sepultum audis secundum scripturas non alias quam in carne,
aeque resuscitatum in carne concedes. ipsum enim, quod
cecidit in morte, quod iacuit in sepultura, hoc et resurrexit,
non tam Christus in carne quam caro in Christo. igitur si
ad exemplum Christi resurgemus. qui resurrexit in carne,
iam non ad exemplum Christi resurgemus, si non in carne
et ipsi resurgemus: quia per hominem, inquit, mors, et
per hominem resurrectio, ut separaret quidem auctores,
mortis Adam, Christum resurrectionis, eiusdem autem constitueret
substantiae resurrectionem, cuius et mortem, per ipsorum
auctorum in nomine hominis comparationem. si enim sicut
in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes
uiuificabuntur, carne uiuificabuntur in Christo, sicut in Adam [*] [*] [*]
carne moriuntur. unusquisque autem in suo ordine, scilicet
quia et in suo corpore. ordo enim meritorum [dispositorum]
nomine disponetur. menta autem cum corpori quoque quoque,
ordo quoque corporum disponatur necesse est, ut
possit esse meritorum. si autem et baptizantur quidam pro
mortuis, uidebimus an ratione. certe illa praesumptione hoc
eos instituisse portendit, qua alii etiam carni [ut] uicarium
baptisma profuturum existimarent ad spem resurrectionis,
quae non nisi corporalis [non nisi alias] in baptismate corporali
obligaretur. quid et ipsos baptizari ait, id est** si non
quae baptizantur corpora resurgunt? anima enim non lauatione.
sed responsione sancitur. quid et nos, inquit, omni hora
periclitamur? utique per carnem. cotidie morior; utique
periculis carnis, per quam et depugnauit ad bestias Ephesi.
illas scilicet bestias Asiaticae pressurae, de qua in secunda
ad eosdem: nolumus enim uos ignorare, fratres, de pressura
nostra apud Asiam, quod super quam supra grauati
sumus citra uires, uti et de uita haesitaremus.
omnia haec, nisi fallor, eo enumerat ut, nolens uanam credi
carnis conflictationem, indubitate uelit credi carnis resurrectionem.
uana enim habenda est conflictatio eius, cuius nulla
erit resurrectio. sed dicet quis: quomodo resurgent mortui?
quo autem corpore uenient? iam hic de qualitatibus
corporum disserit, an eadem ipsa an alia resumantur. sed [*] [*]
cum eiusmodi quaestio posterior habeatur! sufficiet interim
ei hoc quoque corporalem definiri resurrectionem, cum de
qualitate corporum quaeritur.

Ventum est nunc ad carnem et sanguinem, * reuera
totius quaestionis. quas substantias quali condicione exhereda
uerit apostolus a dei regno, aeque de antecedentibus discere
est. primus, inquit, homo de terra, choicus, id est limacius,
id est Adam, secundus homo de caelo, id est
sermo dei. id est Christus, non alias tamen homo, licet de
caelo, nisi quia et ipse caro atque anima, quod homo, quod
Adam. nam et si supra nouissimus Adam dicitur, de consortio
substantiae commercium nominis traxit, quia nec Adam
ex semine caro, quod et Christus. qualis ergo choicus,
tales et choici, qualis caelestis, tales et caelestes.
substantia tales an primo disciplina, dehinc et dignitate.
quam disciplina captauit? atquin substantia nullo modo separabuntur
choici atque caelestes semel ab apostolo homines dicti.
si enim et Christus, solus uere caelestis, immo et supercaelestis,
homo tamen, qua caro atque anima, nihilo ex ista
substantiarum condicione a choica qualitate discernitur, proinde
et qui caelestes secundum illum non de substantia praesenti
sed de futura claritate caelestes praedicati intellegentur, quia et
retro, — unde distinctio ista manauit — de dignitatis differentia
ostensa est alia supercaelestium gloria, alia superterrenorum,
et alia solis, alia lunae, alia stellarum, quia et stella a stella
differt in gloria, non tamen in substantia. denique praemissa
differentia dignitatis in eadem substantia et nunc sectandae
et tunc capessendae subiungit etiam exhortationem, ut et hic [*] [*]

habitum Christi sectemur ex disciplina et illic fastigium conse
quamur ex gloria: sicut portauimus imaginem choici,
portemus etiam imaginem supercaelestis. portauimus
enim imaginem choici per collegium transgressionis, per consortium
mortis, per exilium paradisi. nam si et in carne hic
portatur imago Adae, sed non carnem monemur exponere: si
non carnem, ergo conuersationem, ut proinde et caelestis
imaginem gestemus in nobis, non iam dei nec iam in caelo
constituti, sed secundum liniamenta Christi incedentes in
sanctitate et iustitia et ueritate. atque adeo ad disciplinam
totum hoc dirigit, ut hic dicat portandam imaginem Christi
in ista carne et in isto tempore disciplinae. \'portemus\' enim
praeceptiuo modo dicens huic tempori loquitur, in quo homo
nulla alia substantia est quam caro et anima. aut etsi quam
aliam, id est caelestem, substantiam haec fides spectat, hic
tamen repromissa sit cui ad illam elaborare mandatur. cum
igitur imaginem et choici et caelestis in conuersatione constituat,
illam eierandam, hanc uero sectandam, dehinc adiungat:
hoc enim dico, — id est propter ea, quae supra dixi; propterea
autem coniunctio est sensus supplementum antecedentibus
reddens — quod caro et sanguis regnum dei hereditate
possidere non possunt, nihil aliud intellegi mandat
carnem et sanguinem quam supra dictam imaginem choici.
quae si in conuersatione censetur uetustatis, conuersatio autem
uetustatis non capit dei regnum, proinde caro et sanguis non [*] [*]
capiendo dei regnum ad conuersationem rediguntur uetustatis.
plane si numquam apostolus pro operibus substantiam posuit,
nec hic ita utatur. si uero in carne adhuc constitutos negauit
esse in carne, in operibus carnis negans esse, formam eius
subruere non debes, non substantiam sed opera substantiae
alienantis a dei regno. quibus etiam ad Galatas manifestatis
praedicere se et praedixisse profitetur, quod qui talia agant
regnum dei non sint hereditate consecuturi, non portantes
scilicet imaginem caelestis, sicut portauerant choici, ideoque
ei uetere conuersatione nihil aliud deputandi quam caro et
sanguis. quamquam et si subito in hanc definitionem erupisset
apostolus, eliminandam carnem et sanguinem a dei regno,
sine ullius supra sensus praestructione, nonne duas istas
substantias proinde hominem ueterem interpretaremur carni
et sanguini deditum, id est esui et potui, cuius sit dicere
aduersus fidem resurrectionis: manducemus et bibamus,
cras enim moriemur? et hoc enim infulciens apostolus,
carnem et sanguinem de fructibus ipsorum manducandi et
bibendi suggillauit.

Sed et omissis huiusmodi interpretationibus carnis et
sanguinis opera taxantibus, ipsas quoque substantias non aliter
quam sunt intellectas licebit resurrectioni uindicare. non enim
resurrectio carni et sanguini directo negatur, sed dei regnum,
quod obuenit resurrectioni — est autem et in iudicium resurrectio
—, immo et confirmatur carnis resurrectio generalis, cum
specialis excipitur. dum enim in quem statum non resurgat
edicitur, in quem resurgat subauditur. atque ita, dum pro
meritis distinctionem resurrectionis opus substantiae, non genus,
patitur, apparet hinc quoque carnem et sanguinem nomine [*] [*]

culpae, non substantiae, arceri a dei regno, nomine tamen
formae resurgere in iudicium, quia non resurgant in regnum.
adhuc dicam: caro et sanguis regnum dei hereditati
possidere non possunt. t merito sola et per semetipsa,
ut ostenderet adhuc spiritum illi necessarium. spiritus enim
est qui uiuificat in regnum dei, caro nihil prodest.
prodesse tamen illi aliud potest, id est spiritus, et per spiritum
opera quoque spiritus. resurgunt itaque ex aequo omnis
caro et sanguis in qualitate sua. sed quorum adire regnum
dei, induere oportebit uim incorruptibilitatis et inmortalitatis,
sine qua regnum dei adire non possunt, antequam consequi
eam possint. merito ergo caro et sanguis, ut diximus, sola
regnum dei capere deficiunt. iam uero, cum deuorari habeat
corruptiuum istud ab incorruptibilitate, id est caro, et mortale
istud ab inmortalitate, id est sanguis, post resurrectionem
ex demutatione, merito demutata ac deuorata caro et sanguis
regnum dei hereditate possidere possunt, non tamen non
resuscitata. sunt, qui carnem et sanguinem Iudaismum uelint
accipi propter circumcisionem, alienum et ipsum a dei regno,
quia et ille uetustati deputetur et hoc titulo iam et alibi ab
apostolo denotetur, qui post reuelatum in se filium dei ad
euangelizandum eum in nationibus statim non retulerit ad
carnem et sanguinem, id est ad circumcisionem, id est ad
Iudaismum, sicut ad Galatas scribit.