De Pudicitia (21-22)

Haec si apostoli magis norant, magis utique curabant.
sed et in hunc iam gradum decurram, excernens inter doctrinam
apostolorum et potestatem. disciplina hominem gubernat,
potestas adsignat. sed rursum quid potestas? spiritus, spiritus [*] [*]

autem deus. quid autem docebat? non communicandum operibus
tenebrarum. obserua quod iubet. quis autem poterat donare
delicta? hoc solius ipsius est. quis enim dimittit delicta,
ni solus deus? et utique mortalia-, quae in ipsum fuerint
admissa et in templum eius? nam tibi quae in te reatum
habeant etiam septuagies septies iuberis indulgere in persona
Petri. itaque si et ipsos beatos apostolos tale aliquid indulsisse
constaret, cuius uenia a deo, non ab homine competeret,
non ex disciplina, sed ex potestate fecissent. nam et mortuos
suscitauerunt, quod deus solus, et debiles redintegrauerunt, quod
nemo\' nisi Christus, immo et plagas inflixerunt, quod noluit
Christus. non enim decebat eum saeuire qui pati uenerat.
percussus est Ananias et Elimas, Ananias morte, Elimas caecitate,
ut hoc ipso probaretur Christum et haec facere potuisse.
sic et prophetae caedem et cum ea moechiam paenitentibus
ignouerant, quia et seueritatis documenta fecerunt. exhibe
igitur et nunc mihi, apostolice, prophetica exempla, ut agnoscam
diuinitatem, et uindica tibi delictorum eiusmodi remittendorum
potestatem. quod si disciplinae solius officia sortitus es, nec
imperio praesidere, sed ministerio, quis aut quantus es indulgere,
qui neque prophetam nec apostolum exhibens cares ea
uirtute cuius est indulgere? sed habet, inquis, potestatem
ecclesia delicta donandi. hoc ego magis et agnosco et dispono,
qui ipsum paracletum in prophetis nouis habeo dicentem: potest
ecclesia donare delictum, sed non faciam, ne et alia delinquant.
quid, si pseudopropheticus spiritus pronuntiauit? atqui magis
euersoris fuisset et semetipsum de clementia commendare et
ceteros ad delinquentiam temptare. aut si et hoc secundum
spiritum ueritatis adfectare gestiuit, ergo spiritus ueritatis potest
quidem indulgere fornicatoribus ueniam, sed cum plurium
malo non uult. de tua nunc sententia quaero, unde hoc ius [*]
ecclesiae usurpes. si quia dixerit Petro dominus: super hanc
petram aedificabo ecclesiam meam, tibi dedi claues
regni caelestis, uel, quaecumque alligaueris uel solueris
in terra, erunt alligata uel soluta in caelis, idcirco
praesumis et ad te deriuasse soluendi et alligandi potestatem,
id est ad omnem ecclesiam Petri propinquam? qualis
es, euertens atque commutans manifestam domini intentionem
personaliter hoc Petro conferentem? super te, inquit, aedificabo
ecclesiam meam, et, dabo tibi claues, non ecclesiae,
et, quaecumque solueris uel alligaueris, non quae
soluerint uel alligauerint. sic enim et exitus docet. in ipso
ecclesia extructa est id est per ipsum, ipse clauem imbuit,
uide quam: uiri Israelitae, auribus mandate quae dico:
Iesum Nazarenum uirum a deo uobis destinatum, et
reliqua. ipse denique primus in Christi baptismo reserauit
aditum caelestis regni, quo soluuntur alligata retro delicta et
alligantur quae non fuerint soluta, secundum ueram salutem,
et Ananiam uinxit uinculo mortis et debilem pedibus absoluit
uitio ualetudinis. sed et in illa disceptatione custodiendae
necne legis primus omnium Petrus spiritu instinctus et de
nationum uocatione praefatus, et nunc, inquit, cur temptastis
dominum de imponendo iugo fratribus, quod neque
nos neque patres nostri sufferre ualuerunt? sed
enim per gratiam Iesu credimus nos salutem consecuturos,
sicut et illi. haec sententia et soluit quae omissa
sunt legis et alligauit quae reseruata sunt. adeo nihil ad delicta
fidelium capitalia potestas soluendi et alligandi Petro
emancipata. cui si praeceperat dominus etiam septuagies septies
delinquenti in eum fratri indulgere, utique nihil postea alligare
id est retinere mandasset, nisi forte ea quae in dominum, non
in fratrem, quis admiserit. praeiudicatur enim non dimittenda
in deum delicta, cum in homine admissa donantur. quid nunc [*] [*]
et ad ecclesiam et quidem tuam, psychice? secundum enim
Petri personam spiritalibus potestas ista conueniet aut apostolo
aut prophetae. nam et ipsa ecclesia proprie et princi- •
paliter ipse est spiritus, in quo est trinitas unius diuinitatis,
pater et filius et spiritus sanctus. illam ecclesiam congregat
quam dominus in tribus posuit. atque ita exinde etiam numerus
omnis qui in hanc fidem conspirauerint ecclesia ab auctore
et consecratore censetur. et ideo ecclesia quidem delicta donabit,
sed ecclesia spiritus per spiritalem hominem, non ecclesia
numerus episcoporum. domini enim, non famuli est ius et
arbitrium; dei ipsius, non sacerdotis.

At tu iam et in martyras tuos effundis hanc potestatem. i
ut quisque ex confessione uincula induit adhuc mollia in nouo
custodiae nomine, statim ambiunt moechi, statim adeunt fornicatores,
iam preces circumsonant, iam lacrimae circumstagnant
maculati cuiusque, nec ulli magis aditum carceris redimunt
quam qui ecclesiam perdiderunt. uiolantur uiri ac feminae
. in tenebris plane ex usu libidinum notis, et pacem. ab his
quaerunt qui de sua periclitantur. alii ad metalla confugiunt
et inde communicatores reuertuntur, ubi iam aliud martyrium
necessarium est delictis post martyrium nouis. quis enim in
terris et in carne sine culpa? quis martyr saeculi incola, de-
\' nariis supplex, medico obnoxius et feneratori? puta nunc sub
gladio iam capiti librato, puta in patibulo iam corpore expanso,
puta in stipite iam leoni concesso, puta in axe iam
incendio adstructo, in ipsa, dico, securitate et possessione martyrii,
quis permittit homini donare quae deo reseruanda sunt,
a quo ea sine excusatione damnata sunt, quae nec apostoli,
quod sciam, martyres et ipsi donabilia iudicauerunt? denique
iam ad bestias depugnauerat Paulus Ephesi, cum interitum [*]

decernit incesto. sufficiat martyri propria delicta purgasse.
ingrati uel superbi est in alios quoque spargere, quod pro
magno fuerit consecutus. quis alienam mortem sua soluit, ni
solus dei filius? nam et in ipsa passione liberauit latronem.
ad hoc enim uenerat, ut ipse a delicto purus et omnia sanctus
pro peccatoribus obiret. proinde qui illum aemularis donando
delicta, si nil ipse deliquisti, plane patere pro me. si uero
peccator es, quomodo oleum faculae tuae sufficere et tibi et
mihi poterit? habeo etiam nunc quo probem Christum. si
propterea Christus in martyre est, ut moechos et fornicatores
martyr absoluat, occulta cordis edicat, ut ita delicta concedat,
et Christus est. sic enim dominus Iesus Christus potestatem
suam ostendit: quid cogitatis nequam in cordibus uestris?
quid enim facilius est dicere paralytico, dimittuntur
tibi peccata, aut, surge et ambula? igitur ut sciatis
filium hominis habere dimittendorum peccatorum in
terris potestatem, tibi dico paralytice, surge et ambula.
si dominus tantum de potestatis suae probatione curauit,
uti traduceret cogitatus et ita imperaret sanitatem, ne non
crederetur posse delicta dimittere, non licet mihi eandem potestatem
in aliquo sine eisdem probationibus credere. cum
tamen moechis et fornicatoribus a martyre expostulas ueniam,
ipse confiteris eiusmodi crimina nonnisi proprio martyrio diluenda,
qui praesumis alieno. quod si est, iam et martyrium
aliud erit baptisma. habeo enim, inquit, et aliud baptisma.
unde et ex uulnere lateris dominici aqua et sanguis, utriusque
lauacri paratura manauit. debeo ergo et primo lauacro alium
liberare, si possum secundo. ingeram usque in sinum necesse
est: quaecunque auctoritas, quaecumque ratio moecho et fornicatori
pacem ecclesiasticam reddit, eadem debebit et homicidae [*] [*]
- et idololatrae paenitentibus subuenire, certe negatori, et utique
illi, quem in proelio confessionis tormentis conluctatum saeuitia
deiecit. ceterum indignum deo et illius misericordia, qui paenitentiam
peccatoris morti praeuertit, ut facilius in ecclesiam
redeant, qui subando quam qui dimicando ceciderunt. urget
nos dicere indignitas: contaminata potius corpora reuocabis
quam cruentata? quae paenitentia miserabilior titillatam prosternens
carnem an uero laniatam? quae iustior uenia in
omnibus causis, quam uoluntarius an quam inuitus peccator
implorat? nemo uolens negare compellitur, nemo nolens fornicatur.
nulla ad libidinem uis est, nisi ipsa; nescit quo libet
cogi. negationem porro quanta compellunt ingenia carnificii
et genera poenarum? quis magis negauit, qui Christum uexatus
an qui delectatus amisit? qui cum amitteret doluit, an qui cum
amitteret lusit? et tamen illae cicatrices Christiano proelio insculptae
et utique inuidiosae apud Christum, quia uicisse cupierunt,
et sic quoque gloriosae, quia non uincendo cesserunt,
in quas adhuc et diabolus ipse suspirat, cum sua infelicitate,
sed casta, cum paenitentia maerente, sed non erubescente ad
dominum, de uenia denuo dimittetur eis, qui piaculariter negauerunt.
solis illis caro infirma est. atquin nulla tam fortis
caro quam quae spiritum elidit. [*] [*] [*]