De Pudicitia (17-18)

Prouoca ad apostolicam aciem, aspice epistulas eius,
omnes pro pudicitia, pro castitate, pro sanctitate praetendunt,
omnes in luxuriae et lasciuiae et libidinis negotia iaculantur.
quid denique et Thessalonicensibus scribit? aduocatio enim
nostra non ex seductione nec ex immunditia, et: haec
est uoluntas dei, sanctimonia uestra, abstinere uos a
fornicatione, scire unumquemque uas suum possidere
in sanctimonia et honore, non in libidine concupiscentiae,
sicut nationes, quae deum ignorant. quid Galatae
legunt? manifesta sunt opera carnis. quaenam ista? in
primis posuit fornicationem immunditiam lasciuiam, quae praedico
uobis, sicut praedixi, quod qui talia agunt, regnum
dei non sunt consecuturi hereditati. Romani uero quid
magis discunt quam non derelinquere dominum post fidem?
quid ergo dicimus? perseueramus in delinquentia, ut
superet gratia? absit. qui mortui sumus delinquentiae,
quomodo uiuemus in ea adhuc? an ignoratis, quod, qui
tincti sumus in Christo, in mortem eius sumus tincti?
consepulti ergo sumus per baptismum in mortem, ut,
sicut Christus resurrexit a mortuis, ita et nos in nouitate
uitae incedamus. si enim consepulti sumus
simulacro mortis eius, sed et resurrectionis erimus,
hoc scientes quod uetus homo noster confixus est illi.
si autem mortui sumus cum Christo, credimus quod
et conuiuemus cum illo, scientes quod Christus suscitatus
a mortuis iam non moriatur, mors non iam
dominetur eius. quod enim mortuus est delinquentiae,
mortuus est semel. quod autem uiuit, deo uiuit. ita [*] [*]

et uos reputate uosmetipsos mortuos quidem delinquentiae,
uiuentes autem deo per Christum Iesum.
igitur semel Christo mortuo nemo potest, qui post Christum
mortuus, delinquentiae, et maxime tantae, reuiuiscere. aut si
possit fornicatio et moechia denuo admitti, poterit et Christus
denuo mori. instat autem apostolus prohibens regnare delin- .
quentiam in corpore nostro mortali, cuius infirmitatem carnis
nouerat. sicut enim exhibuistis membra uestra famulari immunditiae
et iniquitati, ita et nunc exhibete ea famula iustitiae
in sanctimoniam. nam etsi habitare bonum in carne sua
negauit, sed secundum legem litterae, in qua fuit, secundum
autem legem spiritus, cui nos annectit, liberat ab infirmitate
carnis. lex enim, inquit, spiritus uitae manumisit te
a lege delinquentiae et mortis. licet enim ex parte ex
Iudaismo disputare uideatur, sed in nos dirigit integritatem et
plenitudinem disciplinarum, propter quos laborantes in lege
miserit deus per carnem filium suum in similitudine
carnis delinquentiae, et propter delinquentiam damnauerit
delinquentiam in carne, uti ius legis, inquit,
impleretur in nobis, qui non secundum carnem, sed
secundum spiritum incedimus. qui enim secundum
carnem incedunt, ea quae carnis sunt sapiunt, et qui
secundum spiritum, ea quae sunt spiritus. sensum autem
carnis mortem adfirmauit esse, dehinc et inimicitiam et in deum,
et eos qui sunt in carne, id est in sensu carnis, deo placere non
posse, et, si secundum carnem uiuitis, inquit, futurum est
ut moriamini. quid autem intellegimus carnis sensum et carnis
uitam nisi quodcumque pudet pronuntiare? cetera enim carnis
et apostolus nominasset. proinde et Ephesiis pristina reputans
de futuro monet: in quibus et nos conuersati sumus [*] [*] [*] [*]
facientes concupiscentias et uoluptates carnis. notans
denique illos qui se negassent, scilicet Christianos, eo quod se
tradidissent in operationem immunditiae omnis, uos autem,
inquit, non sic didicistis Christum. et iterum sic dicit:
qui furabatur, iam non furetur. sed et qui moechabatur
hactenus, non moechetur, et qui fornicabatur hactenus, non
fornicetur. adiecisset enim et haec, si talibus ueniam porrigere
consuesset uel porrigi omnino uoluisset, qui nec uerbo pollui
uolens, omnis, inquit, sermo turpis non procedat ex ore
uestro. item: fornicatio autem et immunditia omnis
ne nominetur quidem inter uos, sicut decet sanctos,
tanto abest ut excusetur, hoc scientes, quod omnis fornicator
aut immundus non habeat dei regnum. nemo uos
seducat inanibus uerbis. propter hoc uenit ira dei super
filios incredulitatis. quis seducit inanibus uerbis, nisi qui
contionatur remissibilem esse moechiam? non intuens etiam
fundamenta eius ab apostolo effossa, cum ebrietates et comessationes
compescit, sicut et hic: et nolite inebriari uino,
in quo est luxuria. demonstrat et Colossensibus, quae
membra mortificent super terram, fornicationem immunditiam
libidinem concupiscentiam malam et turpiloquium. concede
iam tot ac talibus sententiis unum illud quod tenes. pauca
multis, dubia certis, obscura manifestis adumbrantur. etiam
si pro certo apostolus Corinthio illi fornicationem donasset,
esset aliud, quod semel contra institutum suum pro ratione
temporis faceret. circumcidit Timotheum solum et tamen abstulit
circumcisionem.

Sed haec, inquit, ad interdictionem pertinebunt omnis impudicitiae
et ad indictionem omnis pudicitiae, saluo tamen loco
ueniae, quae non statim denegatur, si delicta damnantur, quando [*] [*]

ueniae tempus cum damnatione concurrat, quam excludit. sequebatur
et hoc psychicos sapere, et ideo reseruauimus huic
loco quae aperte ad communicationem ecclesiasticam causis
eiusmodi negandam etiam antiquitus cauta sunt. nam et in
prouerbiis Salomon, quae παροιμίας dicimus, specialiter de
moecho nusquam expiabili, moechus autem, inquit, per
indigentiam sensuum perditionem animae suae adquirit,
dolores et dehonestationes sustinet. ignominia
autem eius non abolebitur in aeuum. plena
enim zeli indignatio uiro non parcet in die iudicii.
hoc si de ethnico putaueris dictum, certe de fidelibus iam
audisti per Esaiam: excedite de medio eorum et separamini
et immundum ne tetigeritis. habes statim in psalmis
beatum uirum, qui non abierit in consilio impiorum
nec in uia peccatorum steterit et in cathedra
pestilentiae non sederit. cuius et postea uox: non sedi
cum consessu uanitatis et cum inique agentibus non
introibo, odiui ecclesiam malignantium et cum impiis
non sedebo, et: lauabo cum innocentibus manus
meas et altare tuum circumdabo, domine, ut solus plures,
quoniam quidem cum sancto sanctus eris: et cum
uiro innocente innocens eris, et cum electo electus
eris, et cum peruerso peruersus eris. et alibi: peccatori
autem dicit dominus, ut quid tu exponis iustificationes
meas et adsumis testamentum meum per os
tuum? si uidebas furem, currebas cum eo et cum adulteris
portionem tuam ponebas. hinc igitur informatus
et apostolus, scripsi, inquit, uobis in epistola, non [*] [*] [*]
commisceri fornicatoribus, non utique fornicatoribus huius
mundi, et reliqua. ceterum oportebat uos exire de mundo.
nunc autem scribo uobis, si quis frater nominatur in
uobis fornicator aut idololatres (quid enim tam coniunctum?)
aut idololatres (quid enim tam propinquum?) et cetera,
cum talibus ne cibum quidem sumere, nedum eucharistiam;
quoniam scilicet et fermentum modicum totam desipit
conspersionem. item ad Timotheum: manus nemini
cito imponas neque communices delictis alienis. item
ad Ephesios: nolite ergo participes esse eorum; fuistis
enim aliquando tenebrae. et adhuc pressius: nolite communicare
operibus infructuosis tenebrarum, immo et
reuincite ea. quae enim in occulto ab eis fiunt, turpe
est edicere. quid turpius impudicitiis? si autem et ab otiose
incedente fratre denuntiat subduci Thessalonicensibus, quanto
magis et a fornicatore? haec enim consultata sunt Christi
ecclesiam diligentis, qui se pro ea tradidit, uti eam sanctificet
emundans lauacro aquae in uerbo et sistat sibi ecclesiam gloriosam
non habentem maculam aut rugam, utique post lauacrum,
sed sit sancta et sine opprobrio, exinde scilicet sine
ruga uetustatis ut uirgo, sine macula fornicationis ut sponsa,
sine probro uilitatis ut emundata. quid, si et hic respondere
concipias, adimi quidem peccatoribus uel maxime carne pollutis
communicationem, sed ad praesens, restituendam scilicet ex
paenitentiae ambitu, secundum illam clementiam dei, quae
mauult peccatoris paenitentiam quam mortem? hoc enim
fundamentum opinionis uestrae usquequaque pulsandum est.
dicimus itaque, clementiae diuinae si ita esse competisset [*] [*]
demonstrationem sui etiam post fidem lapsis, ita apostolus diceret:
nolite communicare operibus tenebrarum, nisi paenitentiam
egerint, et, cum talibus ne cibum quidem sumere, nisi
posteaquam caligas fratrum uolutando deterserint, et, qui templum
dei uitiauerit, uitiabit illum deus, nisi omnium focorum
cineres in ecclesia de capite suo excusserit. debuerat enim
quae damnauerat proinde determinasse, quonam usque et sub
qua condicione damnasset, si temporali et condicionali et non
perpetua seueritate damnasset. porro cum in omnibus epistolis
et post fidem talem prohibeat admitti et admissum a communicatione
detrudat, sine spe condicionis ullius aut temporis,
nostrae magis sententiae adsistit, eam paenitentiam ostendens
dominum malle, quae ante fidem, quae ante baptisma morte
peccatoris potior habeatur, semel diluendi per Christi gratiam
semel pro peccatis nostris morte functi. nam hoc etiam in
sua persona apostolus statuit. adfirmans enim Christum ad
hoc uenisse, ut peccatores saluos faceret, quorum primus ipse
fuisset, quid adicit? et misericordiam sum consecutus,
quoniam ignorans feci in incredulitate. ita clementia
illa dei malentis paenitentiam peccatoris quam mortem ad
ignorantes adhuc et adhuc incredulos spectat, quorum causa
liberandorum uenerit Christus, non qui iam deum norint et
sacramentum didicerint fidei. quod si clementia dei ignorantibus
adhuc et infidelibus competit, utique et paenitentia ad
se clementiam inuitat, salua illa paenitentiae specie post fidem,
quae aut leuioribus delictis ueniam ab episcopo consequi poterit
aut maioribus et inremissibilibus a deo solo.