De Pudicitia (16-20)

Necesse est igitur usque illis apostolum ostendi quem
ego et in secunda Corinthiorum talem defendam qualem in
omnibus litteris noui. qui et in prima primus omnium templum
dei dedicauit: non scitis uos templum dei esse et
in uobis dominum habitare? qui et templo sanciendo
purificandoque aeditualem legem scripsit: si quis templum
dei uitiauerit, uitiabit illum deus; templum enim dei
sanctum est, quod estis uos. age iam, quis omnino uitiatum
a deo redintegrauit id est traditum satanae in interitum
carnis, cum idcirco substruxerit: nemo seducat semetipsum
id est nemo praesumat uitiatum a deo redintegrari denuo
posse? sicut rursus inter cetera, immo et ante cetera, moechos
et fornicatores et molles et masculorum concubitores negans
regnum dei consecuturos praemisit: ne erraueritis, scilicet
si putaueritis eos consecuturos. quibus autem regnum adimitur,
utique nec uita permittitur quae inest regno. etiam ingerens:
sed haec quidem fuistis, sed abluti estis, sed
sanctificati estis in nomine domini Iesu Christi et in
spiritu dei nostri, quanto delicta ista ante lauacrum accepto [*] [*]

facit, tanto post lauacrum inremissibilia constituit, siquidem
denuo ablui non licet. agnosce et in sequentibus Paulum
columnam immobilem disciplinarum: cibi uentri, et uenter
cibis, deus et hunc et illos conficit; corpus autem non
fornicationi, sed deo. faciamus enim hominem, ait
deus, ad imaginem et similitudinem nostram, et fecit
hominem deus, ad imaginem et similitudinem dei fecit
illum. dominus corpori; et sermo enim caro factus est.
deus autem et dominum suscitauit et nos suscitabit
per uirtutem suam, propter corporis scilicet nexum cum
illo. et ideo: non scitis corpora uestra membra Christi?
quia et Christus dei templum. euertite templum hoc,
et ego illud in triduo resuscitabo. auferens membra
Christi faciam membra fornicariae? non scitis, quod,
qui adglutinatur fornicariae, unum corpus efficitur?
erunt enim duo in unam carnem. qui autem adglutinatur
domino, unus est spiritus. fugite fornicationem.
si reuocabilem uenia, quomodo fugiam moechus denuo futurus?
nihil profecero, si eam fugero; unum ero corpus, cui communicando
adglutinabor. omne delictum quod admiserit homo
extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum
peccat. ac ne hoc dictum in licentiam fornicationis inuaderes,
ut in rem tuam, non domini delicturus, aufert te tibi, et Christo,
sicut disposuerat, addicit, et non estis uestri, statim opponens,
empti enim estis pretio, sanguine scilicet domini;
glorificate et tollite dominum in corpore uestro. hoc
qui praecipit, uide an ignouerit ei, qui dedecorauerit deum et [*] [*]
qui deiecerit eum de corpore suo et quidem per incestum. si
uis omnem notitiam apostoli ebibere, ut intellegas, quanta secure
censurae omnem siluam libidinum caedat et eradicet et
excaudicet, ne quidquam de recidiuo fruticare permittat, aspice
illum a iusta fruge naturae, a matrimonii dico pomo, animas
ieiunare cupientem. de quibus autem scripsistis, bonum
est homini mulierem non contingere; sed propter fornicationem
unusquisque uxorem suam habeat; uir uxori
et uxor uiro debitum reddat. huius boni fibulam quis illum
nesciat inuitum relaxasse, ut fornicationi obuiam esset? quam
si cui indulsit uel indulget, utique consilium remedii sui infregit
et tenebitur iam frenandis continentiae coniugiis, si
fornicatio, ob quam permittuntur, non timebitur. non enim
timebitur quae ignoscetur. et tamen ignouisse se profitetur
matrimonii usum, non imperasse. uult enim omnes sibi esse
aequales. quando autem licita ignoscuntur, inlicita qui sperant?
innuptis quoque et uiduis bonum esse dicit exemplo eius perseuerare,
si uero deficerent, nubere; quia praeest nubere quam
uri. quibus, oro, ignibus deterius est uri, concupiscentiae an
poenae? atquin si fornicatio habet ueniam, non uritur concupiscentia
eius. apostoli autem magis est poenae ignibus prouidere.
quod si poena est quae urit, ergo ueniam non habet
fornicatio, quam manet poena. interea et diuortium prohibens
pro eo aut uiduitatis perseuerantiam aut reconciliationem pacis
dominico praecepto aduersus moechiam procurat, quia qui dimiserit
uxorem praeter causam moechiae, facit eam
moechari, et qui dimissam a uiro ducit, moechatur.
quanta remedia spiritus sanctus instaurat, ne id scilicet denuo
admittatur quod ignosci denuo non uult? iam si usquequaque [*] [*]
optimam dicit homini sic esse: iunctus es uxori, ne quaesieris
solutionem, ut moechiae locum non des: solutus
es ab uxore, ne quaesieris uxorem, ut opportunitatem
tibi serues: quod et si duxeris uxorem, et si nupserit
uirgo, non peccat, pressuram tamen carnis habebunt
huiusmodi, — et hic parcendo permittit. ceterum
tempus in collecto constituit, ut et qui habent
uxores sic sint tamquam non habentes. praeterit enim
habitus huius mundi, iam scilicet non desiderantis: crescite
et multiplicamini. sic uult nos praeter sollicitudinem
degere, quia innupti de domino curent quomodo placeant
deo, nupti uero de mundo recogitent quomodo
placeant coniugio. sic melius facere pronuntiat uirginis conseruatorem
quam erogatorem. sic et illam beatiorem discernit
quae amisso uiro fidem ingressa amauerit occasionem uiduitatis.
sic haec omnia continentiae consilia ut diuina commendat;
puto, inquit, et ego spirituIl} dei habeo. quis iste
est adsertor audacissimus omnis impudicitiae, moechorum et
fornicatorum et incestorum plane fidelissimus aduocatus, quibus
honorandis suscepit hanc causam aduersus spiritum sanctum,
ut falsum testimonium recitet de apostolo eius? nihil tale
Paulus indulsit, qui totam carnis necessitatem de probis etiam
titulis obliterare conatur. indulget sane non adulteria, sed
nuptias. parcit sane matrimoniis, non stupris. temptat ne
naturae quidem ignoscere, ne culpae blandiatur? studet compescere
benedictionis concubitum, ne maledictionis excusetur.
hoc ei supererat, carnem uel a sordibus purgare; a maculis
enim non potest. sed est hoc sollemne peruersis et idiotis
haereticis, iam et psychicis uniuersis, alicuius capituli ancipitis [*] [*]
occasione aduersus exercitum sententiarum instrumenti totius
armari.

Prouoca ad apostolicam aciem, aspice epistulas eius,
omnes pro pudicitia, pro castitate, pro sanctitate praetendunt,
omnes in luxuriae et lasciuiae et libidinis negotia iaculantur.
quid denique et Thessalonicensibus scribit? aduocatio enim
nostra non ex seductione nec ex immunditia, et: haec
est uoluntas dei, sanctimonia uestra, abstinere uos a
fornicatione, scire unumquemque uas suum possidere
in sanctimonia et honore, non in libidine concupiscentiae,
sicut nationes, quae deum ignorant. quid Galatae
legunt? manifesta sunt opera carnis. quaenam ista? in
primis posuit fornicationem immunditiam lasciuiam, quae praedico
uobis, sicut praedixi, quod qui talia agunt, regnum
dei non sunt consecuturi hereditati. Romani uero quid
magis discunt quam non derelinquere dominum post fidem?
quid ergo dicimus? perseueramus in delinquentia, ut
superet gratia? absit. qui mortui sumus delinquentiae,
quomodo uiuemus in ea adhuc? an ignoratis, quod, qui
tincti sumus in Christo, in mortem eius sumus tincti?
consepulti ergo sumus per baptismum in mortem, ut,
sicut Christus resurrexit a mortuis, ita et nos in nouitate
uitae incedamus. si enim consepulti sumus
simulacro mortis eius, sed et resurrectionis erimus,
hoc scientes quod uetus homo noster confixus est illi.
si autem mortui sumus cum Christo, credimus quod
et conuiuemus cum illo, scientes quod Christus suscitatus
a mortuis iam non moriatur, mors non iam
dominetur eius. quod enim mortuus est delinquentiae,
mortuus est semel. quod autem uiuit, deo uiuit. ita [*] [*]

et uos reputate uosmetipsos mortuos quidem delinquentiae,
uiuentes autem deo per Christum Iesum.
igitur semel Christo mortuo nemo potest, qui post Christum
mortuus, delinquentiae, et maxime tantae, reuiuiscere. aut si
possit fornicatio et moechia denuo admitti, poterit et Christus
denuo mori. instat autem apostolus prohibens regnare delin- .
quentiam in corpore nostro mortali, cuius infirmitatem carnis
nouerat. sicut enim exhibuistis membra uestra famulari immunditiae
et iniquitati, ita et nunc exhibete ea famula iustitiae
in sanctimoniam. nam etsi habitare bonum in carne sua
negauit, sed secundum legem litterae, in qua fuit, secundum
autem legem spiritus, cui nos annectit, liberat ab infirmitate
carnis. lex enim, inquit, spiritus uitae manumisit te
a lege delinquentiae et mortis. licet enim ex parte ex
Iudaismo disputare uideatur, sed in nos dirigit integritatem et
plenitudinem disciplinarum, propter quos laborantes in lege
miserit deus per carnem filium suum in similitudine
carnis delinquentiae, et propter delinquentiam damnauerit
delinquentiam in carne, uti ius legis, inquit,
impleretur in nobis, qui non secundum carnem, sed
secundum spiritum incedimus. qui enim secundum
carnem incedunt, ea quae carnis sunt sapiunt, et qui
secundum spiritum, ea quae sunt spiritus. sensum autem
carnis mortem adfirmauit esse, dehinc et inimicitiam et in deum,
et eos qui sunt in carne, id est in sensu carnis, deo placere non
posse, et, si secundum carnem uiuitis, inquit, futurum est
ut moriamini. quid autem intellegimus carnis sensum et carnis
uitam nisi quodcumque pudet pronuntiare? cetera enim carnis
et apostolus nominasset. proinde et Ephesiis pristina reputans
de futuro monet: in quibus et nos conuersati sumus [*] [*] [*] [*]
facientes concupiscentias et uoluptates carnis. notans
denique illos qui se negassent, scilicet Christianos, eo quod se
tradidissent in operationem immunditiae omnis, uos autem,
inquit, non sic didicistis Christum. et iterum sic dicit:
qui furabatur, iam non furetur. sed et qui moechabatur
hactenus, non moechetur, et qui fornicabatur hactenus, non
fornicetur. adiecisset enim et haec, si talibus ueniam porrigere
consuesset uel porrigi omnino uoluisset, qui nec uerbo pollui
uolens, omnis, inquit, sermo turpis non procedat ex ore
uestro. item: fornicatio autem et immunditia omnis
ne nominetur quidem inter uos, sicut decet sanctos,
tanto abest ut excusetur, hoc scientes, quod omnis fornicator
aut immundus non habeat dei regnum. nemo uos
seducat inanibus uerbis. propter hoc uenit ira dei super
filios incredulitatis. quis seducit inanibus uerbis, nisi qui
contionatur remissibilem esse moechiam? non intuens etiam
fundamenta eius ab apostolo effossa, cum ebrietates et comessationes
compescit, sicut et hic: et nolite inebriari uino,
in quo est luxuria. demonstrat et Colossensibus, quae
membra mortificent super terram, fornicationem immunditiam
libidinem concupiscentiam malam et turpiloquium. concede
iam tot ac talibus sententiis unum illud quod tenes. pauca
multis, dubia certis, obscura manifestis adumbrantur. etiam
si pro certo apostolus Corinthio illi fornicationem donasset,
esset aliud, quod semel contra institutum suum pro ratione
temporis faceret. circumcidit Timotheum solum et tamen abstulit
circumcisionem.

Sed haec, inquit, ad interdictionem pertinebunt omnis impudicitiae
et ad indictionem omnis pudicitiae, saluo tamen loco
ueniae, quae non statim denegatur, si delicta damnantur, quando [*] [*]

ueniae tempus cum damnatione concurrat, quam excludit. sequebatur
et hoc psychicos sapere, et ideo reseruauimus huic
loco quae aperte ad communicationem ecclesiasticam causis
eiusmodi negandam etiam antiquitus cauta sunt. nam et in
prouerbiis Salomon, quae παροιμίας dicimus, specialiter de
moecho nusquam expiabili, moechus autem, inquit, per
indigentiam sensuum perditionem animae suae adquirit,
dolores et dehonestationes sustinet. ignominia
autem eius non abolebitur in aeuum. plena
enim zeli indignatio uiro non parcet in die iudicii.
hoc si de ethnico putaueris dictum, certe de fidelibus iam
audisti per Esaiam: excedite de medio eorum et separamini
et immundum ne tetigeritis. habes statim in psalmis
beatum uirum, qui non abierit in consilio impiorum
nec in uia peccatorum steterit et in cathedra
pestilentiae non sederit. cuius et postea uox: non sedi
cum consessu uanitatis et cum inique agentibus non
introibo, odiui ecclesiam malignantium et cum impiis
non sedebo, et: lauabo cum innocentibus manus
meas et altare tuum circumdabo, domine, ut solus plures,
quoniam quidem cum sancto sanctus eris: et cum
uiro innocente innocens eris, et cum electo electus
eris, et cum peruerso peruersus eris. et alibi: peccatori
autem dicit dominus, ut quid tu exponis iustificationes
meas et adsumis testamentum meum per os
tuum? si uidebas furem, currebas cum eo et cum adulteris
portionem tuam ponebas. hinc igitur informatus
et apostolus, scripsi, inquit, uobis in epistola, non [*] [*] [*]
commisceri fornicatoribus, non utique fornicatoribus huius
mundi, et reliqua. ceterum oportebat uos exire de mundo.
nunc autem scribo uobis, si quis frater nominatur in
uobis fornicator aut idololatres (quid enim tam coniunctum?)
aut idololatres (quid enim tam propinquum?) et cetera,
cum talibus ne cibum quidem sumere, nedum eucharistiam;
quoniam scilicet et fermentum modicum totam desipit
conspersionem. item ad Timotheum: manus nemini
cito imponas neque communices delictis alienis. item
ad Ephesios: nolite ergo participes esse eorum; fuistis
enim aliquando tenebrae. et adhuc pressius: nolite communicare
operibus infructuosis tenebrarum, immo et
reuincite ea. quae enim in occulto ab eis fiunt, turpe
est edicere. quid turpius impudicitiis? si autem et ab otiose
incedente fratre denuntiat subduci Thessalonicensibus, quanto
magis et a fornicatore? haec enim consultata sunt Christi
ecclesiam diligentis, qui se pro ea tradidit, uti eam sanctificet
emundans lauacro aquae in uerbo et sistat sibi ecclesiam gloriosam
non habentem maculam aut rugam, utique post lauacrum,
sed sit sancta et sine opprobrio, exinde scilicet sine
ruga uetustatis ut uirgo, sine macula fornicationis ut sponsa,
sine probro uilitatis ut emundata. quid, si et hic respondere
concipias, adimi quidem peccatoribus uel maxime carne pollutis
communicationem, sed ad praesens, restituendam scilicet ex
paenitentiae ambitu, secundum illam clementiam dei, quae
mauult peccatoris paenitentiam quam mortem? hoc enim
fundamentum opinionis uestrae usquequaque pulsandum est.
dicimus itaque, clementiae diuinae si ita esse competisset [*] [*]
demonstrationem sui etiam post fidem lapsis, ita apostolus diceret:
nolite communicare operibus tenebrarum, nisi paenitentiam
egerint, et, cum talibus ne cibum quidem sumere, nisi
posteaquam caligas fratrum uolutando deterserint, et, qui templum
dei uitiauerit, uitiabit illum deus, nisi omnium focorum
cineres in ecclesia de capite suo excusserit. debuerat enim
quae damnauerat proinde determinasse, quonam usque et sub
qua condicione damnasset, si temporali et condicionali et non
perpetua seueritate damnasset. porro cum in omnibus epistolis
et post fidem talem prohibeat admitti et admissum a communicatione
detrudat, sine spe condicionis ullius aut temporis,
nostrae magis sententiae adsistit, eam paenitentiam ostendens
dominum malle, quae ante fidem, quae ante baptisma morte
peccatoris potior habeatur, semel diluendi per Christi gratiam
semel pro peccatis nostris morte functi. nam hoc etiam in
sua persona apostolus statuit. adfirmans enim Christum ad
hoc uenisse, ut peccatores saluos faceret, quorum primus ipse
fuisset, quid adicit? et misericordiam sum consecutus,
quoniam ignorans feci in incredulitate. ita clementia
illa dei malentis paenitentiam peccatoris quam mortem ad
ignorantes adhuc et adhuc incredulos spectat, quorum causa
liberandorum uenerit Christus, non qui iam deum norint et
sacramentum didicerint fidei. quod si clementia dei ignorantibus
adhuc et infidelibus competit, utique et paenitentia ad
se clementiam inuitat, salua illa paenitentiae specie post fidem,
quae aut leuioribus delictis ueniam ab episcopo consequi poterit
aut maioribus et inremissibilibus a deo solo.

Sed quonam usque de Paulo, quando etiam Iohannes
nescio quid diuersae parti subplaudere uideatur? quasi in Apocalypsi
manifeste fornicationi posuerit paenitentiae auxilium, [*] [*]

ubi ad angelum Thyatirenorum spiritus mandat habere se aduersus
eum, quod teneret mulierem Iezabel, quae se propheten
dicit et docet, atque seducit seruos meos ad fornicandum
et edendum de idolothytis. et largitus sum illi
temporis spatium, ut paenitentiam iniret, nec uult eam
inire nomine fornicationis. ecce dabo eam in lectum et
moechos eius cum ipsa in maximam pressuram, nisi
paenitentiam egerint operum eius. bene autem quod apostolis
et fidei et disciplinae regulis conuenit. siue enim ego,
inquit, siue illi, sic praedicamus. totius itaque sacramenti
interest nihil credere ab Iohanne concessum quod a Paulo sit
denegatum. hanc aequalitatem spiritus sancti qui obseruauerit,
ab ipso deducetur in sensus eius. haereticam enim feminam,
quae quod didicerat a Nicolaitis docere susceperat, in
ecclesiam latenter introducebat et merito ad paenitentiam urgebat.
cui enim dubium est haereticum institutione deceptum
cognito postmodum casu et paenitentia expiato et ueniam con- .
sequi et in ecclesiam redigi? unde et apud nos, ut ethnico
par, immo et super ethnicum, haereticus etiam per baptisma
ueritatis utroque nomine purgatus admittitur. aut si certus
es mulierem illam post fidem uiuam in haeresin postea exspirasse,
ut non quasi haereticae, sed quasi fideli peccatrici cui
ueniam ex paenitentia uindices, sane agat paenitentiam, sed in
finem moechiae, non tamen et restitutionem consecutura. haec
enim erit paenitentia, quam et nos deberi quidem agnoscimus
multo magis, sed de uenia deo reseruamus. denique ea Apocalypsis
in posterioribus propudiosos et fornicatores, sicut timidos
et incredulos et homicidas et ueneficos et idololatras,.
qui tale quid in fide fuerint, in stagnum ignis sine ulla condicionali
damnatione decreuit. non enim de ethnicis uidebitur
sapere, cum de fidelibus pronuntiarit: qui uicerint, [*] [*]
hereditatem habebunt istam, et ero illis deus, et illi mihi
in filios, et ita subiunxerit: timidis autem et incredulis
et propudiosis et fornicatoribus et homicidis et ueneficis
et idololatris particula in stagno ignis et sulphuris,
quod est mors secunda. sic et rursus: beati
qui ex praeceptis agunt, ut in lignum uitae habeant
potestatem et in portas ad introeundum in sanctam
ciuitatem. canes uenefici, fornicator, homicida foras,
utique qui non ex praeceptis agant. illorum est enim foras
dari qui intus fuerunt. ceterum quid mihi eos, qui foris
sunt, iudicare? praecesserat. de epistola quoque Iohannis
carpunt statim. dictum est: sanguis filii eius emundat
nos ab omni delicto. semper ergo et omnifariam delinquemus,
si semper et ab omni delicto emundat nos ille; aut
si non semper, non etiam post fidem, et si non ab delicto,
non etiam a fornicatione. unde autem exorsus est? lumen
praedixerat deum et tenebras non esse in illo et mentiri nos,
si dicamus nos communionem habere cum eo et in tenebris
incedamus. si uero, inquit, in lumine incedamus, communionem
cum eo habebimus, et sanguis Iesu Christi
domini nostri emundat nos ab omni delicto. ergo in
lumine incedentes delinquimus et in lumine delinquentes emundabimur?
nullo pacto. qui enim delinquit, non in lumine
est, sed in tenebris. unde et ostendit, quomodo emundabimur
a delicto in lumine incedentes, in quo delictum agi non potest.
a deo sic emundari nos ait, non quasi delinquamus, sed quia
non delinquamus. incedentes enim in lumine, tenebris uero
non communicantes, emundati agemus, non deposito, sed non
admisso delicto. haec est enim uis dominici sanguinis, ut
quos iam a delicto mundarit et exinde in lumine constituerit, [*] [*]
mundos exinde praestet, si in lumine incedere perseuerauerint.
sed subicit, inquis, si dicamus nos delictum non habere,
. seducimus nosmetipsos, et ueritas non est in nobis.
si confitemur delicta nostra, fidelis et iustus est, ut
dimittat ea nobis et emundet nos ab omni iniustitia.
numquid ab immunditia? at si ita est, ergo et ab idololatria.
sed aliud in sensu est. ecce enim et rursus, si dicamus, ait,
nos non deliquisse, mendacem facimus illum, et sermo eius
non est in nobis. eo amplius, filioli, haec scripsi uobis,
ne delinquatis, et si deliqueritis, aduocatum habemus
apud deum patrem, Iesum Christum iustum, et ipse
placatio est pro delictis nostris. secundum haec, inquis,
et delinquere nos et ueniam habere constabit. quid ergo fiet,
cum procedens aliud inuenio? negat enim nos omnino delinquere,
et in hoc plurimum tractat, ut nihil tale concedat, proponens
semel a Christo delicta deleta, non habitura postea
ueniam, in quo nos sensus ad admonitionem castimoniae demandat.
omnis, inquit, qui habet spem istam, castificat
semetipsum, quia et ille castus est. omnis qui
facit delictum, et iniquitatem facit, et delictum est
iniquitas. et scitis quod ille manifestatus sit, ut
auferat delicta, utique hactenus admittenda. siquidem subiungit:
omnis, qui manet in illo, non delinquet. omnis
qui delinquit, neque uidit neque cognouit eum. filioli,
nemo uos seducat. omnis qui facit iustitiam, iustus
est, sicut et ille iustus est. qui facit delictum, ex diabolo
est, quoniam diabolus a primordio delinquit. in
hoc enim manifestatus est filius dei, ut soluat opera
diaboli. nam et soluit liberans hominem per lauacrum donato
ei chirographo mortis. et ideo omnis, qui ex deo nascitur [*] [*]
non facit delictum, quia semen dei manet in illo, et
non potest delinquere, quia ex deo natus est. in hoc
manifesti sunt filii dei et filii diaboli. in quo, nisi illi
non delinquendo, ex quo de deo nati sunt, isti delinquendo,
quia de diabolo sunt, perinde atque si numquam sint ex
deo nati? quod si dicit, qui non est iustus, ex deo non
est, qui non pudicus, quomodo rursus ex deo fiet, qui
iam esse desiit? iuxta est igitur ut excidisse sibi dicamus
Iohannem in primore quidem epistola negantem nos sine delicto
esse, nunc uero praescribentem non delinquere omnino,
et illic quidem aliquid de uenia blandientem, hic uero districte
negantem filios dei quicumque deliquerint. sed absit. nam
nec ipsi excidimus a qua digressi sumus distinctione delictorum.
et hic enim illam Iohannes commendauit, quod sint quaedam
delicta cotidianae incursionis, quibus omnes simus obiecti. cui
\'enim non accidet aut irasci inique et ultra solis occasum, aut
et manum immittere aut facile male dicere aut temere iurare
aut fidem pacti destruere aut uerecundia aut necessitate mentiri?
in negotiis, in officiis, in quaestu, in uictu, in uisu, in
auditu quanta temptamur? ut, si nulla sit uenia istorum, nemini
salus competat. horum ergo erit uenia per exoratorem
patris Christum. sunt autem et contraria istis, ut grauiora et
exitiosa, quae ueniam non capiant, homicidium, idololatria, fraus,
negatio, blasphemia, utique et moechia et fornicatio, et si qua
alia uiolatio templi dei. horum ultra exorator non erit Christus;
haec non admittet omnino, qui natus ex deo fuerit, non
futurus dei filius, si admiserit. ita Iohannis ratio constabit
diuersitatis, distinctionem delictorum disponentis, cum delinquere
filios dei nunc adnuit, nunc abnuit. prospiciebat enim
clausulam litterarum suarum, et illi praestruebat hos sensus
dicturus in fine manifestius: si quis scit fra\'trem suum delinquere
delictum non ad mortem, postulabit, et dabit [*] [*]
ei uitam dominus, qui non ad mortem delinquit. est
enim delictum ad mortem; non de eo dico, ut quis postulet.
meminerat et ipse Hieremiam prohibitum a deo deprecari
pro populo mortalia delinquente. omnis iniustitia
delictum est, et est delictum ad mortem. scimus
autem, quod omnis, qui ex deo natus sit, non delinquit,
scilicet delictum quod ad mortem est. ita nihil iam
superest quam aut neges moechiam et fornicationem mortalia
esse delicta, aut inremissibilia fatearis, pro quibus nec exorare
permittitur.

Disciplina igitur apostolorum proprie quidem instruit ac
determinat principaliter sanctitatis omnis erga templum dei
antistitem et ubique de ecclesia eradicantem omne sacrilegium
inpudicitiae sine ulla restitutionis mentione. uolo tamen ex
redundantia alicuius etiam comitis apostolorum testimonium
superducere, idoneum confirmandi de proximo iure disciplinam
magistrorum. extat enim et Barnabae titulus ad Hebraeos, a
deo satis auctorati uiri, ut quem Paulus iuxta se constituerit
in abstinentiae tenore: aut ego solus et Barnabas non habemus
operandi potestatem? et utique receptior apud
ecclesias epistola Barnabae illo apocrypho Pastore moechorum.
monens itaque discipulos omissis omnibus initiis ad perfectionem
magis tendere nec rursus fundamenta paenitentiae
iacere ab operibus mortuorum, impossibile est enim, inquit,
eos qui semel inluminati sunt et donum caeleste gustauerunt
et participauerunt spiritum sanctum et uerbum
dei dulce gustauerunt, occidente iam aeuo cum
exciderint, rursus reuocari in paenitentiam, refigentes
cruci in semetipsos filium dei et dedecorantes. terra
enim quae bibit saepius deuenientem in se humorem [*] [*]

et peperit herbam aptam his propter quos et colitur,
benedictionem dei consequitur; proferens autem spinas
reproba et maledictioni proxima, cuius finis in
exustionem. hoc qui ab apostolis didicit et cum apostolis
docuit, numquam moecho et fornicatori secundam paenitentiam
promissam ab apostolis norat. optime enim legem interpretabatur
et figuras eius iam in ipsa ueritate seruabat. ad hanc
denique speciem disciplinae de leproso cautum fuit: si autem
uarietas effloruerit in cutem et totam cutem texerit
a capite usque ad pedes per omnem conspectum, et
sacerdos cum uiderit, emundabit eum, quoniam conuertit
in album, mundus est. qua uero die uisus fuerit
in eiusmodi color uiuus, inquinatus est. conuersum
enim hominem de pristino carnis habitu in candorem fidei,
quae uitium et macula aestimatur in saeculo, et totum nouatum
mundum uoluit intellegi, qui iam non sit uarius, non sit de
pristino et nouo aspersus. si uero post abolitionem in uetustatem
aliquid ex illa reuixerit, rursum in carne eius quod
emortuum delicto habebatur immundum iudicari nec expiari
iam a sacerdote. ita moechia de pristino recidiua et unitatem
noui coloris, a quo fuerat exclusa, commaculans immundabile
est uitium. item de domo: si quae maculae et cauositates
adnuntiatae in parietibus sacerdoti fuissent, priusquam
introiret ad inspiciendam eam, iubet auferri de
domo omnia, ita immunda non futura quae domus essent.
dehinc introgressus sacerdos si inuenisset cauositates
uiridicantes uel rubescentes, et aspectum
earum humiliorem citra parietinam formam, exiret ad
ianuam et secerneret domum illam septem diebus.
dehinc die septima regressus si animaduertisset diffusum
in parietibus tactum illum, imperaret [*] [*]
exterminari eos lapides, in quibus tactus leprae fuisset,
et abici extra ciuitatem in locum immundum, et sumi
alios lapides politos et solidos et reponi loco pristinorum
et puluere alio inliniri domum. oportet enim, cum
peruenitur ad summum sacerdotem patris Christum, de domo
hominis nostri in tempore hebdomadis auferri omnia impedimenta
prius, ut munda sit quae remanet domus, caro et
anima, et ubi introierit eam sermo dei et inuenerit maculas
ruboris et uiroris, extrahi statim et abici foras sensus mortiferos
et cruentos (nam et Apocalypsis uiridi equo mortem,
russeo autem proeliatorem imposuit), proque illis politos et in
compaginem aptos et firmos substrui lapides, quales in Abrahae
filios fiunt, ut ita homo habilis deo sit. quod si post recuperationem
et reformationem rursus sacerdos animaduerterit
in eadem domo de pristinis cauis aliquid et maculis, immundam
eam pronuntiauit, et iussit deponi materias et lapides et omnem
structuram eius et abici in locum immundum. hic erit homo
caro atque anima, qui post baptisma et introitum sacerdotum
reformatus denuo resumit scabra et maculas carnis, et abicitur
extra ciuitatem in locum immundum, deditus scilicet satanae
in carnis interitum, nec amplius reaedificatur in ecclesia post
ruinam. sic et de famulae concubitu, quae homini esset reseruata,
necdum redempta, necdum liberata. prospicietur,
inquit illi, et non morietur, quia nondum est manumissa,
cui seruabatur. nondum enim caro a Christo manumissa,
cui seruabatur, impune contaminabatur, ita iam manumissa
non habet ueniam.