De Patientia (11-15)

Post has principales impatientiae materias ut potuimus
regestas quid inter ceteras euagemur, quae domi, quae foris? [*] [*]

lata atque diffusa est operatio mali multiplicia aspidum
incitamenta, iaculantis, et modo paruula modo maxima. si
paruula de sua mediocritate contemnas, maximis pro sua
exuperantia cedas. ubi minor iniuria, ibi nulla necessitas
impatientiae. at ubi maior iniuria, ibi necessarior iniuriae
medela, patientia. certemus igitur quae a malo infliguntur
sustinere, ut hostis studium aemulatio nostrae aequanimitatis
eludat. si uero quaedam ipsi in nos aut imprudentia aut
sponte etiam superducimus, aeque patienter obeamus quae
nobis imputamus. quodsi a domino nonnulla credimus incuti,
cui magis patientiam quam domino praebeamus? quin insuper
gratulari [et gaudere] nos docet dignatione diuinae castigationis.
ego, inquit, quos diligo castigo. o seruum illum
beatum, cuius emendationi dominus instat, cui dignatur
irasci, quem admonendi dissimulatione non decipit! undique
igitur adstricti sumus officio patientiae administrandae, qua
aequa ex parte aut erroribus nostris aut mali insidiis aut
admonitionibus domini interuenimus. eius officii magna
merces, felicitas scilicet. quos enim felices dominus nisi
patientes nuncupauit dicendo: beati pauperes spiritu,
illorum est enim regnum caelorum? nullus profecto
spiritu pauper nisi humilis. quis autem humilis nisi
patiens? quia nemo subicere sese potest sine prima patientia
subiectionis ipsius. beati, inquit, flentes atque lugentes.
quis talia sine patientia tolerat? itaque talibus et aduocatio
et risus promittitur. beati mites. hoc quidem uocabulo
impatientes non licet omnino censeri. item cum pacificos [*] [*] [*] [*]
eodem titulo felicitatis notat et filios dei nuncupat, numquid
impatientes pacis adfines? stultus hoc senserit. cum uero
gaudete et exultate dicit, quotiens uos maledicent
et persequentur, merces enim uestra plurima in
caelo, id utique non [exultationis] impatientiae pollicetur,
quia nemo in aduersis exultabit, nisi ante contempserit ea.
nemo contemnet, nisi patientiam gesserit.

Quod (ad) pecis gratissimae deo attinet disciplinam.
quis omnino impatientiae natus uel semel ignoscet fratri suo,
non dicam septies et septuagies septies? quia ad iudicem
cum aduersario suo dirigens negotium conuenientia soluet,
nisi prius iram delerit, duritiam amaritudinem, uenas scilicet
impatientiae, amputarit? quomodo remittes et remittetur tibi,
. si tenax iniuriae per absentiam patientiae fueris? nemo
conuulsus animum in fratrem suum munus apud altare
perficiet, nisi prius, reconciliando fratri l\'euersus, ad patientiam
fuerit. sol super iram nostram si occiderit, periclitamur. non
licet nobis una die sine patientia manere. atenim cum omnem
speciem salutaris disciplinae gubernet, quid mirum, quod
etiam paenitentiae ministrat? solita lapsis subuenire, haec
expectat, haec exoptat, haec exorat paenitentiam quandoque
inituris salutem. quantum boni utrique confert, cum [*] [*]

disiuncto matrimonio — ex ea tamen causa, qua licet seu
uiro seu feminae a diuiduitatis perseuerantia sustineri —
alterum adulterum non facit alterum emendat. sic et illis
dominicarum similitudinum exemplis de paenitentia saluis
adest: erroneam ouem patientia pastoris requirit et inuenit —
nam impatientia unam facile contemneret, sed laborem inquisitionis
patientia suscipit - et humeris insuper aduehit, baiulus
patiens, peccatricem derelictam; illum quoque prodigum filium
patientia patris et recipit et uestit et pascit et apud impatientiam
irati fratris excusat. saluus est igitur qui perierat,
quis paenitentiam iniit; paenitentia non periit, quia patientiam
inuenit. iam dilectio, summum fidei sacramentum, Christiani
nominis thesaurus, quam apostolus totis uiribus
sancti spiritus commendat, cuius nisi patientiae disciplinis
eruditur? dilectio, inquit, magnanimis est: id a patientia
sumit. benefica est: malum patientia non facit. non
aemulatur: id quidem patientiae proprium est. nec proteruum
sapit: modestiam de patientia traxit. non inflatur,
non proteruit: non enim ad patientiam pertinet. nec
sua requirit: suffert ** sua, dum alteri prosit. nec incitatur:
ceterum quid impatientiae reliquisset? ideo, inquit.
dilectio omnia sustinet, omnia.tolerat, utique quia
patiens. merito ergo numquam excidet. nam cetera euacuabuntur
consummabuntur exhaurientur: linguae scientiae prophetiae,
permanent autem fides spes dilectio: fides, quam [*] [*] [*]
Christi patientia induxit, spes, quam hominis patientia expectat,
dilectio, quam deo magistro patientia comitatur.

Usque huc de patientia tantum simplici et uniformi
et tantum in animo constituta, cum eandem etiam in corpore
demerendo domino multipliciter adlaboremus, utpote quae
ab ipso domino in corporis quoque uirtute edita est, siquidem
rector animus facile communicat spiritus inuecta cum habitaculo
suo. quae igitur negotiatio patientiae in corpore?
inprimis adflictatio carnis, hostia domino placatoria per
humiliationis sacrificium, cum sordes cum angustia uictus
domino libat, contenta simplici pabulo puroque aquae potu,
cum ieiunia coniungit, cum cineri et sacco inolescit. haec
patientia corporis precationes commendat, deprecationes adfirmat;
haec aures Christi (et) dei aperit, seueritatem dispergit.
clementiam elicit. sic ille rex Babylonius offenso domino
cum squalore et paedore septenni ab humana forma exulasset,
immolata patientia corporis sui et regnum recuperauit et.
quod optabilius homini est, satis deo fecit. iam si altiores
et feliciores gradus corporalis patientiae digeramus, eadem
sanctitati quoque praecurat continentiam carnis: haec et
uiduam tenet et uirginem adsignat et uoluntarium spadonem
ad regna caeli leuat. quod de uirtute animi uenit in carne
perficitur. carnis patientia in persecutionibus denique proeliatur.
si fuga urgeat, incommoda fugae caro militat. si et carcer [*] [*]

praeueniat, caro in uinculis, caro in ligno, caro in solo;
illa et in paupertate lucis, illa et in penuria mundi. cum
uero producitur ad experimentum felicitatis, ad occasionem
secundae intinctionis, ad ipsum diuinae sedis ascensum, nulla
plus illic quam patientia corporis. si spiritus promptus,
sed caro infirma, ubi salus spiritus sine patientia et
carnis ipsius? at cum hoc dominus de carne dicit, infirmam
pronuntians, quid ei firmandae opus sit, ostendit, patientia scilicet
aduersus omnem subuertendae fidei uel puniendae paraturam,
ut uerbera, ut ignem, ut crucem bestias gladium constantissime
toleret, quae prophetae, quae apostoli sustinendo uicerunt..

His patientiae uiribus secatur Esaias et de domino non
tacet, lapidatur Stephanus et ueniam hostibus suis postulat.
o felicissimum illum quoque, qui omnem patientiae speciem
aduersus omnem diaboli uim expunxit! quem non abactae
greges, non] illae in pecore diuitiae, non filii uno ruinae
impetu adempti, non ipsius denique corporis in uulnere crucia.
tus a patientia fide domino dedita exclusit, quem diabolus
totis uiribus frustra cecidit. neque enim a respectu dei tot
doloribus auocatus ille est, sed constitit nobis in exemplum
et testimonium tam spiritu quam carne tam animo quam
corpore patientiae perpetrandae, ut neque damnis saecularium
nec amissionibus carissimorum nec corporis quidem
conflictationibus succidamus. quale in illo uiro feretrum deus
de diabolo extruxit, quale uexillum de inimico gloriae suae [*] [*]

extulit, cum ille homo ad omnem acerbum nuntium nihil\'
ex ore promeret nisi deo gratias, cum uxorem iam malis:
delassatam et ad praua remedia suadentem execraretur! quid
ridebat deus, quid dissecabatur malus, cum Iob inmundum
ulceris sui redundantiam magna aequanimitate destringeret,
cum erumpentes bestiolas inde in eosdem specus et pastus
refossae carnis ludendo reuocaret! itaque operarius ille
uictoriae dei retusis omnibus iaculis temptationum lorica
clipeoque patientiae et integritatem mox corporis a deo recuperauit
et quae amiserat conduplicata possedit et si filios quoque
restitui uoluisset, pater iterum uocaretur. sed maluit in illo
die reddi sibi: tantum gaudii, securus de domino, distulit: sustinuit
iam uoluntariam orbitatem, ne sine aliqua patientia uiueret.

Adeo satis idoneus patientiae sequester deus: si iniuriam
deposueris penes eum, ultor est; si damnum, restitutor
est; si dolorem, medicus est; si mortem, resuscitator est
quantum patientiae licet, ut deum habeat debitorem! nec inmerito
[enim. omnia enim placita eius tuetur, omnibus mandatis
eius interuenit: fidem munit, pacem gubernat, dilectionem
ådiuuat, humilitatem instruit, paenitentiam expectat, exhomolo.
gesin adsignat, carnem regit, spiritum seruat, linguam frenat,
manum continet, temptationes inculcat, scandala pellit, martyria
consummat, pauperem consolatur, diuitem temperat,
infirmum non consumit, ualentem non extendit, fidelem delectat.
gentilem inuitat, seruum domino, dominum deo commendat.
feminam exornat. uirum adprobat; amatur in puero, laudatur
in iuuene, suspicitur in sene; in omni sexu, in omni aetate,
formosa est. age iam, sis. et effigiem habitumque eius [*] [*]

comprehendamus. uultus illi tranquillus et placidus, frons
pura, nulla maeroris aut irae rugositate contracta; remissa
aeque is laetum modum supercilia, oculis humilitate, non
infelicitate deiectis; os taciturnitatis honore signatum; color,
qualis securis et innoxiis; motus frequens capitis in diabolum
et minax risus; ceterum amictus circum pectora candidus
et corpori impressus, ut qui nec inflatur nec inquinatur.
sedet! enim in throno spiritus eius mitissimi et mansuetissimi,
qui non turbine glomeratur, non nubilo liuet, sed est tenerae
serenitatis, apertus et simplex, quem tertio uidit Helias.
nam ubi deus, ibidem et alumna eius, patientia scilicet.
cum ergo spiritus dei descendit, indiuidua patientia comitatur
eum. si non cum spiritu admiserimus, in nobis morabitur
semper? immo nescio, an diutius perseueret- BKM
sua comite ac ministra omni loco ae tempore angatur necesse
est. quodcumque inimicus eius inflixerit, solus sustinere non
poterit, carens instrumento sustinendi.