De Patientia (10)

Est et alius summus impatientiae stimulus ultionis
libido, negotium curans aut gloriae aut malitiae. sed et gloria
ubique uana et malitia numquam non domino odiosa, hoc
quidem loco cum maxime, cum alterius malitia prouocata
superiorem se in exsequenda ultione constituit et remunerans
nequam duplicat quod semel factum est ultio penes errorem
solacium uidetur doloris, penes ueritatem certamen redarguitur
malignitatis. quid enim refert inter prouocantem et prouocatum,
nisi quod ille prior in maleficio deprehenditur, at ille
posterior? tamen uterque laesi hominis domino reus est,
qui omne nequam et prohibet et damnat. nulla in maleficio
ordinis ratio est, nec locus secernit quod similitudo
coniungit. par factum par habet meritum. absolute itaque
praecipitur malum malo non rependendum. quomodo id
obseruabimus, si fastidientes * in fastidio ultionis non erimus?
quem autem honorem litabimus domino deo, ei nobis
arbitrium defensionis arrogauerimus? nos putres, uasa
fictilia! seruulis nostris adsumentibus sibi de conseruis [*] [*]

ultionem grauiter offendimur eosque, qui nobis patientiam
obtulerint suam, ut memores humilitatis seruitutis suae,
dominici honoris diligentes non probamus modo, sed ampliorem,
quam ipsi sibi praesumpsissent, satisfactionem facimus. id
nobis in domino tam iusto ad aestimandum, tam potenti
ad perficiendum periclitatur? ** hoc se nobis repromittit
dicens: uindictam mihi, et ego uindicabo, id est:
patientiam tibi, et ego patientiam remunerabo. cum enim
dicit: nolite iudicare, ne iudicemini, nonne patientiam
flagitat? quis enim non iudicabit alium, nisi qui patiens erit
non defendendi? quid ergo credimus iudicem illum, si non
et ultorem? quis idcirco iudicat, ut ignoscat? ac si ignoscet,
tamen iudicantis impatientiam cauerit et honorem unici
iudicis [id est dei] abstulerit. quantos uero casus huiusmodi
impatientia incursare consueuit! quotiens paenituit defensionem!
quotiens instantia eius deterior inuenta est causis
suis! quoniam nihil impatientia susceptum sine impetu transigi
nouit, nihil impetu actum non aut offendit aut corruit aut
praeceps abit. iam si leuius defenderis, insanies, si uberius,
oneraberis. quid mihi cum ultione, cuius modum regere non
possum per impatientiam doloris? quodsi patientiae incubabo,
non dolebo; si non dolebo, ulcisci non desiderabo.