De Oratione (6-10)

Sed quam eleganter diuina sapientia ordinem orationis
instruxit, ut post caelestia, id est post dei nomen, dei uoluntatem
et dei regnum terrenis quoque necessitatibus petitioni
locum faceret! nam et edixerat\' dominus: quaerite prius
regnum, et tunc uobis etiam haec adicientur. quamquam
PANEM NOSTRUM QVOTIDIANUM DA NOBIS HODIE spiritaliter
potius intellegamus. Christus enim panis noster est, quia
uita Christus et uitae panis. ego sum, inquit, panis uitae,
et paulo supra: panis est sermo dei uiui, qui descendit [*] [*]

de caelis, tunc quod et corpus eius in pane censetur: hoc
est corpus meum. itaque petendo panem quotidianum perpetuitatem
postulamus in Christo et indiuiduitatem a corpore
eius. sed et quia carnaliter admittitur ista uox, non sine religione
potest fieri et spiritalis disciplinae. panem enim peti
mandat, quod solum fidelibus necessarium est; cetera enim
nationes requirunt. ita et exemplis inculcat et parabolis retractat,
cum dicit: numquid panem filiis pater aufert et
canibus tradit? item: numquid filio panem poscenti
lapidem tradit? ostendit enim, quid a patre filii expectent.
sed et nocturnus ille pulsator panem poscebat. merito autem
adiecit: da nobis hodie, ut qui praemiserat: nolite de crastino
cogitare quid edatis. cui rei parabolam quoque accommodauit
illius hominis, qui prouenientibus fructibus ampliationem
horreorum et longae securitatis spatia cogitauit, is
ipsa nocte moritur.

Consequens erat, ut obseruata dei liberalitate etiam clementiam
eius precaremur. quid enim alimenta proderunt, si
illi reputamur reuera quasi taurus ad uictimam? sciebat dominus
se solum sine delicto esse. docet itaque petamus DI-
MITTI NOBIS DEBITA NOSTRA. exomologesis est petitio ueniae,
quia qui petit ueniam, delictum confitetur. sic et paenitentia
demonstratur acceptabilis deo, quia uult eam quam mortem
peccatoris. debitum autem in scripturis delicti figura est, quod
perinde iudicio debeatur et ab eo exigatur nec\' euadat iustitiam
exactionis, nisi donetur exactio; sicut illi seruo dominus
debitum remisit. huc enim spectat exemplum parabolae totius.
nam et quod idem seruus a domino liberatus non perinde [*] [*]

parcit debitori suo ac propterea delatus penes dominum tortori
delegatur ad soluendum nouissimum quadrantem, id est
modicum usque delictum, eo competit, quod remittere nos quo- \'
que profitemur debitoribus nostris. iam et alibi ex hac specie
orationis: remittite, inquit, et remittetur uobis. et cum
interrogasset Petrus, si septies remittendum esset fratri, immo,
inquit, septuagies septies; ut legem in melius reformaret,
quod in Genesi de Cain septies, de Lamech autem septuagies
septies ultio reputata est.

Adiecit ad plenitudinem tam expeditae orationis, ut non
de remittendis tantum, sed etiam de auertendis in totum delictis
supplicaremus: NE NOS INDUCAS IN TEMPTATIONEM, id est,
ne nos patiaris induci, ab eo utique qui temptat. ceterum absit
ut dominus temptare uideatur, quasi aut ignoret fidem
cuiusque aut deicere

sit geStiens. diaboli est infirmitas et
malitia. nam et Abraham non temptandae fidei gratia sacrificare
de filio iusserat, sed probandae, ut per eum faceret
exemplum praecepto suo, quo mox praecepturus erat, ne qui
pignora deo cariora haberet. ipse a diabolo temptatus praesidem
et artificem temptationis demonstrauit. hunc locum
posterioribus confirmat, orate, dicens, ne temptemini. adeo
temptati sunt dominum deserendo, quia somno potius indulserant
quam orationi. ergo respondet clausula, interpretans
quid sit, ne nos deducas in temptationem. hoc est enim:
SED DEUEHE NOS A MALO.

Compendiis pauculorum uerborum quot attinguntur edicta
prophetarum, euangeliorum, apostolorum, sermones domini, [*] [*]

parabolae, exempla, praecepta! quot simul expunguntur officia!
dei honor in patre, fidei testimonium in nomine, oblatio obsequii
in uoluntate, commemoratio spei in regno, petitio uitae
in pane, exomologesis debitorum in deprecatione, sollicitudo
temptationum in postulatione tutelae. quid mirum? deus solus
docere potuit, quomodo se uellet orari. ab ipso igitur ordinata
religio orationis et de spiritu ipsius iam tunc cum ex
ore diuino ferretur, animata suo priuilegio ascendit in caelum
commendans patri quae filius docuit.

Quoniam tamen dominus prospector humanarum neces- 10
sitatum seorsum post traditam orandi disciplinam, petite, inquit,
et accipietis, et sunt, quae petantur pro circumstantia
cuiusque, praemissa legitima et ordinaria oratione quasi fundamento,
accedentium ius est desideriorum superstruendi extrinsecus
petitiones, cum memoria tamen praeceptorum.