De Ieiunio Adversus Psychicos (6-7)

Nunc si temere rationes castigati a deo uictus et castigandi
propter deum a nobis ad primordiorum experimenta reuocauimus,
conscientiam communem consulamus. ipsa natura
enuntiabit, quales nos ante pabulum et potum in uirgine adhuc
saliua exhibere consuerit rebus dumtaxat sensu agendis,
quo diuina tractantur, si multo pollentioris mentis, si multo
uiuacioris cordis, quam cum totum illud domicilium interioris
hominis escis stipatum, uinis inundatum, decoquendis iam stercoribus
exaestuans praemeditatorium efficitur latrinarum, in quo
plane nihil tam in proximo supersit quam ad lasciuiam sapere.
manducauit populus et bibit, et surrexerunt ludere.
intellege sanctae scripturae uerecundiam: lusum nisi impudicum
non denotasset. ceterum quotusquisque meminerit religionis
occupatis memoriae locis, impeditis sapientiae membris? nemo
ita ut decet, ita ut par est, ita ut utile est, recordabitur dei
eo in tempore, quo ipsum sibi hominem excidere sollemne est.
omnem disciplinam uictus aut occidit aut uulnerat. mentior,
si non dominus ipse obliuionem sui exprobrans Israeli causam
plenitudini reputat. incrassatus est dilectus et pinguefactus
et dilatatus est, et dereliquit deum, qui fecit
eum, et abscessit a domino salutificatore suo. denique
in eodem Deuteronomio eandem causam praecaueri iubens,
ne, inquit, cum manducaueris et biberis et domos optimas
aedificaueris, ouibus et bubus tuis multiplicatis
et argento et auro extollatur cor tuum et obliuiscaris
domini dei tui. praeposuit corruptelae diuitiarum edacitatis
enormitatem, cui ipsae diuitiae procurant. per illam scilicet
incrassatum erat cor populi, ne oculis uideret et auribus audiret
et corde coniceret adipibus obstructo, quas nominatim esui
abstulit dedocens hominem saginae studere. ceterum cui cor
erectum potius inueniebatur quam impinguatum, qui [*] [*]

quadraginta diebus totidemque noctibus supra humanae naturae facultatem
ieiunium perennauit spiritali fide uirtutem subministrante,
et uidit oculis dei gloriam et audiuit auribus dei
uocem et corde coniecit dei legem iam tunc docentis non in
solo pane uiuere hominem, sed in omni uerbo dei, cum quidem
nec ipsum Moysen deo pastum inediamque eius nomine
saginatam constanter contemplari ualeret pinguior populus.
merito igitur etiam in carne se dominus ei ostendit collegae
ieiuniorum suorum, non minus et Heliae. nam et Helias hoc
primum, quod famem fuerat imprecatus, satis iam se ieiuniis
uouerat. uiuit, inquit, dominus, cui adsisto in conspectu
eius, si erit ros istis annis et imber. dehinc minantem
Iezabel fugiens post unicum pabulum et potum, quem ab angelo
expergefactus inuenerat, et ipse quadraginta diebus et
noctibus uacuo uentre, arido ore peruenit in montem Choreb,
ubi cum in speluncam deuertisset, quam familiari congressu
dei exceptus est! quid tu Helia hic? multo amicior ista
uox quam Adam ubi es? illa enim pasto homini minabatur,
ista ieiuno blandiebatur. tanta est circumscripti uictus.
praerogatiua, ut deum praestet homini contubernalem, parem
reuera pari. si enim deus aeternus non esuriet, ut testatur
per Esaiam, hoc erit tempus, quo homo deo adaequetur, cum
sine pabulo uiuit.

Processimus itaque iam ad exempla, uti reuoluamus utilitatis
efficacia potestates istius officii, quod etiam iratum deum
homini reconciliat. deliquerat Israel in aquatione apud Maspha
congregatus a Samuele, sed ita statim delictum ieiunio diluit,
ut periculum proelii simul fugerit. cum maxime Samuel offerebat
holocaustum (in nullo magis procuratam audimus dei
clementiam quam in abstinentia populi) et allophyli proelio admouebant,
ibidem dominus intonuit uoce magna super [*] [*]

allophylos, et confusi sunt et corruerunt in conspectu Israelis,
et processerunt uiri Israel ex Maspha et persecuti sunt allophylos
et usque Bethor ceciderunt, pastos impasti, armatos
inermes. hae erunt uires ieiunantium deo. caelum pro eiusmodi
militat. habes formam praesidii etiam spiritalibus bellis
necessariam. perinde cum rex Assyriorum Sennacherib compluribus
iam ciuitatibus captis Israeli per Rapsacen blasphemias
et minas intentaret, nihil aliud illum a proposito in
Aethiopias auertit. dehinc quid aliud centum et octoginta
quatuor milia de exercitu eius per angelum absumpsit quam
Ezechiae regis humiliatio? siquidem duritia hostis adnuntiata
uestem scidit, saccum induit eodemque habitu seniores sacerdotum
ad deum per Esaiam adire iussit utique ieiunio preces
prosequente. neque enim cibi tempus in periculo nec saturitatis
cultus in sacco. semper inedia maeroris sequela est
sicut laetitia accessio saginae. per hanc maeroris sequelam
et inediam etiam ciuitas illa peccatrix Niniue de exitio praedicato
liberatur. satis enim paenitentia scelerum commendauerat
ieiunium triduo functam, etiam pecudibus enectis, quibus
iratus deus non erat. Sodoma quoque et Gomorra euasissent,
si ieiunassent. hoc remedium agnoscit et Achab. cum illi
post transgressionem et idololatriam et necem Nabuthae propter
uineam interempti a Iezabel exprobrasset Helias: qualiter
occidisti et hereditatem possedisti: in loco quo
sanguinem Nabuthae canes delinxerant, tuum quoque
delinguent, destituit semetipsum et saccum carni suae imposuit
et ieiunauit et dormiuit in sacco. et tunc sermo domini
ad Heliam: uidisti ut reueritus sit Achab a facie
mea: pro eo, quod reueritus est, non superducam [*] [*]
laesuram in diebus ipsius, sed in diebus filii eius superducam
eam, qui non erat ieiunaturus. ita ieiunium in
deum reuerentiae opus est, per quod Anna quoque ambiens
uxor Helcanae retro sterilis impetrauit facile a deo inanem
cibo uentrem filio implere et quidem propheta. sed non modo
naturae mutationem aut periculorum auersionem aut delictorum
obliterationem, uerum etiam sacramentorum agnitionem ieiunia
de deo merebuntur. aspice Danielis exemplum. circa somnium
regis Babylonis omnes turbantur sophistae, negant ultra de
praestantia humana posse cognosci. solus Daniel deo fidens
et sciens, quid ad demerendam dei gratiam faceret, spatium
tridui postulat, cum sua fraternitate ieiunat, atque ita orationibus
commendatis et ordinem et significationem somnii per
omnia instruitur, tyranni sophistis parcitur, deus glorificatur,
Daniel honoratur, non minorem dei gratiam et postea quoque
relaturus anno primo regis Darii, cum ex recogitatu praedicatorum
temporum ab Hieremia dedit faciem suam deo in ieiuniis
et sacco et cinere. nam et angelus missus ad eum hanc
statim professus est causam diuinae dignationis: ueni, inquit,
demonstrare tibi, quatenus miserabilis es, ieiunando scilicet.
si deo miserabilis, leonibus in lacu fuerat horribilis, ubi
quidem illi sex diebus ieiunanti prandium angelus procurauit.