Adversus Praxean (7)

Tunc igitur etiam ipse sermo speciem et ornatum suum
sumit, sonum et uocem, cum dicit deus: fiat lux. haec est
natiuitas perfecta sermonis, dum ex deo procedit. conditus
ab eo primum ad cogitatum in nomine sophiae: dominus
condidit me initium uiarum, dehinc generatus ad effectum:
cum pararet caelum, aderam illi, exinde, eum
patrem sibi faciens, de quo procedendo *, filius factus est,
primogenitus, ut ante omnia genitus, et unigenitus, ut solus
ex deo genitus, proprie de uulua cordis ipsius, secundum
quod et pater ipse testatur: eructauit cor meum sermonem
optimum. ad quem deinceps gaudens proinde gaudentem
in persona illius: filius meus es tu, (inquit,) ego hodie
genui te, et: ante luciferum genui te. sic et filius ex [*] [*]

sua persona profitetur patrem in nomine sophiae: dominus
condidit me initium uiarum in opera sua; ante
omnes autem colles generauit me. nam si hic quidem
sophia uidetur dicere conditam se a domino in opera et uias
eius, alibi autem per sermonem ostenditur omnia facta esse
et sine illo nihil factum, sicut et rursum: sermone eius
caeli confirmati sunt et spiritu eius omnes uires
eorum, utique eo spiritu, qui sermoni inerat, apparet unam
eandemque uim esse nunc in nomine sophiae nunc in appellatione
sermonis, quae initium accepit uiarum in dei opera et
quae caelum confirmauit, per quam omnia facta sunt et sine
qua nihil factum est. nec diutius de isto, quasi non ipse sit
sermo et in sophiae et in rationis et in omnis diuini animi
et spiritus nomine, qui filius factus est dei, de quo prodeundo
generatus est. ergo, inquis, das aliquam substantiam
esse sermonem, spiritu et sophiae traditione constructam?
plane. non uis enim eum substantiuum habere in re per
substantiae proprietatem, (ne) ut res et persona quaedam uideri
possit et ita capiat secundus a deo constitutus duos efficere
patrem et filium, deum et sermonem. quid est enim, dicis,
sermo, nisi uox et sonus oris et, sicut grammatici tradunt,
aer offensus, intellegibilis auditu, ceterum uacuum nescio
quid et inane et incorporale? at ego nihil dico de deo inane
et uacuum prodire potuisse, ut non de inani et uacuo prolatum,
nec carere substantia quod de tanta substantia processit
et tantas substantias fecit; fecit enim et ipse quae facta sunt [*] [*]
per illum. (aut). quale est, ut nihil sit ipse, sine quo nihil
factum est, ut inanis solida et uacuus plena et incorporalis
corporalia sit operatus? nam etsi potest aliquando quid fieri
diuersum eius, per quod fit, nihil tamen potest fieri per id,
quod uacuum et inane est (si) uacua et inanis res est sermo dei,
qui filius dictus est? qui ipse deus cognominatus est? et sermo
erat apud deum, et deus erat sermo. scriptum est: non
sumes nomen dei in uanum: hic certe est, qui in effigie
dei constitutus non rapinam existimauit esse se aequalem
deo. in qua effigie dei? utique in aliqua, non tamen
in nulla. quis enim negabit deum corpus esse, etsi deus
spiritus est? spiritus enim corpus sui generis in sua effigie.
sed si et inuisibilia illa, quaecumque sunt, habent apud deum
et suum corpus et suam formam, per quae soli deo uisibilia
sunt, quanto magis quod ex ipsius substantia emissum est
sine substantia non erit? quaecumque ergo substantia sermonis
fuit, illam dico personam et illi nomen filii uindico et, dum
filium agnosco, secundum a patre defendo. -