Adversus Praxean (5)

Sed quia duos unum uolunt esse, ut idem pater et
filius habeatur, oportet et totum de filio examinari, an sit et [*] [*]

qui sit et quomodo sit, et ita res ipsa formam suam scripturis,
et interpretationibus earum patrocinantem, uindicabit.
aiunt quidam et Genesim in Hebraico ita incipere: in principio
deus fecit sibi filium. hoc ut firmum non sit,
alia me argumenta deducunt de ipsa dei dispositione, qua
fuit ante mundi constitutionem ad usque filii generationem.
ante omnia enim deus erat solus, ipse sibi et mundus et
locus et omnia, solus autem, quia nihil aliud extrinsecus
praeter illum. ceterum ne tunc quidem solus; habebat enim
secum quam habebat in semetipso, rationem suam scilicet.
rationalis enim deus, et t ratio in ipsum prius et ita ab ipso
omnia. quae ratio sensus ipsius est, hanc Graeci λόγον
dicunt, quo uocabulo etiam sermonem appellamus, ideoque
iam in usu est nostrorum per simplicitatem interpretationis
sermonem dicere in primordio apud deum fuisse, cum magis
rationem competat, [antiquiorem haberi] quia non sermonalis
a principio sit rationalis deus [etiam ante principium] et quia
ipse quoque sermo ratione consistens priorem eam ut substantiam
suam ostendat. tamen et sic nihil interest. nam etsi deus
nondum sermonem suum miserat, proinde eum cum ipsa et
in ipsa ratione intra semetipsum habebat, tacite cogitando
et disponendo secum quae per sermonem mox erat dicturus. cum
ratione enim sua cogitans atque disponens (sermone,) sermonem
eam efficiebat, quam sermone tractabat. id quo facilius intellegas,
ex te ipso; amo, recognosce ut ex imagine et [*] [*]
similitudine dei, quod habeas et tu in temetipso rationem, qui es
animal rationale, a rationali scilicet artifice non tantum factus.
sed etiam ex substantia ipsius animatus. uide, cum tacitus
tecum ipse congrederis ratione, hoc ipsum agi intra te occurrente
ea tibi cum sermone ad omnem cogitatus tui motum,
ad omnem sensus tui pulsum. quodcumque cogitaueris, sermo
est; quodcumque senseris, (o)ratio est. loquaris illud necesse
est in animo, et dum loqueris, conlocutorem pateris sermonem,
in quo inest haec ipsa ratio, qua cum. eo cogitans
loquaris, per quem loquens cogitas. ita secundus quodammodo
in te est sermo. [per quem loqueris cogitando et per quem
cogitas loquendo; ipse sermo alius est.] quanto ergo plenius
hoc [agitur] in deo, cuius tu quoque imago et similitudo
censeris? [quod habeat in se etiam tacendo rationem et in
ratione sermonem] possum itaque non temere praestruxisse et
tunc deum ante uniuersitatis constitutionem solum non fuisse.
habentem in semetipso proinde- rationem et in ratione sermonem,
quem secundum a se fecerat agitando intra se.