Adversus Marcionem (3.6)

Si satis constat de istis interim duabus proprietatibus
Iudaicae litteraturae, memento, lector, constitisse, ut, cum tale
quid adhibuerimus, non retractetur de forma scripturae, sed
de statu causae. cum igitur haeretica dementia eum Christum
uenisse praesumeret, qui numquam fuerat adnuntiatus, sequebatur,
ut eum Christum nondum uenisse contenderet, qui
semper fuerat praedicatus; atque ita coacta est cum Iudaico
errore sociari et ab eo argumentationem sibi struere, quasi
Iudaei, certi et ipsi ali(en)um fuisse qui uenit, non modo
respuerint eum ut extraneum uerum et interfecerint eum ut
aduersarium, agnituri sine dubio et omni officio religionis
prosecuturi, si ipsorum fuisset. scilicet nauclero illi non quidem
Rhodia lex, sed Pontica cauerat errare Iudaeos in Christum
suum non licere, quando, et si nihil tale praedicatum in illos
inueniretur, uel sola utique humana condicio deceptui obnoxia
persuasisset Iudaeos errare potuisse, qua homines, nec statim
praeiudicium sumendum de sententia eorum, quos credibile
fuerit errasse. porro cum et praedicatum sit non agnituros eos
Christum ideoque etiam perempturos, iam ergo ipse erit et
ignoratus et interemptus ab illis, in quem ita admissuri praenotabantur.
hoc si probari exigis, non eas scripturas euoluam,
quae interemptibilem Christum edicentes utique et ignorabilem
adfirmant, — nisi enim ignoratus nihil scilicet pati posset —
sed reseruatis eis ad causam passionum eas praedicationes in
praesenti sufficiet adhibere, quae interim ignorabilem probent
Christum, et hoc breuiter, dum ostendunt omnem uim [*] [*]

intellectus ademptam populo a creatore. auferam, inquit, sapientiam
sapientium illorum et prudentiam prudentiam;
eorum abscondam, et: aure audietis et non audietis
et oculis uidebitis et non uidebitis: incrassatum est
enim cor populi huius et auribus grauiter audierunt
et oculos concluserunt, ne quando auribus audiant et
oculis uideant et corde coniciant et conuertantur et
\'sanem illos. hanc enim obtusionem salutarium sensuun:
meruerant, labiis diligentes deum, corde autem longe absistentes
ab eo. igitur si Christus quidem adnuntiabatur a creatore solidante
tonitruum et condente spiritum et adnuntiante in homines
Christum suum secundum Iohelem prophetam, si omnis
spes Iudaeorum, ne dicam etiam gentium, in Christi reuelationem
destinabatur, sine dubio id demonstrabantur non agni.
turi et non intellecturi ablatis agnitionis et intellegentiae
uiribus, sapientia atque prudentia, quod adnuntiabatur, id est
Christus, erraturis in eum principalibus sapientibus eorum, id
est scribis, et prudentibus eorum, id est Pharisaeis, pariter
et populo auribus audituro et non audituro, utique Christum
docentem, et oculis uisuro et non uisuro, utique Christum
signa facientem, secundum quod et alibi: et quis caecus.
nisi pueri mei? et quis surdus, nisi qui dominatur
eorum? sed et cum exprobrat per eundem Esaiam: filios.
generaui et exaltaui, at illi me reiecerunt; agouit
bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui.
Israhel autem me non cognouit et populus me non
intellexit. nos quidem certi Christum semper in prophetis
locutum, — spiritum scilicet creatoris, sicut propheta testatur: [*] [*]
persona spiritus nostri Christus dominus — qui ab
initio uicarius patris in dei nomine et auditus sit et uisus,
scimus ipsius uoces eiusmodi fuisse, iam tunc Israheli exprobrantis
quae in illum commissuri praedicabantur: dereliquistis
dominumetin iram prouocastis sanctum Israhel.
si uero non in Christum, sed in ipsum potius deum uolueris
referre omnem Iudaicae ignorantiae de pristino reputationem,
nolens etiam retro sermonem et spiritum, id est Christum
creatoris, despectum ab eis et non agnitum, sic quoque reuinceris.
non negans enim filium et spiritum et substantiam
creatoris esse Christum eius, concedas necesse est eos, qui
patrem non agnouerint, nec filium agnoscere potuisse per
eiusdem substantiae condicionem, cuius si plenitudo intellecta
non est, multo magis portio certe, qua plenitudinis consors.
his ita dispectis iam apparet, quomodo et respuerint Iudaei
Christum et interemerint, non ut extraneum Christum intellegentes,
sed ut suum non agnoscentes, quia nec extraneum
intellegere potuissent de quo nihil umquam fuerat adnuntiatum,
cum intellegere potuissent de quo semper- fuerat praedicatum.
id enim intellegi uel non intellegi capit, quod habendo substantiam
praedicationis habebit et materiam uel agnitionis uel
erroris. quod uero materia (ea) caret, non admittit sapientiae
euentum. et adeo non qua alterius dei Christum auersati persecutique
sunt, sed qua solummodo hominem, quem planum
in signis et aemulum in doctrinis existimabant, ut et ipsum
hominem qua suum, id est Iudaeum, sed Iudaismi [*] [*] [*] [*]
torem et destructorem, deduxerint in iudicium et suo iure
punierint, alienum scilicet non indicaturi. tanto abest, ut alienum
Christum intellexisse uideantur qui nec hominem eius
ut alienum iudicauerunt.