Epistula Secundini ad Augustinum (6-8)

Et tamen iterum atque iterum subplex deprecor, oro, etiam
atque etiam obsecro, primum quidem ueniam largiri digneris,
si quo sermone fuerit tuum titillatum aureum pectus: ardore
enim hoc nimio feci, quia nolo te a nostro grege diuelli, a
quo etiam ego ipse aberrans paene perieram, nisi cito me de
iniqua communionis tulissem natura. deinde, ut concilies te »
illi, quae in te nihil deliquit: redeas ad illam, quae tibi, si
redieris, propter culpam non erit suscensura. nec enim septies
i [*] [*]

tantum nouit ignoscere: quin immo habet et ligandi et soluendi
potestatem. noli te fingere palpare. qui dudum. uidisti,
noli uelle discere, qui potes docere. dimitte hominum gloriam,
si uis Christo placere. temporibus nostris renoua Paulum,
qui cum legis Iudaicae doctor esset, consecutus a domino
apostolatus gratiam, quae putabat commoda, contempsit ut
stercora, ut Christum lucrifaceret. subueni animae tuae tam
lucidae, quia ignoras, quali sit fur hora uenturus. noli ornare
mortuos, quia uiuorum es ornamentum. noli comes esse lati
itineris, quia Amorrhaeum expectat, sed ad artam festina
uiam, ut consequaris uitam aeternam. desine, quaeso, utero
claudere Christum, ne ipse rursus utero concludaris, desine
duas naturas facere unam, quia adpropinquat domini iudicium.
uae, qui accipient, qui, quod dulce est, in amaritudinem
15 transferunt!

Sed si dubitas de principio, si ambigis de pugnae exordio,
. poterit diurno tractatu pacificoque conloquio reddi ratio. illud
tamen notum facio tuae sagacissimae bonitati, quia sunt quaedam
res, quae exponi sic non possunt, ut intellegantur; excedit
enim diuina ratio mortalium pectora. ut puta hoc ipsum,
quomodo sint duae naturae aut quare pugnauerit, qui nihil
poterat pati, necnon etiam de saeculo nouo quod idem memorat,
quia praecisis maximae illius terrae motibus hoc aedificetur.
quis autem admittat inter diuina praecidi, scilicet nisi [*] [*]

figuram facias interpretantis ad auditorem, quia ab hoc uerba
praeciduntur et in illo conponuntur ? et quamuis tractator
multa dixerit, quae teneat apud se auditor, tamen a tractatore
non recesserunt: nisi taliter et de illo sentias saeculo, et id,
quod dicitur stultum satis et ineptum. ita quoque et de pugna, s
quod nisi primo conicias. quia deus totus iustitia est, ultimum
autem facinus est inuadere aliena, ad hoc uero cum uenerit
contraria natura. ille quidem nihil poterat pati, quia praescius
erat, uisus\'fuisset facinori consensisse nisi pugnasset: et ideo
magnam obposuit uenienti uirtutem, uti iustitia ipsius nulla
pollueretur sacrilegii consensione. ita enim ah eo iustus finitus
est, ut nec ipse peccet aliquando nec aliquando consentiat\'
peccatori. illud etiam quia deus in regno suo potens erat in
natura, ut omnipotens et iudex. haec si quidem ita dicta sunt,
. non ut ille factus est, sed ut adsequi ego non ualui. adhuc
non satis faciunt perfidiae. nec caecis sol exortus est nec
surdis uox audita est nec dapes mortuis praeparatae. quod
autem loca naturis adsignari non possunt. hoc est, quod condicio
humana inenarrabile uocat atque ineffabile. saluator autem,
cui totum facile est, duo haec dextrum uocat ac laeuum, intus
ac foris, uenite ac recedite. tu autem conuersum facis et
pedem ponis, ut est orbis, uita, salus, lumen, lex. ordo, potestas,
si uocalem dicis et mutam, longam uocas breuem. [*] [*]
quae naturae haec non sonant, duo pro certo significant et
ab inuicem separata.

Sed tuae admirandae sublimique prudentiae cum talia a
me exponuntur, tale est, quale si Iordanis oceano aquam
commodet, aut soli lucerna lucem, aut populus episcopo
sanctitatem. quam ob rem ferre oportet quicquid haec epistula
continet. nam et ego nisi tuam diuinam nossem patientiam,
quae facile cuique condonat, numquam taliter scripsissem:
quamuis cernas eximios me sensus summatim tetigisse plurimumque
cauisse, ne tibi multus uiderer. quocirca haec fidem
penes tuam reppererint sanctitatem, qualiterque saluemur;
alioquin milia uoluminum exinde poteris generare, domine
merito laudabilis et unice percolende. uale. [*]