De Gubernatione Dei (7.86-7.89)

ingressos
haec loca Wandalos quis non putet omni se uitiorum atque
impuritatum caeno inmersisse aut, ut leuissime dicam, saltim
illa fecisse, quae ab Afris iugiter facta fuerant, in quorum
iura migrarant? et certe, si ea tantum, continentissimi ac [*] [*]

igitur in tanta affluentia rerum atque luxuria
nullus eorum mollis effectus est. numquid parum uidetur?
certe familiariter etiam nobiles hoc fuere Romani. sed quid
adhuc addo? nullus uel qui Romanorum illic mollium pollueretur
incestu. certe hoc apud Romanos iam pridem tale
existimatum est, ut uirtus potius putaretur esse quam uitium,
et illi se magis uirilis fortitudinis esse crederent, qui maxime
uiros feminei usus probrositate fregissent.

unde etiam illud
fuit, quod lixis puerorum quondam exercitus prosequentibus
haec quasi bene meritis expeditionibus stipendia laboris decernebantur,
ut quia uiri fortes essent, uiros in mulieres demutarent.
pro nefas! et hoc Romani, plus addo, et hoc Romani
non huius temporis, attamen, ne ueteres accusemus,
Romani, sed non antiqui, iam scilicet corrupti iam dissoluti
iam sibi ac suis dispares et Graecis quam Romanis similiores,
ut, quod saepe iam diximus, minime mirum sit, si Romana
res publica aliquando patitur, quod iam diu meretur.

XXI. Haec ergo impuritas in Romanis ante Christi euangelium
esse coepit et, quod est grauius, nec post euangelia
cessauit. et quis post haec non admiretur populos Wandalorum?
qui ingressi urbes opulentissimas, ubi haec omnia
passim agebantur, ita delicias corruptorum hominum indepti
sunt, quod corruptelas morum repudiarunt, et usum bonarum
rerum possident, malarum inquinamenta uitantes. sufficere [*]