De Gubernatione Dei (4.25-4.28)

I
aspectu? nam de concubinis quippiam dici forsitan etiam
iniustum esse uideatur, quia hoc in comparatione supradiotorum
flagitiorum quasi genus est castitatis, uxoribus paucis esse
contentum et intra. certum coniugum numerum frenum libidinum
continere. coniugum dixi, quia ad tantam res impu-

(
dentiam , uenit,. ut ancillas suas multi uxores putent. atque
utinam sicut putantur esse quasi coniuges, ita solae haberentur
uxores. illud magis taetrum ac detestabile, quod quidam
matrimonia honorata sortiti alias sibi rursum seruilis status
coniuges . sumunt, deformantes sancti conubii honorem per
degeneris contubernii uilitatem, non erubescentes maritos se
fieri ancillarum suarum, praecipitantes fastigia nobilium matrimoniorum
in cubilia obscena seruarum, digni prorsus etiam
illarum statu, quarum se putant dignos esse consortio.

VL Non dubito ex his plurimos, qui aut sunt nobiles aut
uideri nobiles uolunt, superbe et aspernanter accipere, quod,
dum consideramus haec talia quae locuti sumus, minus flagitiosos
diximus seruos quosdam esse quam dominos. sed cum
ego hoc non de omnibus, sed de his qui tales sunt praedicauerim,
nullus irasci omnino debet, qui nequaquam se talem [*] [*]

diximas
itaque nobiles quosdam esse seruis deteriores [diximus utique]
et improbabiliter diximus, nisi quod diximus comprobamus.
ecce enim ab hoc scelere uel maximo prope omnis seruorum
numerus immunis est. numquid aliquis ex seruis turbas concubinarum
habet, numquid multarum uxorum labe polluitur
et canum uel suum more tantas putat coniuges suas esse,
quantas potuerit libidini subiugare ?